{"id":2301,"date":"2023-08-25T09:36:19","date_gmt":"2023-08-25T09:36:19","guid":{"rendered":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/?p=2301"},"modified":"2023-08-25T09:36:20","modified_gmt":"2023-08-25T09:36:20","slug":"2301","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/2023\/08\/25\/2301\/","title":{"rendered":"O widzeniu \u015bwiata inaczej. Z Natali\u0105 Andrzejewsk\u0105 i Dorot\u0105 Jareck\u0105 rozmawia Maja Dubowska."},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.22.1&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<\/p>\n<p><strong>Maja Dubowska:\u00a0 S\u0142owem wst\u0119pu &#8211; bardzo mi mi\u0142o. Chcia\u0142abym zacz\u0105\u0107 od historii kolekcji Galerii Studio &#8211; jak si\u0119 zacz\u0119\u0142a?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dorota Jarecka:<\/strong> Historia kolekcji Galerii Studio zacz\u0119\u0142a si\u0119 razem z histori\u0105 Teatru Studio za spraw\u0105 J\u00f3zefa Szajny &#8211; to by\u0142o na prze\u0142omie lat 1971 i 1972 roku. Ju\u017c pierwotnie pod has\u0142em \u201eStudio\u201d kry\u0142a si\u0119 idea po\u0142\u0105czenia sztuki i teatru, a pierwsz\u0105 wystaw\u0119 dzie\u0142 sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej z kolekcji Teatru Studio zorganizowano ju\u017c w 1972 roku. Nie nazywa\u0142a si\u0119 wtedy jeszcze Galeri\u0105 Studio. By\u0142a to pocz\u0105tkowo \u201eGaleria Teatru Studio\u201d.<\/p>\n<p><strong>Natalia Andrzejewska:<\/strong> Warto doda\u0107, \u017ce idea \u0142\u0105czenia sztuki i teatru, o kt\u00f3rej wspomina Dorota, od pocz\u0105tku by\u0142a budowana z du\u017c\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 i w spos\u00f3b bardzo konsekwentny. Szczeg\u00f3lnie wida\u0107 to w pierwszych latach dzia\u0142alno\u015bci Galerii Studio, kiedy do kolekcji zacz\u0119\u0142y trafia\u0107 znakomite nazwiska &#8211; bardzo wtedy aktualne i \u015bwie\u017ce. Mia\u0142 to by\u0107 przekr\u00f3j sceny artystycznej w Polsce, kt\u00f3ra b\u0119dzie reprezentatywna dla danego okresu i tak samo, b\u0119dzie reprezentatywn\u0105 dla tego czasu w przysz\u0142o\u015bci. Z tego zbioru docelowo mia\u0142a powsta\u0107 kolekcja sta\u0142a, traktowana jako zal\u0105\u017cek przysz\u0142ego muzeum sztuki nowoczesnej. To oczywi\u015bcie si\u0119 nigdy nie wydarzy\u0142o w tym miejscu, ale w pierwotnym zamy\u015ble Szajny odczuwalne jest bardzo ambitne za\u0142o\u017cenie, co dzi\u015b wida\u0107 w jako\u015bci zbioru, jaki, aktualnie mamy w magazynach.<\/p>\n<p><strong>Dorota Jarecka:<\/strong> My\u015bl\u0119, \u017ce warto wspomnie\u0107 tu jeszcze o tym, \u017ce J\u00f3zef Szajna zatrudnia\u0142 kurator\u00f3w oraz osoby znaj\u0105ce si\u0119 na sztuce, kt\u00f3re prowadzi\u0142y program wystaw i wydarze\u0144 artystycznych, dzia\u0142aj\u0105c od pocz\u0105tku w spos\u00f3b bardzo profesjonalny. W tamtym czasie, w tym miejscu w eterze unosi\u0142y si\u0119 \u015bmia\u0142e koncepcje &#8211; na przyk\u0142ad idea muzeum, idea tworzenia archiwum, a wreszcie stworzenia profesjonalnej galerii. Przy tym w ko\u0144cu si\u0119 zatrzymano, powsta\u0142a instytucja synkretycznie \u0142\u0105cz\u0105ca w sobie r\u00f3\u017cnorodne profile, gatunki i dzia\u0142ania. Ale sk\u0105d w\u0142a\u015bciwie wzi\u0105\u0142 si\u0119 w Warszawie w pocz\u0105tku lat 70. XX wieku, w \u015brodku nowoczesnego teatru pomys\u0142, \u017ce trzeba w nim otworzy\u0107 \u201emuzeum\u201d? Dlaczego to has\u0142o si\u0119 w og\u00f3le pojawi\u0142o? Przede wszystkim dlatego, \u017ce w Warszawie nie by\u0142o w tym czasie muzeum sztuki nowoczesnej ani te\u017c sta\u0142ych wystaw wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki polskiej. St\u0105d pragnienie stworzenia takiego miejsca. A jak wiadomo, w\u0142adze PRL-u nie by\u0142y ch\u0119tne aby takie muzeum budowa\u0107, cho\u0107 \u015brodowiska awangardowe od drugiej po\u0142owy lat 40. XX zg\u0142asza\u0142y tak\u0105 potrzeb\u0119. Naturaln\u0105 kolej\u0105 rzeczy, gdy w Teatrze Studio pojawi\u0142 si\u0119 Szajna i zyska\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozyskania funduszy na nabywanie dzie\u0142 sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej, to pomy\u015bla\u0142, \u017ce opr\u00f3cz teatru, stworzy tu te\u017c kolekcj\u0119 sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej oraz wystaw\u0119 sta\u0142\u0105, kt\u00f3r\u0105 b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 ogl\u0105da\u0107 ka\u017cdy, kto przyjdzie do teatru. Pr\u00f3cz jednak kolekcji sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej przeznaczonej dla teatralnego widza, gromadzonej tak\u017ce w celach edukacyjnych, istnia\u0142a galeria kt\u00f3ra prowadzi\u0142a program o charakterze awangardowym. Wyst\u0119powali tu arty\u015bci z Polski i z zagranicy, kt\u00f3rzy wystawiali prace performatywne, instalacje tworzone na miejscu, organizowali pokazy filmowe. Mamy wi\u0119c heterogeniczn\u0105 tradycj\u0119 z naprawd\u0119 ciekaw\u0105 histori\u0105.<\/p>\n<p><strong>M.D.: A jak du\u017ca jest w tym momencie kolekcja?<\/strong><\/p>\n<p><strong>N.A.:<\/strong> Zaskakuj\u0105co du\u017ca, jak na nie za du\u017c\u0105 instytucj\u0119\u2026 Nasza kolekcja to blisko 1000 obiekt\u00f3w w najr\u00f3\u017cniejszych technikach: to zar\u00f3wno malarstwo tradycyjne, prace na papierze &#8211; grafiki, rysunki i fotografie, ale r\u00f3wnie\u017c obiekty przestrzenne, instalacje, rze\u017aby, tkaniny a tak\u017ce du\u017cy zbi\u00f3r element\u00f3w scenografii i rekwizyt\u00f3w autorstwa J\u00f3zefa Szajny, kt\u00f3re dzi\u015b funkcjonuj\u0105 jako autonomiczne dzie\u0142a sztuki. To bardzo r\u00f3\u017cnorodna kolekcja. W momencie, kiedy powstawa\u0142a, nikt nie planowa\u0142 jej skali. W pewnym momencie dzie\u0142a sztuki zacz\u0119\u0142y wype\u0142nia\u0107 wszystkie wolne przestrzenie &#8211; zar\u00f3wno galerii, jak i teatru. I jak si\u0119 pewnie domy\u015blasz, tak du\u017ce zbiory zacz\u0119\u0142y stanowi\u0107 k\u0142opot, bo te\u017c nigdy nie stworzono tu profesjonalnych warunk\u00f3w do przechowywania dzie\u0142 sztuki. Obecnie, po kilku latach zaawansowanych prac konserwatorskich g\u0142\u00f3wnie z zakresu prewencji i reorganizacji zbior\u00f3w, kolekcja zyska\u0142a bezpieczne warunki przechowywania. Przede wszystkim jest do niej zdecydowanie lepszy dost\u0119p, poniewa\u017c kiedy zbiory zacz\u0119\u0142y si\u0119 tak dynamicznie rozrasta\u0107, brakowa\u0142o przejrzystego systemu nawigacji pozwalaj\u0105cego na sprawn\u0105 lokalizacj\u0119 danego dzie\u0142a sztuki. A co za tym idzie &#8211; zapewnienia regularnych przegl\u0105d\u00f3w stanu zachowania kolekcji, systemu dokumentacji oraz programu profilaktyki konserwatorskiej. Nadal jest du\u017co pracy do wykonania\u2026, ale teraz dysponujemy czterema bardzo wygodnymi, dobrymi magazynami i jak na warunki, jakie oferuje Pa\u0142ac Kultury i Nauki z ca\u0142\u0105 jego specyfik\u0105 i ograniczeniami. Zrobi\u0142y\u015bmy co w naszej mocy, \u017ceby zapewni\u0107 optymaln\u0105 i mo\u017cliwie blisk\u0105 standardom muzealnym, opiek\u0119 nad zbiorami Galerii Studio.<\/p>\n<p><strong>M.D.: W naszych wcze\u015bniejszych rozmowach wspomina\u0142y\u015bcie, \u017ce kolekcja raczej nie jest cz\u0119sto pokazywana, a je\u015bli ju\u017c, to wypo\u017cyczane s\u0105 pojedyncze obiekty. Czy we Wroc\u0142awiu by\u0142a wcze\u015bniej prezentowana jaka\u015b cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w?<\/strong><\/p>\n<p><strong>D.J:<\/strong> Tak, na wystawach czasowych. Na przyk\u0142ad praca Piotra Potworowskiego zosta\u0142a niedawno zaprezentowana na bardzo ciekawej wystawie kola\u017cu w Muzeum Narodowym we Wroc\u0142awiu w Pawilonie Czterech Kopu\u0142. Wcze\u015bniej obraz Tadeusza Brzozowskiego <em>Kauzyperda<\/em> zosta\u0142 pokazany na jego monograficznej wystawie, tak\u017ce w Muzeum Narodowym. To by\u0142o za mojej pami\u0119ci, bo w Galerii Studio jestem od 2016 roku, Natalia od 2018. Nie przypominam sobie jednak jednej, konkretnej wystawy z kolekcji Galerii Studio we Wroc\u0142awiu, ale w drug\u0105 stron\u0119, ju\u017c tak. W 1973 roku w wystawie <em>Obrazy, grafiki, rze\u017aby, nieobrazy, niegrafiki, nie rze\u017aby<\/em> bra\u0142a udzia\u0142 grupa m\u0142odych artyst\u00f3w z Wroc\u0142awia \u201eGaleria Sztuki Aktualnej\u201d czyli Dobros\u0142aw Bagi\u0144ski, Janusz Haka, Jolanta Marcolla, Zdzis\u0142aw Sosnowski. W 1975 roku odby\u0142a si\u0119 w Galerii wystawa \u015brodowiska wroc\u0142awskiego w kt\u00f3rej brali udzia\u0142 El\u017cbieta Chod\u017caj, Zdzis\u0142aw Jurkiewicz, Katarzyna Karpi\u0144ska, Maria Micha\u0142owska, Alfons Nawarecki, Barbara Poprawa, Jerzy Roso\u0142owicz, Eugeniusz Smoli\u0144ski, Andrzej Wojciechowski, Marian Wo\u0142czuk, Mira \u017belechower, Ryszard Zamorski, Felicyta Zastawny. Mamy z Wroc\u0142awiem silne po\u0142\u0105czenie od lat siedemdziesi\u0105tych. Potem tak\u017ce Galeria Studio mia\u0142a swoje czu\u0142ki w tych rejonach. Dlaczego? G\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 Zdzis\u0142awa Sosnowskiego, kt\u00f3ry by\u0142 kierownikiem Galerii Studio od 1978 do 1981 roku, a wcze\u015bniej studiowa\u0142 we Wroc\u0142awiu i zwi\u0105zany by\u0142 ze \u015brodowiskiem tamtejszej awangardy. Wiosn\u0105 1978 roku, jedn\u0105 z pierwszych wystaw jakie tu zorganizowa\u0142 by\u0142a wystawa Natalii LL i Andrzeja Lachowicza. Oczywi\u015bcie nie by\u0142o jego celem wystawianie artyst\u00f3w z Wroc\u0142awia, ale dobrych i interesuj\u0105cych artyst\u00f3w, dlatego zaprasza\u0142 tak\u017ce tw\u00f3rc\u00f3w z wielu miast, a nawet kraj\u00f3w. Za jego czas\u00f3w program mi\u0119dzynarodowy by\u0142 niezwykle intensywny W naszej kolekcji znajduj\u0105 si\u0119 wi\u0119c prace Zdzis\u0142awa Sosnowskiego, ale te\u017c Alfonsa Mazurkiewicza, Natalii Lach-Lachowicz, Andrzeja Lachowicza. W 2018 roku wraz z zaproszon\u0105 przeze mnie Agnieszk\u0105 Rayzacher, zorganizowa\u0142y\u015bmy du\u017c\u0105 wystaw\u0119 indywidualn\u0105 Ewy Zarzyckiej, artystki kt\u00f3ra studiowa\u0142a we Wroc\u0142awiu i wywodzi si\u0119 z kr\u0119gu sztuki nowych medi\u00f3w. <br \/><strong>N.A.:<\/strong> Natomiast tak, jak powiedzia\u0142a\u015b, koordynujemy du\u017co wypo\u017cycze\u0144 pojedynczych, albo cyklicznych: od kilkunastu, do nawet kilkudziesi\u0119ciu wypo\u017cycze\u0144 rocznie. A ruch dzie\u0142 sztuk z naszej kolekcji jedynie si\u0119 wzmaga &#8211; \u015bwiadczy to o zainteresowaniu \u015brodowiska kultury naszymi zbiorami, co bardzo cieszy.<\/p>\n<p><strong>D.J:<\/strong> Nie mamy sta\u0142ego miejsca na pokazywanie prac z kolekcji, dlatego ch\u0119tnie wypo\u017cyczamy prace na wystawy poza Galeri\u0105.<\/p>\n<p><strong>M.D.: A je\u015bli o wystawach mowa\u2026 Pom\u00f3wmy mo\u017ce o tematyce ekspozycji we Wroc\u0142awiu. Czy do jej tworzenia inspiruj\u0105ca by\u0142a historia miasta, a mo\u017ce historia naszej kamienicy? Jakie aspekty okaza\u0142y si\u0119 wa\u017cne w tworzeniu koncepcji kuratorskiej, wyborze poruszanych temat\u00f3w, jak i samych artyst\u00f3w i artystek?<\/strong><\/p>\n<p><strong>N.A.:<\/strong> Pierwsza koncepcja wystawy, zacz\u0119\u0142a si\u0119 rodzi\u0107 w naszych g\u0142owach w chwili, w kt\u00f3rej si\u0119gn\u0119\u0142y\u015bmy do w\u0105tk\u00f3w poruszanych w poprzedniej wystawie kolekcji, kt\u00f3r\u0105 prezentowa\u0142y\u015bmy dwa lata wcze\u015bniej w Warszawie. To by\u0142 punkt, od kt\u00f3rego odbi\u0142y\u015bmy si\u0119 w naszej pracy &#8211; brakowa\u0142o nam w w\u00f3wczas poruszenia takich zagadnie\u0144, kt\u00f3re by\u0142yby zwi\u0105zane z to\u017csamo\u015bci\u0105 kobiet &#8211; artystek, kt\u00f3rych w przypadku takich kolekcji, jak nasza, jest oczywi\u015bcie niewiele. Dlatego dzi\u015b stara\u0142y\u015bmy si\u0119 uchwyci\u0107 i zbudowa\u0107 opowie\u015b\u0107 o artystkach, kt\u00f3rych reprezentacja jest skromniejsza, ale stanowi bezsprzecznie grup\u0119 najwa\u017cniejszych, polskich artystek wsp\u00f3\u0142czesnych. Pojawiajace si\u0119 w ich tw\u00f3rczo\u015bci w\u0105tki, zacz\u0119\u0142y si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107, tworz\u0105c siatk\u0119 skojarze\u0144 wizualnych i problemowych.<\/p>\n<p><strong>M.D.: Pami\u0119tam tak\u0105 du\u017c\u0105 wystaw\u0119 w Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnym Wroc\u0142aw. To by\u0142y chyba <em>Stany Skupienia<\/em>, gdzie prezentowane by\u0142y prace Ewy Zarzyckiej i Natalii LL. To by\u0142a g\u0142o\u015bna wystawa, kobiecy g\u0142os w sztuce. I zapytam tutaj o nazwiska artystek zapomnianych, bo te\u017c w materia\u0142ach dotycz\u0105cych wystawy <em>Widzenie Cia\u0142em. Kolekcja Galerii Studio<\/em>, bardzo podkre\u015blacie, \u017ce to s\u0105 nie tylko arty\u015bci z g\u0142\u00f3wnego obiegu, tylko, \u017ce s\u0105 to tak\u017ce nazwiska, kt\u00f3re nie mia\u0142y szansy zaistnie\u0107.<\/strong><\/p>\n<p><strong>D.J.:<\/strong> Z tych bardziej historycznych postaci to my\u015bl\u0119, \u017ce warto przytoczy\u0107 tu nazwisko Krystiany Robb-Narbutt, artystki kt\u00f3ra mieszka\u0142a i tworzy\u0142a w Warszawie, a zacz\u0119\u0142a wystawia\u0107 na prze\u0142omie 60. i 70. XX w. My pokaza\u0142y\u015bmy jej prace wykonane tuszami na papierze w 2021 roku na du\u017cej wystawie przekrojowej naszej kolekcji. Prezentowa\u0142y\u015bmy j\u0105 w kontek\u015bcie prac na papierze artyst\u00f3w-m\u0119\u017cczyzn tj. Andrzeja Bielawskiego, Tomasza Ciecierskiego, kt\u00f3rzy interesowali si\u0119 cielesno\u015bci\u0105, intymno\u015bci\u0105 i seksualno\u015bci\u0105. To artystka zdecydowanie nie pierwszoplanowa, a bardzo ciekawa. Tworzy\u0142a a\u017c do lat dwutysi\u0119cznych. Po wczesnym okresie zainteresowania to\u017csamo\u015bci\u0105 kobiec\u0105, podj\u0119\u0142a tematyk\u0119 to\u017csamo\u015bci \u017cydowskiej. Ale tak w\u0142a\u015bnie jest, \u017ce kiedy zaczynamy my\u015ble\u0107 o w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, to wtedy staje si\u0119 ona coraz bardziej z\u0142o\u017cona. Nic si\u0119 nie wyja\u015bnia, tylko wr\u0119cz przeciwnie, zaczyna si\u0119 coraz bardziej rozwarstwia\u0107. Artysta zadaje sobie pytania o to kim jest, w jaki spos\u00f3b widzi rzeczywisto\u015b\u0107, jakie s\u0105 relacje spo\u0142eczne, w kt\u00f3re wchodzi, jaki jest jego czy jej stan wyobra\u017ce\u0144. Tak by\u0142o z Krystian\u0105, kt\u00f3ra w swojej p\u00f3\u017aniejszej tw\u00f3rczo\u015bci, od lat 90. XX w. porusza\u0142a problemy zwi\u0105zane z histori\u0105 Zag\u0142ady, w kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 jej rodziny. Krystiana zmar\u0142a w 2006 roku, jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 dzisiaj jest troch\u0119 zmarginalizowana. Wydaje si\u0119, \u017ce tw\u00f3rczo\u015b\u0107 na papierze, intymna, a wi\u0119c bardzo delikatna, subtelna, realizowana skromnymi \u015brodkami, jest mimo wszystko traktowana z wi\u0119ksz\u0105 nieufno\u015bci\u0105 ni\u017c na przyk\u0142ad malarstwo, bo nie jest spektakularna, a przecie\u017c jest warta uwagi, dlatego o niej przypominamy. R\u00f3wnie\u017c je\u015bli chodzi o Natali\u0119 LL, to mamy w kolekcji cykl fotografii z cyklu <em>Sztuczna fotografia<\/em>, ale na cel wystawy, wybra\u0142y\u015bmy grafiki <em>Morfemy<\/em>, r\u00f3wnie\u017c z lat 70. Dlatego w\u0142a\u015bnie, \u017ce s\u0105 dzisiaj mniej znane i mniej celebrowane. Z drugiej strony s\u0105 bardzo ciekawe pod wzgl\u0119dem konceptualnym &#8211; odnosz\u0105 si\u0119 do j\u0119zyka, sposob\u00f3w komunikacji. Si\u0142\u0105 rzeczy wi\u0119c, poprzez takie my\u015blenie i poprzez pr\u00f3b\u0119 zrozumienia tego, co jest w naszych zbiorach, skierowa\u0142y\u015bmy si\u0119 w stron\u0119 lat 70. To s\u0105 niejednokrotnie wybitne prace, a dla nas te\u017c najbardziej intryguj\u0105ce. To wci\u0105\u017c niepoznana epoka. W Polsce w sztuce kobiet w tym czasie do g\u0142osu coraz mocniej dochodzi feminizm. Cho\u0107 w tym wypadku nas poci\u0105gn\u0119\u0142o te\u017c w stron\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci m\u0119\u017cczyzn. Postanowi\u0142y\u015bmy nie pozostawa\u0107 w granicach zakre\u015blonych przez p\u0142e\u0107 biologiczn\u0105, poszuka\u0107 podobie\u0144stw w sztuce kobiet i m\u0119\u017cczyzn w tym czasie. St\u0105d na naszej wystawie jest tak\u017ce miejsce dla Jana Dobkowskiego czy Andrzeja Bielawskiego.<\/p>\n<p><strong>M.D.: W takim razie jakie pytania zadaj\u0105 te prace <span class=\"QXzCSe\"><span class=\"fJyiwb\" id=\"tw-bil-st\">\u00e0<\/span><\/span> propos poszukiwania to\u017csamo\u015bci p\u0142ciowej czy kulturowej?<\/strong><\/p>\n<p><strong>D.J.<\/strong>: Raczej bym to odwr\u00f3ci\u0142a. To my tutaj szukamy czego\u015b podobnego. Chcemy poprzez to opowiedzie\u0107 tak\u0105 a nie inn\u0105 histori\u0119 lat siedemdziesi\u0105tych. Przypominam, \u017ce w\u0142\u0105czamy do wystawy te\u017c tak\u0105 klasyczn\u0105 dzisiaj artystk\u0119, Ern\u0119 Rosenstein. Jest to wi\u0119c tak\u017ce opowie\u015b\u0107 o naszej kolekcji, o tym, jaka ona jest niezwyk\u0142a. To te\u017c opowie\u015b\u0107 o nas, o tym \u017ce wci\u0105\u017c szukamy takich narracji, kt\u00f3re\u2026<\/p>\n<p><strong>N.A.:<\/strong> Zadaj\u0105 pytania, otwieraj\u0105\u2026 Trudno okre\u015bli\u0107 pytania. Chcia\u0142yby\u015bmy raczej aby ta wystawa pozostawia\u0142a pole do otwartej interpretacji. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z prezentowanych na wystawie prac jest niezwykle pojemna znaczeniowo, otwieraj\u0105ca poj\u0119cia i poszerzaj\u0105ca definicje. My\u015bl\u0119 na przyk\u0142ad o przestrzennej pracy Alicji Bielawskiej, kt\u00f3ra trafi\u0142a do naszej kolekcji w ubieg\u0142ym roku i jest jednym z naszych nowszych nabytk\u00f3w. Alicja Bielawska pos\u0142uguje si\u0119 zawieszon\u0105 na przestrzennej konstrukcji tkanin\u0105, kt\u00f3rej kolor i zmys\u0142owo\u015b\u0107 mog\u0142aby by\u0107 dawniej kojarzona ze sztuk\u0105 kobiet, m\u00f3wi\u0105c przy tym o widzeniu siebie i \u015bwiata zupe\u0142nie inaczej &#8211; w spos\u00f3b szalenie otwarty i frapuj\u0105cy.<\/p>\n<p><strong>D.J.:<\/strong> Zatytu\u0142owa\u0142y\u015bmy wystaw\u0119 <em>Widzenie cia\u0142em<\/em>. Intryguje nas poj\u0119cie zmys\u0142owo\u015bci i pytanie, w jaki spos\u00f3b zmys\u0142owo\u015b\u0107 przenika do sztuki, w jaki spos\u00f3b j\u0105 determinuje? I tutaj zmys\u0142owo\u015b\u0107 jest czym\u015b, co wykracza poza konkretne definicje &#8211; i klasowe, i seksualne, i p\u0142ciowe. Ona jest czym\u015b wsp\u00f3lnym. Ona jest te\u017c wsp\u00f3lna nam i zwierz\u0119tom, tylko ludzie inaczej j\u0105 przetwarzaj\u0105.<\/p>\n<p><strong>M.D.:<\/strong><strong>A co powiecie o punktach wsp\u00f3lnych i relacjach, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119 na styku dzia\u0142a\u0144 artyst\u00f3w i artystek m\u0142odszego pokolenia i artyst\u00f3w starszych, kanonicznych? Wida\u0107 r\u00f3\u017cnice, poszukiwania to\u017csamo\u015bciowe?<\/strong><\/p>\n<p><strong>D.J.:<\/strong> Zrobi\u0142abym podobn\u0105 korekt\u0119, co przed chwil\u0105. Jednak nie to\u017csamo\u015b\u0107 nas interesuje najbardziej (cho\u0107 tak\u017ce), a zmys\u0142owo\u015b\u0107. Dyskurs to\u017csamo\u015bciowy jest bardzo przepracowany i na sw\u00f3j spos\u00f3b zbanalizowany. Raczej my\u015bl\u0119, \u017ce dominuj\u0105cym tematem wsp\u00f3lnym s\u0105 sposoby postrzegania \u015bwiata, przetwarzania tych spostrze\u017ce\u0144 czy obraz\u00f3w \u015bwiata poprzez cia\u0142o. Wszyscy m\u00f3wi\u0105 o to\u017csamo\u015bci, ale nikt nie wie, co to jest. Z pewno\u015bci\u0105 jest to konstrukt. Natomiast to, czym jest zmys\u0142owo\u015b\u0107, wiemy wszyscy. Ka\u017cda i ka\u017cdy ma jakie\u015b do\u015bwiadczenie zmys\u0142owo\u015bci. Wydaje mi si\u0119, \u017ce matronk\u0105 tego typu my\u015blenia jest Barbara Falender. Wykorzysta\u0142a ten temat Paulina Olszewska w swojej wystawie Materialnie, gdzie po\u0142\u0105czy\u0142a marmurowe <em>Poduszki erotyczne<\/em> z lat 70. Barbary Falender z pracami Alicji Bielawskiej tworzonymi z tkanin. To po\u0142\u0105czenie pomaga zadawa\u0107 pytania. Czy jeste\u015bmy i dlaczego jeste\u015bmy kobietami? Czy podobnie postrzegamy przestrze\u0144, \u015bwiat, cia\u0142o, przyjemno\u015b\u0107? I co to jest przyjemno\u015b\u0107? A cia\u0142o? Taki filtr pozwala nam spojrze\u0107 na nowo na prace Teresy P\u0105gowskiej, Krystiany Robb-Narbutt, ale tak\u017ce Krystyny Piotrowskiej, Jana Dobkowskiego, Andrzeja Bielawskiego, a mo\u017ce nawet i Erny Rosenstein.<\/p>\n<p><strong>N.A.:<\/strong> Obraz Agaty Bogackiej, \u017ce jest bardzo tradycyjny w rozumieniu techniki i technologii: to malarstwo na p\u0142\u00f3tnie. Jednak ta pozaintelektualna zmys\u0142owo\u015b\u0107 w jej najnowszych pracach wynika z wyj\u0105tkowego sposobu widzenia. Pos\u0142uguje si\u0119 iluzj\u0105, kszta\u0142ty zanikaj\u0105, pojawiaj\u0105 si\u0119, miejsca styku kolor\u00f3w s\u0105 niezwykle subtelne, a r\u00f3wnocze\u015bnie pe\u0142ne g\u0142\u0119bi wyrazu i mocy. Z kolei Rara Kami\u0144ska stworzy\u0142a obiekty przestrzenne, reliefy z gazet, kt\u00f3re gniot\u0142a w r\u0119kach. Stworzy\u0142a z nich struktury, na\u015bladuj\u0105c technik\u0105 tkaniny: artystka przeplata\u0142a gazety zebrane kilka dni przed 11 listopada 2018 roku, kiedy \u015bwi\u0119towali\u015bmy setn\u0105 rocznic\u0119 odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c uzyskania przez kobiety praw wyborczych w wielu krajach europejskich. W nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku w Niemczech mia\u0142a miejsce Noc Kryszta\u0142owa, za\u015b w t\u0119 sam\u0105 noc w 1989 roku upad\u0142 Mur Berli\u0144ski. Artystka zwi\u0105zana jest dwoma miastami, poniewa\u017c mieszka w Berlinie i mieszka\u0142a w Polsce, wi\u0119c w naturalny spos\u00f3b to jej te\u017c osobi\u015bcie dotyczy. No w\u0142a\u015bnie, te j\u0119zyki, r\u00f3\u017cne zmys\u0142owo\u015bci, cielesno\u015bci, dotyku, sposoby patrzenia splataj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 i w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b staramy si\u0119 budowa\u0107 t\u0119 opowie\u015b\u0107 na wystawie. Zadajemy pytania, a nie dajemy odpowiedzi. Wi\u0119c ta wystawa jak najbardziej otwarta.<\/p>\n<p><strong>M.D.: Chcia\u0142abym jednak wr\u00f3ci\u0107 do tego poszukiwania to\u017csamo\u015bci. Czy da si\u0119 wyczu\u0107 rodzaj zagubienia w m\u0142odej sztuce, w tym m\u0142odym g\u0142osie?<\/strong><\/p>\n<p><strong>D.J.:<\/strong> Nie, raczej nie\u2026 W grupie prac prezentowanych na wystawie mamy m\u0142od\u0105 artystk\u0119, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 by\u0107 najmniej zagubiona z nas wszystkich &#8211; Zuzann\u0119 Hertzberg, kt\u00f3ra bardzo dobrze wie czego chce, jaki jest jej \u015bwiatopogl\u0105d i jak\u0105 funkcj\u0119 w \u015bwiatopogl\u0105dzie pe\u0142ni sztuka. We Wroc\u0142awiu zawis\u0142 jeden z jej obraz\u00f3w, niewielki, ale za to bardzo zmys\u0142owy. Ona si\u0119 pos\u0142uguje w malarstwie szalenie trudnymi substancjami, jak np. lakiery i emalie, \u015bledzi spos\u00f3b w jaki rozlewaj\u0105 si\u0119 na powierzchni p\u0142\u00f3tna, kiedy zasychaj\u0105 uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w siatki i wzory przypominaj\u0105ce tkank\u0119 organiczn\u0105, powierzchni\u0119 li\u015bcia, fraktale. To, co jest chemiczne, nagle zaczyna wygl\u0105da\u0107 tak, jakby by\u0142o organiczne. Jej obrazy niejednokrotnie nale\u017c\u0105 do du\u017cego projektu dotycz\u0105cego polityki, poniewa\u017c Zuzanna od jakiego\u015b czasu, od kilku lat, tworzy interwencje w przestrze\u0144 publiczn\u0105, przypominaj\u0105c o obecno\u015bci i tradycji, ale te\u017c o wyparciu z dyskursu politycznego historii lewicy, w tym historii polskich i \u017cydowskich ugrupowa\u0144 socjalistycznych. O czym mowa by\u0142a tak\u017ce na wystawie artystki w Galerii Studio pod tytu\u0142em <em>Bojowiczki. Archiwum afektywne<\/em> czynnej od marca do maja tego roku. By\u0142a tam wspomniana historia D\u0105browszczak\u00f3w walcz\u0105cych \u201eZa nasz\u0105 wolno\u015b\u0107 i wasz\u0105\u201d w wojnie domowej w Hiszpanii, o kobietach \u017byd\u00f3wkach bior\u0105cych udzia\u0142 w tej wojnie i walcz\u0105cych w mi\u0119dzynarodowych formacjach lewicowych. A tak\u017ce o kobietach-bojowniczkach, walcz\u0105cych z broni\u0105 w r\u0119ku w czasie powsta\u0144 w gettach, bior\u0105cych udzia\u0142 w antynazistowskiej konspiracji w gettach i obozach zag\u0142ady, \u017byd\u00f3wkach, kt\u00f3re nie przesta\u0142y walczy\u0107, kt\u00f3re czynnie postanowi\u0142y przeciwstawi\u0107 si\u0119 Zag\u0142adzie. Dlatego nie mam poczucia, \u017ce arty\u015bci s\u0105 zagubieni, a wr\u0119cz przeciwnie &#8211; doskonale wiedz\u0105, jak i co chc\u0105 m\u00f3wi\u0107. I trzeba liczy\u0107 na to, \u017ce ten g\u0142os b\u0119dzie coraz mocniejszy i doprowadzi do zmiany politycznej\u2026<\/p>\n<p>Rozmowa: Maja Dubowska<\/p>\n<p>Redakcja: Maria G\u0142ubisz<\/p>\n<p>Zdj\u0119cia: Dzikie Studio \u00a9 OP ENHEIM\u00a0<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_row use_custom_gutter=&#8221;on&#8221; gutter_width=&#8221;2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px|||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;2304,2305,2306,2307,2308,2309,2310,2311,2313,2314,2315&#8243; posts_number=&#8221;30&#8243; show_title_and_caption=&#8221;off&#8221; show_pagination=&#8221;off&#8221; _builder_version=&#8221;4.22.1&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maja Dubowska:\u00a0 S\u0142owem wst\u0119pu &#8211; bardzo mi mi\u0142o. Chcia\u0142abym zacz\u0105\u0107 od historii kolekcji Galerii Studio &#8211; jak si\u0119 zacz\u0119\u0142a? Dorota Jarecka: Historia kolekcji Galerii Studio zacz\u0119\u0142a si\u0119 razem z histori\u0105 Teatru Studio za spraw\u0105 J\u00f3zefa Szajny &#8211; to by\u0142o na prze\u0142omie lat 1971 i 1972 roku. Ju\u017c pierwotnie pod has\u0142em \u201eStudio\u201d kry\u0142a si\u0119 idea po\u0142\u0105czenia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2308,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-2301","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2301"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2317,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2301\/revisions\/2317"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2308"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}