[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_text _builder_version=”4.21.0″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
Po raz dwudziesty pierwszy ogl\u0105dali\u015bmy Survival \u2013 m\u0142od\u0105 sztuk\u0119 eksponowan\u0105 w\u00a0opuszczonych budynkach Wroc\u0142awia. To obecnie jedna z najpopularniejszych w Polsce imprez prezentuj\u0105cych sztuk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Jej ostatnia edycja w zaledwie pi\u0119\u0107 dni zgromadzi\u0142a ponad 14 tysi\u0119cy os\u00f3b odwiedzaj\u0105cych. Jak wypad\u0142a najnowsza ods\u0142ona Survivalu? Skromniej.<\/p>\n
Tegoroczna prezentacja, odbywaj\u0105ca si\u0119 pod has\u0142em \u201eErzac\u201d, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c przyci\u0105gn\u0119\u0142a spor\u0105 widowni\u0119, cho\u0107 ju\u017c nie tak spektakularnie liczn\u0105, zrealizowana w zosta\u0142a w zabytkowej, zbudowanej w latach 1900\u20131903, zajezdni Popowice na Przedmie\u015bciu Miko\u0142ajskim. Jest to jedyny tak du\u017cy zachowany obiekt w dzielnicy niemal doszcz\u0119tnie zniszczonej w trakcie drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n
Has\u0142o tegorocznej wystawy \u2013 \u201eErzac\u201d \u2013 pochodzi od niemieckiego Ersatz<\/em> i znaczy tyle, co namiastka, surogat, produkt zast\u0119pczy, a ersetzen<\/em>\u00a0\u2013 wyr\u0119czy\u0107, uzupe\u0142ni\u0107, zast\u0105pi\u0107. Termin ten wszed\u0142 do u\u017cytku w czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej, kiedy brakuj\u0105ce towary trzeba by\u0142o zast\u0119powa\u0107 ich substytutami, ale tak\u017ce w odniesieniu do sytuacji pracy zast\u0119pczej, gdy podczas wojny kobiety przejmowa\u0142y obowi\u0105zki id\u0105cych na front m\u0119\u017cczyzn w zak\u0142adach pracy. Nie inaczej by\u0142o we wroc\u0142awskiej zajezdni tramwajowej. W czasie komuny erzac sta\u0142 si\u0119 powszechnym zjawiskiem. Jak wszystkie dzieciaki urodzone w latach siedemdziesi\u0105tych, doskonale pami\u0119tam opakowania zast\u0119pcze, w kt\u00f3rych zamiast mro\u017conek warzywnych mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 pyzy z mi\u0119sem albo \u2013 co gorsza \u2013 zje\u015b\u0107 zamiast prawdziwej czekolady tak zwany wyr\u00f3b czekoladopodobny: md\u0142\u0105 br\u0105zow\u0105 mas\u0119 wykonan\u0105 z taniego t\u0142uszczu. Rozbawienie (tym pierwszym), niesmak i rozczarowanie (tym drugim) pami\u0119tam dobrze do dzi\u015b. I nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 rz\u0119dy bazarowych rozk\u0142adanych stragan\u00f3w z tonami podrabianych najk\u00f3w czy reybak\u00f3w, z pirackimi kasetami znanych zespo\u0142\u00f3w z ok\u0142adami odbijanymi na tanim papierze. Wszystko to by\u0142o blad\u0105 namiastk\u0105 Zachodu. Rzeczywisto\u015b\u0107 erzacu by\u0142a bezpo\u015brednim do\u015bwiadczeniem mojego pokolenia, dlatego bior\u0119 ten temat do siebie. Czego dzi\u015b jako odbiorczyni mog\u0119 dowiedzie\u0107 si\u0119 z takiej wystawy? Jak wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie poj\u0119cie surogatu funkcjonuje w przestrzeni kultury? Okazuje si\u0119, \u017ce bardzo szeroko, a rozmaito\u015b\u0107 odniesie\u0144 jest zaskakuj\u0105ca.<\/p>\n Na wystawie przygotowanej przez Fundacj\u0119 Art Transparent i ten sam co w ostatnich latach zesp\u00f3\u0142 kuratorski (Micha\u0142 Bieniek, Daniel Bro\u017cek, Anna Ko\u0142odziejczyk, Ma\u0142gorzata Mi\u015bniakiewicz, Ewa Pluta) zgromadzono \u0142\u0105cznie trzydzie\u015bci cztery prace artyst\u00f3w i artystek. Mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 ca\u0142y wachlarz form \u2013 malarstwo, instalacje site-specific<\/em>, rze\u017ab\u0119, nowe media, prace d\u017awi\u0119kowe. Je\u015bli kogo\u015b od nadmiaru prac w poprzednich edycjach bola\u0142y g\u0142owa i\u00a0nogi, to tym razem na przesyt nie b\u0119dzie narzeka\u0107. Wystawa, rozplanowana w trzech budynkach, og\u00f3\u0142em prezentowa\u0142a si\u0119 do\u015b\u0107 oszcz\u0119dnie, a realizacje, niestety, w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci nie zwala\u0142y z n\u00f3g.<\/p>\n S\u0142abo\u015bci tegorocznej edycji by\u0142o przynajmniej kilka. Po pierwsze, temat ka\u017cdego z\u00a0realizowanych dot\u0105d pokaz\u00f3w Suvivalu zwykle silnie korespondowa\u0142 z otoczeniem architektonicznym, dawn\u0105 funkcj\u0105 obiektu, jak w wypadku Pigu\u0142<\/em> w szpitalu Betania w\u00a02022\u00a0roku, sportu w sztuce na dawnym stadionie na Niskich \u0141\u0105kach w 2012 roku czy cenzury w sztuce w dawnej siedzibie ZOMO w 2013 roku. Tym razem wystawa dryfowa\u0142a w\u00a0r\u00f3\u017cne strony, w sporej cz\u0119\u015bci niezale\u017cnie od miejsca prezentacji. Organizatorzy zapewne chcieli unikn\u0105\u0107 powtarzania temat\u00f3w \u2013 zajezdnia tramwajowa skazywa\u0142aby nas na zagadnienia zwi\u0105zane z przemieszczaniem si\u0119, a te by\u0142y ju\u017c przecie\u017c poruszane podczas edycji Survivalu zrealizowanej na terenie dawnego Pafawagu. To jednak przecie\u017c niejedyny trop, jakim mo\u017cna by\u0142o pod\u0105\u017ca\u0107 w tym miejscu. Ciekawym problemem jest cho\u0107by rozw\u00f3j i\u00a0rozrost miasta, historyczny i wsp\u00f3\u0142czesny, kt\u00f3rego zajezdnia by\u0142a i wci\u0105\u017c jest \u015bwiadkiem. Stan\u0119\u0142o jednak na erzacu. Po drugie, przestrze\u0144 zajezdni nie jest tak nieprzyst\u0119pna, jak wybierane dot\u0105d lokalizacje \u2013 jeszcze do niedawna dzia\u0142a\u0142y tam pracownie artystyczne, ci\u0105gle funkcjonuj\u0105 r\u00f3\u017cne zak\u0142ady i inicjatywy, teren zajezdni jest wi\u0119c cz\u0119\u015bciowo otwarty. Zatem mir niedost\u0119pnej przestrzeni nie zadzia\u0142a\u0142 tym razem tak mocno. Po trzecie, kolejki, niestety, zniech\u0119ca\u0142y. Nawet przy stosunkowo niewielkiej liczbie widz\u00f3w szybko tworzy\u0142 si\u0119 d\u0142ugi ogon, a nawet dwa \u2013 jeden przed wej\u015bciem, a nast\u0119pnie ponownie przy wej\u015bciu do g\u0142\u00f3wnego budynku, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142o si\u0119 najwi\u0119cej prac. Z tego powodu czas oczekiwania wyd\u0142u\u017ca\u0142 si\u0119 dwukrotnie, co skutecznie odstrasza\u0142o wiele os\u00f3b. Powstaje pytanie (retoryczne), czy dwa w\u0105skie gard\u0142a to nie za du\u017co jak na jedn\u0105 imprez\u0119? Gdy ju\u017c szcz\u0119\u015bliwiec wysta\u0142 swoje, objawia\u0142a mu si\u0119 kolejna s\u0142abo\u015b\u0107 pokazu, chyba najwi\u0119ksza \u2013 dob\u00f3r prac. To, \u017ce by\u0142o ich niewiele, samo w sobie \u017cadnym grzechem nie jest, ale ich rozpi\u0119to\u015b\u0107 dryfowa\u0142a naprawd\u0119 w odleg\u0142e rejony: od wojny w Ukrainie przez kryzys klimatyczny i katastrof\u0119 ekologiczn\u0105 na Odrze po krytyk\u0119 instytucjonaln\u0105, namys\u0142 nad problemem powstawania i funkcjonowania obrazu w erze cyfrowej reprodukcji, sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, sposoby komunikowania \u015brodkami masowego przekazu, wymazywanie dziedzictwa kulturowego, do\u015bwiadczenie emigracji, rozwarstwienie spo\u0142ecze\u0144stwa, przemiany ustrojowe, kapitalistyczny wyzysk. S\u0142owem: pokaz by\u0142 o wszystkim, co obecnie boli artyst\u00f3w, a erzac jawi\u0142 si\u0119 jako pretekst do odhaczenia gor\u0105cych temat\u00f3w. Taka rozmaito\u015b\u0107 w\u0105tk\u00f3w mog\u0142aby by\u0107 pewnie i zalet\u0105, gdyby wystawa by\u0142a zdecydowanie wi\u0119ksza, a jej trzon trzyma\u0142 si\u0119 jednak konkretnego, wyrazistego kursu. A\u00a0tak wielo\u015b\u0107 ta skutecznie rozsadzi\u0142a sp\u00f3jno\u015b\u0107 wystawy.<\/p>\n Skupmy si\u0119 mo\u017ce na tym, co si\u0119 najlepiej obroni\u0142o. Moim zdecydowanym faworytem \u2013 jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o, r\u00f3wnie\u017c ulubie\u0144cem widz\u00f3w \u2013 okaza\u0142 si\u0119 Pawe\u0142 Kulczy\u0144ski z prac\u0105 Nikt wcze\u015bniej nie przygl\u0105da\u0142 Ci si\u0119 r\u00f3wnie intensywnie jak ja<\/em>, za kt\u00f3r\u0105 otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Publiczno\u015bci w wysoko\u015bci 5 tysi\u0119cy z\u0142otych, ufundowan\u0105 przez Prezydenta Wroc\u0142awia. Jego instalacja, sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 ze s\u0142oj\u00f3w z wod\u0105 z Odry i instalacj\u0105 generuj\u0105c\u0105 d\u017awi\u0119k odpowiadaj\u0105cy zanieczyszczeniu pr\u00f3bek, \u0142\u0105czy\u0142a procesy biologiczne z dziej\u0105c\u0105 si\u0119 na \u017cywo, responsywn\u0105 sfer\u0105 audialn\u0105. Dodajmy, \u017ce wykonane przez autora nagrania terenowe w\u00a0okolicach Odry, u\u017cyte do polifonicznej syntezy d\u017awi\u0119ku, powsta\u0142y w ramach stypendium Prezydenta Wroc\u0142awia na 2023 roku. Mimo \u017ce w tym wypadku nawi\u0105zanie do erzacu by\u0142o do\u015b\u0107 umowne, to wizualno\u015b\u0107 i audialno\u015b\u0107 pracy robi\u0142y najwi\u0119ksze wra\u017cenie na wystawie, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o bardzo wa\u017cnej tematyce. To zdecydowany zwyci\u0119zca tego pokazu, kt\u00f3rego realizacja obroni\u0142aby si\u0119 w ka\u017cdej innej przestrzeni.<\/p>\n Drug\u0105 ciekaw\u0105 realizacj\u0105, cho\u0107 mo\u017ce wizualnie ju\u017c nie tak spektakularn\u0105, by\u0142a propozycja Muzeum w podziemiu. O istnieniu tego nieformalnego bytu artystycznego dowiedzia\u0142am si\u0119 dzi\u0119ki Survivalovi. Muzeum w podziemiu, kt\u00f3re swoj\u0105 nazw\u0105 nawi\u0105zuje zapewne do wroc\u0142awskiego Teatru Polskiego w podziemiu, na warsztat bierze obecne przemiany w\u00a0instytucjach kultury oraz kondycj\u0119 artysty \u201etu i teraz\u201d. Udzia\u0142 jest anonimowy, ale w\u00a0survivalowej prezentacji pojawi\u0142o si\u0119 wiele znanych nazwisk i inicjatyw, jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 Nihilist\u00f3w, prezentuj\u0105cy pustostany jako swoj\u0105 \u201esiedzib\u0119\u201d, Kasper Lecnim montuj\u0105cy kronik\u0119 filmow\u0105 Muzeum, Karolina Freino, przypominaj\u0105ca przypadek pobicia Jerzego Ludwi\u0144skiego we Wroc\u0142awiu, Jurek Kosa\u0142ka i jego autorska Galeria u Kosa\u0142ki, Irmina Rusicka, powtarzaj\u0105ca kontestatorskie gesty Ji\u0159iego Kovandy, \u0141ukasz Trzci\u0144ski, odwo\u0142uj\u0105cy si\u0119 do s\u0142ynnego szkicu Sztuka<\/em> Jerzego Ludwi\u0144skiego, Karina Marusi\u0144ska, nawi\u0105zuj\u0105ca do dzia\u0142ania Josepha Beuysa z sadzeniem d\u0119b\u00f3w, Mariusz Tarkawian, komentuj\u0105cy szybkimi rysunkami cienie \u017cycia artystycznego w Polsce, czy Liliana Zeic, ze wspania\u0142ym wideo o\u00a0przygotowywaniu kadzide\u0142 przeznaczonych dla instytucji kultury, kt\u00f3re ostatnio z\u0142ama\u0142y jej serce, a tych nie brakuje \u2013 okadzone zosta\u0142y mi\u0119dzy innymi Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski, Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesne Wroc\u0142aw, CoCa w Toruniu, ms2 w \u0141odzi, Zach\u0119ta w Warszawie. Artystka spodziewa si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 nowe. Ja tak\u017ce.<\/p>\n Wstrz\u0105saj\u0105ca by\u0142a praca My Favourite Job<\/em> autorstwa re\u017cysera z Mariupola Sashko Protyaha, \u0142\u0105cz\u0105ca walor dokumentu wojennego z rekonstrukcyjn\u0105 animacj\u0105, pokazuj\u0105ca dramatyczn\u0105 sytuacj\u0119 na froncie w Ukrainie. Film bardziej ni\u017c artystycznym przekazem zadzia\u0142a\u0142 si\u0142\u0105 reporta\u017cowej faktografii, poruszaj\u0105c do \u017cywego. Nie mo\u017cna by\u0142o przej\u015b\u0107 obok oboj\u0119tnie.<\/p>\n Publiczno\u015bci podoba\u0142y si\u0119 jeszcze dwie prace, kt\u00f3re zebra\u0142y sporo g\u0142os\u00f3w w otwartym konkursie \u2013 trzykana\u0142owa instalacja wideo Gvantsa Jishkariani H3ll<\/em>, oferuj\u0105ca nat\u0142ok zebranych w przestrzeni Internetu obraz\u00f3w oraz w\u0142asnych nagra\u0144 pokazuj\u0105cych traumy, przemoc, \u015blady prze\u017cytego b\u00f3lu i ich dekonstrukcj\u0119. Obraz, po\u0142\u0105czony z mocn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 d\u017awi\u0119kow\u0105, by\u0142 hipnotyzuj\u0105cy, mo\u017cna by\u0142o na chwil\u0119 odda\u0107 mu si\u0119 bez reszty. Kolejn\u0105 prac\u0105, kt\u00f3ra zebra\u0142a sporo g\u0142os\u00f3w i \u015bwietnie wpisa\u0142a si\u0119 w zastan\u0105 przestrze\u0144, by\u0142a instalacja d\u017awi\u0119kowa Aleksandry Nowysz \u201eTrwaj chwilo, jeste\u015b pi\u0119kna!\u201d Tragedia rozwoju a inne mo\u017cliwe \u015bwiaty<\/em>. Z rur wydobywa\u0142 si\u0119 obezw\u0142adniaj\u0105cy odg\u0142os-widmo, nawi\u0105zuj\u0105cy do spalania w\u0119gla w kot\u0142owni dawnej zajezdni.<\/p>\n W zastan\u0105 przestrze\u0144 wpisa\u0142o si\u0119 bardzo dobrze jeszcze kilka realizacji \u2013 Jakub Kosecki ze swoim Anty-s\u0142oneczkiem<\/em> wypad\u0142 \u015bwietnie w s\u0105siedztwie graciarni ze starych samochod\u00f3w i\u00a0zdemontowanych z wroc\u0142awskich budynk\u00f3w szyld\u00f3w i neon\u00f3w. Instalacja d\u017awi\u0119kowa Kaput<\/em> Aleksandry Przybysz, zmontowana z nagra\u0144 urywk\u00f3w dawnych, zniekszta\u0142conych komunikat\u00f3w radiowych, umieszczona w starych tramwajach, oferowa\u0142a nostalgiczn\u0105 podro\u017c w\u00a0przesz\u0142o\u015b\u0107. Karolina Szymanowska przygotowa\u0142a instalacj\u0119 stite-specific<\/em> w dawnej zak\u0142adowej \u0142a\u017ani, kt\u00f3rej przestrze\u0144 i pozosta\u0142e wyposa\u017cenie s\u0105 ju\u017c w zasadzie przestrzennym readymade<\/em>, takim troch\u0119 samograjem, cho\u0107 wymagaj\u0105cym odpowiedniej si\u0142y interwencji. Po\u015br\u00f3d okr\u0105g\u0142ych umywalek i dawnej terakoty lewitowa\u0142 w powietrzu napis \u201ewe can do it\u201d, nawi\u0105zuj\u0105cy do masowego wej\u015bcia kobiet na rynek pracy \u2013 tak\u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, w dobie rozwoju bran\u017cy IT \u2013 na nowe jego pola.<\/p>\n Jako fanka Survivalu bardzo kibicuj\u0119 tej imprezie i ju\u017c wyczekuj\u0119 nowej edycji. M\u00f3j podziw wzbudza zw\u0142aszcza warstwa organizacyjna przegl\u0105du \u2013 okie\u0142znanie du\u017cej opuszczonej przestrzeni jest zawsze nie lada wyzwaniem, co musi zas\u0142ugiwa\u0107 na szacunek. Raz to wypada lepiej, raz nieco gorzej. Na pewno trudno co roku powtarza\u0107 spektakularny sukces. Czekamy na to, co b\u0119dzie za rok.<\/p>\n Tekst: Patrycja Sikora<\/p>\n Zdj\u0119cia: Jerzy Wypych, materia\u0142y organizatora<\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_gallery gallery_ids=”2106,2104,2107,2108,2109,2110,2111,2112,2113,2114,2115″ posts_number=”10″ show_title_and_caption=”off” show_pagination=”off” _builder_version=”4.21.0″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Po raz dwudziesty pierwszy ogl\u0105dali\u015bmy Survival \u2013 m\u0142od\u0105 sztuk\u0119 eksponowan\u0105 w\u00a0opuszczonych budynkach Wroc\u0142awia. To obecnie jedna z najpopularniejszych w Polsce imprez prezentuj\u0105cych sztuk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Jej ostatnia edycja w zaledwie pi\u0119\u0107 dni zgromadzi\u0142a ponad 14 tysi\u0119cy os\u00f3b odwiedzaj\u0105cych. Jak wypad\u0142a najnowsza ods\u0142ona Survivalu? Skromniej. Tegoroczna prezentacja, odbywaj\u0105ca si\u0119 pod has\u0142em \u201eErzac\u201d, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c przyci\u0105gn\u0119\u0142a spor\u0105 widowni\u0119, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2106,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-2102","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2102"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2117,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2102\/revisions\/2117"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2106"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}