[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_text _builder_version=”4.19.5″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
Mistyka (nie)oczywisto\u015bci<\/strong><\/p>\n Kadry rzeczywisto\u015bci \u2013 tej u\u015bwietnionej wielowiekowymi zabytkami, pomnikami kulturowego dziedzictwa, pi\u0119knem natury, ale i tej pozornie banalnej, z codzienno\u015bci\u0105 miejskiego \u017cycia, oczekiwania na poci\u0105g, wnikania w t\u0142um przechodni\u00f3w, ulicznych sklep\u00f3w \u2013 widziane malarskim okiem Jacka D\u0142u\u017cewskiego za ka\u017cdym razem zyskuj\u0105 wymiar metafizyczny, wr\u0119cz mistyczny. To, co namacalne, okazuje si\u0119 by\u0107 jedynie \u201ewarstw\u0105 wierzchni\u0105\u201d, pod kt\u00f3r\u0105 artysta odkrywa g\u0142\u0119bszy poziom relacji rzeczy, ludzi czy element\u00f3w natury, w wymiarze rzecz jasna estetycznym, ale i duchowym. [\u2026] we mnie trwa ta my\u015bl o spotkaniu z rzeczywisto\u015bci\u0105 jako czym\u015b realnym i szczeg\u00f3lnym, a nie tylko abstrakcyjnym i zwyczajnym, ustalonym z g\u00f3ry wedle przyj\u0119tego zwyczaju, opinii lub pogl\u0105du. W takim spotkaniu jest obecna pami\u0119\u0107 o sakralnym wymiarze sztuki oraz o roli, jak\u0105 powinna ona spe\u0142ni\u0107. Jak mawia\u0142 profesor Jerzy Nowosielski, rol\u0105 sztuki jest podnie\u015b\u0107 t\u0119 upad\u0142\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 na poziom \u015bwi\u0119to\u015bci, odkry\u0107 jej niezwyk\u0142o\u015b\u0107 i sakralno\u015b\u0107 przejawiaj\u0105ce si\u0119 w ludzkim \u017cyciu, a wi\u0119c w do\u015bwiadczeniu empirycznym, tak to przynajmniej zrozumia\u0142em. Ale pomi\u0119dzy rozumieniem a do\u015bwiadczeniem jest przepa\u015b\u0107, dla kt\u00f3rej zwyk\u0142e s\u0142owa s\u0105 niewystarczaj\u0105ce.<\/em><\/p>\n Zacytowane s\u0142owa artysty przybli\u017caj\u0105 nas do zrozumienia jego postawy tw\u00f3rczej, w kt\u00f3rej za pomoc\u0105 p\u0119dzla i o\u0142\u00f3wka nieustannie D\u0142u\u017cewski poszukuje \u015brodk\u00f3w wyra\u017cenia owej sfery pomi\u0119dzy rozumieniem a do\u015bwiadczeniem, \u201ezapisuj\u0105c\u201d otaczaj\u0105ce nas obrazy codzienno\u015bci w malarskich \u201eikonach\u201d lub filozoficznych traktatach. Cz\u0119stym motywem prac malarza jest podr\u00f3\u017c, rozumiana zar\u00f3wno jako fizyczne przemieszczanie si\u0119, odkrywanie nowych miejsc, jak i podr\u00f3\u017c w wymiarze mentalnym, w g\u0142\u0105b samego siebie. Symboliczn\u0105 podr\u00f3\u017c\u0105 \u2013 tym razem malarsk\u0105, po r\u00f3\u017cnych ods\u0142onach tw\u00f3rczych refleksji \u2013 jest tak\u017ce wystawa prac autora, udost\u0119pniona publiczno\u015bci 15 grudnia 2022 roku w Galerii Nowy Wiek Muzeum Ziemi Lubuskiej.<\/p>\n Szkice, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych artysta notuje swoje impresje i obserwacje \u2013 nierzadko opatrzone szczeg\u00f3\u0142owymi uwagami odno\u015bnie np. aury pogodowej, \u015bwiat\u0142a, gamy kolorystycznej, nastroju konkretnego miejsca zarejestrowanego wzrokiem w okre\u015blonym momencie \u2013 stanowi\u0105 podstaw\u0119 jego wielkoformatowych kompozycji. Nale\u017c\u0105 do nich wyeksponowane na wystawie rysunki z cyklu Krynica Deptak<\/em>, b\u0119d\u0105ce transpozycj\u0105 szkic\u00f3w. W widokach tych \u201epunto stabile\u201d artysty jest stylowy taras kawiarni w Starym Domu Zdrojowym w Krynicy-Zdroju, z kt\u00f3rego obserwuje kawiarniane stoliki, a przede wszystkim po\u0142o\u017cony za nimi krynicki deptak. [\u2026] To, co mnie tam zafascynowa\u0142o, to nieustannie zmieniaj\u0105ca si\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 jednego miejsca, przybieraj\u0105ca posta\u0107 kolejnych ods\u0142on, mieni\u0105ca si\u0119 przechodniami, \u015bpiewaj\u0105cym ch\u00f3rem, graj\u0105c\u0105 orkiestr\u0105, prac\u0105 przy kwietnikach, go\u015b\u0107mi kawiarni itp. Realizm naszkicowanych widok\u00f3w D\u0142u\u017cewski podda\u0142 typowej dla siebie geometryzuj\u0105cej syntezie, podkre\u015blaj\u0105c tym samym refleksyjny charakter kompozycji. \u201eRewersem\u201d tych prac \u2013 zawieszonych po\u015brodku sali wystawowej \u2013 s\u0105 malarskie widoki Wroc\u0142awia z rozwijanego obecnie przez autora cyklu Znikaj\u0105cy. Roz\u015bwietlone feeri\u0105 barw wieczorne ulice miasta, spowita niepokoj\u0105cym cieniem fasada hotelu Piast, wreszcie majestatyczne, zarazem melancholijne wn\u0119trze neogotyckiego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a to nakre\u015blone wyrazistym konturem rejestracje miejsc naznaczonych chwilow\u0105 obecno\u015bci\u0105 autora \u2013 \u201eznikaj\u0105cego przechodnia\u201d<\/em>.<\/p>\n Powsta\u0142e w ramach innego cyklu (Obrazy kr\u00f3tkometra\u017cowe<\/em>), malowane en grisaille sekwencje zimowego pejza\u017cu wiejskiego staj\u0105 si\u0119 natomiast poetyck\u0105 refleksj\u0105 na temat obraz\u00f3w zapami\u0119tanych podczas podr\u00f3\u017cy poci\u0105giem. Powi\u0105zane wsp\u00f3lnym tematem widoki zatracaj\u0105 sw\u0105 pozorn\u0105 przypadkowo\u015b\u0107 w oczach artysty, kt\u00f3ry przenosi je na p\u0142\u00f3tno na zasadach muzycznej oktawy. Podobnie sekwencyjny charakter maj\u0105 sceny zarejestrowane przez artyst\u0119 na peronie krakowskiego dworca g\u0142\u00f3wnego (cykl Ma\u0142e kino<\/em>). W tym wypadku kadry rzeczywisto\u015bci stanowi\u0105 kanw\u0119 wyre\u017cyserowanego przez tw\u00f3rc\u0119 malarskiego \u201efilmu\u201d, w kt\u00f3rym t\u0142um podr\u00f3\u017cnych naprzemienne ulega skupieniu i rozproszeniu, a rozleg\u0142a przestrze\u0144 stacji wype\u0142nia si\u0119 lud\u017ami i poci\u0105gami lub pustoszeje.<\/p>\n Podr\u00f3\u017ce i artystyczne obserwacje Jacka D\u0142u\u017cewskiego niekiedy przybieraj\u0105 posta\u0107 wielowymiarowej refleksji nad dziedzictwem i korzeniami europejskiej kultury, czego przyk\u0142adem jest powsta\u0142y w 2014 roku cykl Od Damaszku wg \u015bw. Paw\u0142a<\/em>, namalowany pod wp\u0142ywem podr\u00f3\u017cy autora do Syrii. Miejskie widoki wsp\u00f3\u0142czesnego Damaszku s\u0105 podr\u00f3\u017c\u0105 symboliczn\u0105 \u015bladami Aposto\u0142a Narod\u00f3w, ojca chrze\u015bcija\u0144skiej Europy. Rzeczywiste miejsca \u2013 ulice i budynki, niekiedy o\u017cywione anonimowymi sylwetkami ludzi \u2013 malarz odtwarza na p\u0142\u00f3tnie po raz kolejny w uproszczeniu, tworz\u0105c kompozycje niemal abstrakcyjne, bliskie sztuce geometrycznej, zarazem przywodz\u0105ce na my\u015bl \u201eikonowe\u201d malarstwo przywo\u0142anego ju\u017c Nowosielskiego, mistrza artysty. W te ikony wsp\u00f3\u0142czesnego miasta wplata jednak czarno-bia\u0142e przedstawienia religijne zaczerpni\u0119te z dzie\u0142 zachodnioeuropejskiego malarstwa: wizerunki Chrystusa na krzy\u017cu oraz Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, przewa\u017cnie ukazanych w scenach m\u0119cze\u0144stwa. Podejmuje w ten spos\u00f3b dialog pomi\u0119dzy europejsk\u0105 tradycj\u0105 kulturow\u0105, wywiedzion\u0105 z biblijnego nawr\u00f3cenia Szaw\u0142a, a bliskowschodni\u0105 wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105, w dalszym ci\u0105gu naznaczon\u0105 przemoc\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci syryjskiej wojny domowej. Temat tej wojny przenika r\u00f3wnie\u017c monumentalny cykl malarski pt. Pustynia Syryjska II<\/em> z 2019 roku. D\u0142u\u017cewski mentalnie powraca w nim na przemierzon\u0105 niegdy\u015b Pustyni\u0119 Syryjsk\u0105, nieomal fizycznie uobecniaj\u0105c podr\u00f3\u017cnicze wspomnienia za pomoc\u0105 oryginalnej techniki malarskiej \u2013 piasku zmieszanego z farb\u0105 olejn\u0105. Z realistycznie oddanych, \u201epoczt\u00f3wkowych\u201d widok\u00f3w Syrii wydobywa jednak podsk\u00f3rny dramat wojny do dzi\u015b trawi\u0105cej ten kraj. Malownicze pustynne krajobrazy wype\u0142niaj\u0105 wraki wojskowych pojazd\u00f3w, urz\u0105dze\u0144 bojowych oraz dziesi\u0105tki trupich czaszek, ponad ruinami antycznej Palmyry ptaki \u201erozdziobuj\u0105\u201d okr\u0119t wojenny, a pozosta\u0142o\u015bci wczesnochrze\u015bcija\u0144skiej bazyliki \u015bw. Symeona (arab. Qal\u2018at Sim\u2018\u0101n) ko\u0142o Aleppo spowija cie\u0144 bombowca (warto w tym miejscu przypomnie\u0107, \u017ce wspomniane zabytki powa\u017cnie ucierpia\u0142y na skutek barbarzy\u0144skiego wandalizmu lub bombardowa\u0144 w trakcie obecnej wojny). Wszystkie te obrazy znalaz\u0142y si\u0119 jakby \u201ena celowniku\u201d wojskowego dronu, cho\u0107 wprowadzone przez autora barwy czerwieni (\u017cycie) i b\u0142\u0119kitu (przemijanie), kt\u00f3rymi nakre\u015bli\u0142 rozedrgane ramy kadr\u00f3w oraz \u201esiatk\u0119 celownicz\u0105\u201d maj\u0105 g\u0142\u0119bszy wymiar: symbolicznie wyra\u017caj\u0105 napi\u0119cie pomi\u0119dzy \u017cyciem a \u015bmierci\u0105, nieustannie obecne na tych u\u015bwi\u0119conych dla europejskiej kultury ziemiach.<\/p>\n Podr\u00f3\u017c fizyczna i mentalna w ostatnich pracach D\u0142u\u017cewskiego prowadzi go znacznie bli\u017cej, do rodzinnej Zielonej G\u00f3ry. Obecne na wystawie obrazy z cyklu Las zielonog\u00f3rski<\/em> to malarska refleksja na temat powtarzaj\u0105cego si\u0119 motywu lasu \u2013 przewa\u017cnie iglastego \u2013 zainspirowana w\u0119dr\u00f3wkami autora przez le\u015bne ost\u0119py w okolicach Winnego Grodu. Tym razem o wyrazie ka\u017cdego z widok\u00f3w zdecydowa\u0142a obrana przez artyst\u0119 konwencja malarska, od \u015bwietlistych wizji przywodz\u0105cych na my\u015bl postimpresjonistyczne malarstwo Wojciecha Weissa, poprzez pointylistyczn\u0105, migotliw\u0105 mozaik\u0119 plam barwnych, po dynamiczne gry kolorystyczne bliskie tw\u00f3rczo\u015bci Maurice de Vlamincka, a nawet wyciszone, zdominowane konturem, konstelacje i ci\u0105gi pni pokrewne japo\u0144skim drzeworytom. Celem swoich intelektualnych, zarazem bardzo osobistych eksploracji malarz czyni tak\u017ce samo miasto. Obrazy z cyklu Zielona G\u00f3ra ukazuj\u0105 Winny Gr\u00f3d z lotu ptaka, cho\u0107 g\u0119ste, ton\u0105ce w zieleni miejskie zabudowania w ogl\u0105dzie z szerokiej perspektywy zatracaj\u0105 swoj\u0105 czytelno\u015b\u0107, staj\u0105c si\u0119 niemal abstrakcyjn\u0105, osobist\u0105 \u201emap\u0105 drogow\u0105\u201d D\u0142u\u017cewskiego. Zestawione w cykl ujawniaj\u0105 tras\u0119 potencjalnej w\u0119dr\u00f3wki od jego domu rodzinnego przez zielonog\u00f3rsk\u0105 star\u00f3wk\u0119 do rejonu ulicy Wyspia\u0144skiego, a wi\u0119c ku granicom miasta i zewn\u0119trznemu \u015bwiatu. Bli\u017csza analiza \u201emapy\u201d pozwala dostrzec odwzorowane w miniaturowych \u201ekartonach\u201d charakterystyczne dla autora punkty na owej trasie, jak wizerunki wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych si\u0119 starych willi, kamienic, ko\u015bcio\u0142\u00f3w, ratusza, teatru, szko\u0142y, a nawet znak\u00f3w drogowych. Bliskie abstrakcji weduty staj\u0105 si\u0119 zatem na powr\u00f3t konkretne, cho\u0107 naznaczone osobist\u0105 opowie\u015bci\u0105 \u201eprzewodnika\u201d.<\/p>\n Malarskie podr\u00f3\u017ce Jacka D\u0142u\u017cewskiego, bliskie i dalekie, eksploracje \u201enieoczywisto\u015bci rzeczy\u201d na p\u0142\u00f3tnie i papierze \u2013 pomi\u0119dzy figuracj\u0105 i abstrakcj\u0105, mimetycznym konkretem a metafizyczn\u0105 medytacj\u0105 \u2013 nieustannie ujawniaj\u0105 kolejne ods\u0142ony tych poszukiwa\u0144. Artysta \u201ewrzucony w \u015bwiat\u201d odkrywa nim swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 rzeczy, nadaj\u0105c mu w\u0142asny j\u0119zyk formy, czemu wci\u0105\u017c nie ma ko\u0144ca.<\/p>\n Tekst: Jacek Gernat Jacek D\u0142u\u017cewski. Nieoczywisto\u015b\u0107 rzeczy. Malarstwo i rysunek [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_gallery gallery_ids=”1362,1360,1361,1363,1364,1365,1366,1359″ posts_number=”30″ show_title_and_caption=”off” show_pagination=”off” _builder_version=”4.19.5″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mistyka (nie)oczywisto\u015bci Kadry rzeczywisto\u015bci \u2013 tej u\u015bwietnionej wielowiekowymi zabytkami, pomnikami kulturowego dziedzictwa, pi\u0119knem natury, ale i tej pozornie banalnej, z codzienno\u015bci\u0105 miejskiego \u017cycia, oczekiwania na poci\u0105g, wnikania w t\u0142um przechodni\u00f3w, ulicznych sklep\u00f3w \u2013 widziane malarskim okiem Jacka D\u0142u\u017cewskiego za ka\u017cdym razem zyskuj\u0105 wymiar metafizyczny, wr\u0119cz mistyczny. To, co namacalne, okazuje si\u0119 by\u0107 jedynie \u201ewarstw\u0105 wierzchni\u0105\u201d, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1361,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1355","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1355","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1355"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1355\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1370,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1355\/revisions\/1370"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1361"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Zdj\u0119cia: Jacek D\u0142u\u017cewski, Mariusz Kowalski<\/p>\n
Muzeum Ziemi Lubuskiej, Galeria Nowy Wiek,
15.12.2022 \u2013 15.02.2023
Kurator: Leszek Kania<\/p>\n