[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.21.0″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
To nietypowa sytuacja. Chodz\u0119 po sali wystawowej i co chwil\u0119 s\u0142ysz\u0119 chichot, a nawet parskni\u0119cia. Patrz\u0119 na twarze ludzi, kt\u00f3rzy \u015bmiej\u0105 si\u0119, zakrywaj\u0105c usta w zaskoczeniu i pewnego rodzaju poczuciu winy, \u017ce chichraj\u0105 si\u0119 z tak ci\u0119\u017ckich temat\u00f3w.<\/p>\n
Kiedy przesy\u0142a\u0142am znajomych zdj\u0119cia z otwarcia wystawy hiszpa\u0144skiego tw\u00f3rcy Joana Cornell\u00e0 w Contemporary Art Center of M\u00e1laga (CAC M\u00e1laga), wi\u0119kszo\u015b\u0107 szybko rozpoznaje jego prace. S\u0105 jednak zaskoczeni, \u017ce tworzy analogowo, poniewa\u017c jego ilustracje w social mediach wydaj\u0105 si\u0119 tak g\u0142adkie w kolorze i fakturze, \u017ce trudno uwierzy\u0107, \u017ce patrzymy na akwarele na papierze czy akryl na p\u0142\u00f3tnie. Hiszpa\u0144ski tw\u00f3rca m\u00f3wi\u0142 w wywiadach, \u017ce ostatecznie to nie ma znaczenia. Nawet je\u015bli czasami zrobi co\u015b na komputerze, to i tak liczy si\u0119 to, co chce przekaza\u0107.<\/p>\n
W\u015br\u00f3d inspiracji Cornell\u00e0 wymienia artyst\u0119 Helge Reumanna, rysownika Molg H, filmy grupy Monty Python oraz ameryka\u0144skich komiksiarzy jak Robert Crumb i Daniel Clowes, kt\u00f3rzy chocia\u017c tak r\u00f3\u017cni w kresce i stylu narracji, to s\u0105 podobni w krytyce spo\u0142ecznej i opisywaniu samotno\u015bci w wielkim t\u0142umie. Nie brakuje te\u017c na tej li\u015bcie literatury (Samuel Beckett) i komik\u00f3w (Bill Hicks i George Carlin). Ci ostatni, ju\u017c nie\u017cyj\u0105cy, to klasyka ameryka\u0144skiego stand-upu, kt\u00f3rzy zas\u0142yn\u0119li nie tylko bardzo czarnym humorem, ale te\u017c doskona\u0142\u0105 analiz\u0105 \u00f3wczesnych problem\u00f3w spo\u0142ecznych i politycznych. Co ciekawe, obecnie pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy krytyczne, oskar\u017caj\u0105c ich o zbyt silny mizoginizm i bardzo negatywne postrzeganie ludzko\u015bci (Bill Hicks: \u201eJestem troch\u0119 zm\u0119czony podr\u00f3\u017cowaniem, troch\u0119 zm\u0119czony wyst\u0119pami komediowymi, zm\u0119czony patrzeniem na wasze puste twarze, kt\u00f3re patrz\u0105 na mnie, oczekuj\u0105c, \u017ce wype\u0142ni\u0119 wasze puste \u017cycie humorem, kt\u00f3rego sami by\u015bcie nie byli w stanie wymy\u015bli\u0107\u201d). Ta krytyka to dla mnie to raczej pr\u00f3\u017cne poczucie, \u017ce jak kto\u015b b\u0119dzie m\u00f3wi\u0142 tylko pozytywne rzeczy, to \u015bwiat zmieni si\u0119 na lepsze (a mo\u017ce sama mam w sobie pakiet zbyt du\u017cej z\u0142o\u015bci na ludzko\u015b\u0107, bym mog\u0142a to dobrze oceni\u0107).<\/p>\n
Joan Cornell\u00e0 nie uwa\u017ca si\u0119 za cynika czy mizogina, chocia\u017c wykorzystuje cyniczne poczucie humoru. Okre\u015bla swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jako satyr\u0119, a celem jest po prostu \u015bmiech. Nawet je\u015bli tematy s\u0105 naprawd\u0119 mocne i mroczne: samob\u00f3jstwo, morderstwo, bieda, brak poczucia w\u0142asnej warto\u015bci, katastrofa klimatyczna, rasizm, nieustannie nakr\u0119caj\u0105cy si\u0119 konsumpcjonizm. Mo\u017cna by wymienia\u0107 wszystkie z\u0142e rzeczy wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci i na pewno znajdziecie je w pracach tego artysty. Jednak nie jest w tym kaznodziej\u0105, kt\u00f3ry moralizuje i pokazuje drog\u0119. Absurd sytuacji, kt\u00f3re tworzy, to \u015bwiat, gdzie ostatecznie mo\u017cna si\u0119 tylko \u015bmia\u0107. Humor to w ko\u0144cu mechanizm obronny i chyba najmniej szkodliwa forma radzenia sobie z cierpieniem, bezsilno\u015bci\u0105, bezradno\u015bci\u0105 i l\u0119kiem we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie.<\/p>\n
\u201eW prawdziwym \u017cyciu jestem niezwykle u\u015bmiechni\u0119t\u0105 osob\u0105\u201d – m\u00f3wi. Widz\u0119 nas wszystkich na wernisa\u017cu, kt\u00f3rzy \u015bmiejemy si\u0119, chocia\u017c czujemy, jak wiele prac staje si\u0119 lustrem naszych pokiereszowanych umys\u0142\u00f3w. Jak wiele tekst\u00f3w Cornell\u00e0 mog\u0142abym powt\u00f3rzy\u0107 jako w\u0142asne s\u0142owa. Jednocze\u015bnie wstydz\u0119 si\u0119 przyzna\u0107, \u017ce tak o sobie my\u015bl\u0119. Lub my\u015bl\u0119 o innych. Patrz\u0119 na charakterystyczny u\u015bmiech jego postaci i czuj\u0119, \u017ce nic lepiej nie oddaje absurdalno\u015bci \u015bwiata.<\/p>\n
Co zatem daje taka satyra, w kt\u00f3rej teoretycznie nie pojawia si\u0119 \u017caden moralny drogowskaz? Co daje wystawa z ponad 150 prostych w rysunku z ograniczon\u0105 palet\u0105 barw prac, kt\u00f3re w humorystyczny spos\u00f3b m\u00f3wi\u0105 nam, \u017ce jako gatunek zawalili\u015bmy robot\u0119? Joan Cornell\u00e0 to nie brutalny Bill Hicks (w jednym \u017carcie m\u00f3wi\u0142 do os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 marketingiem: \u201ezabij si\u0119\u201d), to te\u017c nie poetycki Samuel Beckett (\u201eJak mo\u017cna zadomowi\u0107 si\u0119 w \u017cyciu, skoro jest tylko u\u0142ud\u0105?\u201d). Cornell\u00e0 jest gdzie\u015b obok, korzysta z ich spu\u015bcizny, jednocze\u015bnie doskonale umiejscawia si\u0119 w social mediach. Gdzie\u015b pomi\u0119dzy \u015bmiesznymi kotkami, przepisami na wega\u0144skie kotlety, zdj\u0119ciami z drogich \u015bniada\u0144 i \u0107wiczeniami na si\u0142owni \u2013 znajduje swoj\u0105 przestrze\u0144, by nas zatrzyma\u0107. Czasami na chwil\u0119, czasami na d\u0142u\u017cej. I jest w tym co\u015b katastroficznie przytulnego: czytam i odnajduje si\u0119 w tej beznadziei i bezsensowno\u015bci. U\u015bmiecham si\u0119, chocia\u017c chce mi si\u0119 p\u0142aka\u0107. Ale w sumie \u015bmiech jest lepszy.<\/p>\n