[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”4px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_text _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
Pami\u0119tam dobrze, jak kilkana\u015bcie lat temu po raz pierwszy zobaczy\u0142am prace Mirelli von Chrupek. D\u0142ugo nie mog\u0142am uwierzy\u0107, \u017ce ogl\u0105dam rzeczy polskiej artystki, co oczywi\u015bcie \u015bwiadczy\u0142o, jak bardzo ograniczony mia\u0142am w g\u0142owie obraz polskiej sztuki.<\/p>\n
Jej \u015bwiat \u2013 intensywny w kolorach, pe\u0142ny dziwnych, cho\u0107 s\u0142odkich postaci \u2013 zupe\u0142nie nie przystawa\u0142 w moim mniemaniu do naszej artystycznej rzeczywisto\u015bci: owszem, kolorowej, ale zwykle ironicznej i groteskowej. Bli\u017cej mu by\u0142o do azjatyckich klimat\u00f3w, w kt\u00f3rych s\u0142odko\u015b\u0107 miesza si\u0119 z niepokojem, a urocze stworzenia mog\u0105 kry\u0107 w sobie niejedn\u0105 mroczn\u0105 tajemnic\u0119. Lub do animacji Tima Burtona, kt\u00f3ry doskonale miesza\u0142 mrok egzystencji, groz\u0119 sytuacji i s\u0142odycz uroczych istot.
\u2013 Dawno temu zda\u0142am sobie spraw\u0119, \u017ce jedn\u0105 z moich g\u0142\u00f3wnych zalet jest to, \u017ce potrafi\u0119 budowa\u0107 odleg\u0142e \u015bwiaty \u2013 opowiada mi Mirella. \u2013 Troch\u0119 oniryczne, ale podszyte dreszczem niepokoju.<\/p>\n
Ju\u017c dobrych par\u0119 lat temu jako kuratorka stworzy\u0142am projekt, do kt\u00f3rego mog\u0142am zaprosi\u0107 Mirell\u0119 von Chrupek. W Muzeum Pana Tadeusza wybrani przeze mnie arty\u015bci przygotowywali ilustracje do dwunastu ksi\u0105g Pana Tadeusza<\/em>. Mirella dosta\u0142a Ksi\u0119g\u0119 drug\u0105<\/em> i zamiast skupi\u0107 si\u0119 na przewodnim motywie tej cz\u0119\u015bci, czyli polowaniu, stworzy\u0142a posta\u0107 uroczej Zosi w ogrodzie z ma\u0142ym towarzyszem. Mocno to kontrastowa\u0142o z innymi pracami (w\u015br\u00f3d zaproszonych tw\u00f3rc\u00f3w byli mi\u0119dzy innymi Fontarte, \u0141ukasz Rusznica, Agata Kalinowska czy Arobal), a jednocze\u015bnie \u015bwietnie pokaza\u0142o, jak poetycki \u015bwiat Adama Mickiewicza otwiera\u0142 na r\u00f3\u017cne interpretacje i inspirowa\u0142, by u\u017cy\u0107 swojego artystycznego j\u0119zyka do zmierzenia si\u0119 z klasyk\u0105 nie tylko literatury, ale tak\u017ce ilustracji.<\/p>\n Mijaj\u0105 kolejne lata, a ja w dalszym ci\u0105gu obserwuj\u0119 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Mirelli von Chrupek. Nigdy nie wpisa\u0142a si\u0119 ona w oczywiste nurty i trendy, nigdy te\u017c nie da\u0142a si\u0119 zaszufladkowa\u0107, co jaki\u015b czas bowiem ods\u0142ania\u0142a projekt, kt\u00f3re zaskakiwa\u0142 innym podej\u015bciem formalnym. A mimo to zachowywa\u0142a sw\u00f3j charakter, zawsze buduj\u0105c rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra miesza nostalgi\u0119, sen, retro, futuryzm i w\u0142a\u015bnie taki dziwny, podsk\u00f3rny niepok\u00f3j. Taka jest jej ostatnia seria Beautiful Aliens<\/em>, kt\u00f3r\u0105 po raz pierwszy pokaza\u0142a w maju 2023 roku w galerii Gallery WM w Amsterdamie. To portrety przedziwnych istot, kt\u00f3r\u0105 s\u0105 kobietami, a jednocze\u015bnie obcymi. Tak opisa\u0142 je Maurycy Gomulicki w tek\u015bcie towarzysz\u0105cym wystawie: \u201eDoskona\u0142e na sw\u00f3j unikalny spos\u00f3b, r\u00f3\u017cnorodne istoty s\u0105 destylowane z py\u0142u, ich elastyczne cia\u0142a nosz\u0105 chlubny metaliczny po\u0142ysk. Te stworzenia nie s\u0105 ani z\u0142owrogimi nekroidalnymi xenomorfami, ani te\u017c seksownymi, zielonosk\u00f3rymi Wenusjankami z fioletowymi w\u0142osami\u201d.<\/p>\n Czasami, gdy jestem w Warszawie, siadam z ni\u0105 w kawiarni blisko jej domu. Pijemy kaw\u0119 (Mirella), herbat\u0119 (ja) i jemy co\u015b s\u0142odkiego (croissant migda\u0142owy zwykle wygrywa wszystko). Taki ma\u0142y rytua\u0142, dzi\u0119ki kt\u00f3remu poznajemy si\u0119 bli\u017cej. I w\u0142a\u015bnie dlatego wiem jedno: Mirella nie jest wielk\u0105 fank\u0105 literatury science fiction. Ma zupe\u0142nie inne obszary, kt\u00f3re je poci\u0105gaj\u0105 w literaturze. Sama w g\u0142owie mam r\u00f3\u017cne odcinki, kiedy na kolejnej odkrytej planecie pi\u0119kny kwiat okazywa\u0142 si\u0119 krwio\u017cerczym potworem, czyhaj\u0105cym, by zaatakowa\u0107 w najmniej odpowiednim momencie. W tych odleg\u0142ych krainach nic nie jest oczywiste. podobnie jak w pracach Mirelli. Pi\u0119kno jest w oczach patrz\u0105cego, podobnie pewnie jak wszystkie inne emocje, kt\u00f3re nak\u0142adamy w momencie styczno\u015bci z dzie\u0142em. Beautiful Aliens<\/em> to seria portret\u00f3w pi\u0119knych, ale niepokoj\u0105cych istot. S\u0105 tam powidoki nie\u015bmiertelnych diw, kt\u00f3re patrzy\u0142y na nas ze srebrnego ekranu, ale dawno przeobrazi\u0142y si\u0119 w co\u015b innego. Czy te\u017c po prostu urodzi\u0142y si\u0119, mieszaj\u0105c ludzkie fantazje o pi\u0119knych kobietach w innych galaktykach. Pi\u0119kno jest w oczach patrz\u0105cego, ale intencja tw\u00f3rcy ma ogromne znaczenie. Dla Mirelli pi\u0119kno to jedna z najwa\u017cniejszych warto\u015bci, kt\u00f3re towarzysz\u0105 jej przy kreacji. Portrety obcych s\u0105 budowane na napi\u0119ciu mi\u0119dzy postaciami, kt\u00f3re poci\u0105gaj\u0105 \u2013 s\u0105 sensualne, pi\u0119kne, hiperkobiece \u2013 a postaciami, kt\u00f3rych si\u0119 boimy. Przy rozmowie z Mirell\u0105 przypomnia\u0142am sobie film Bulwar Zachodz\u0105cego S\u0142o\u0144ca<\/em>, w kt\u00f3rym zjawiskowa, ale ju\u017c starzej\u0105ca si\u0119 diwa z ka\u017cd\u0105 minut\u0105 staje si\u0119 przera\u017caj\u0105c\u0105 postaci\u0105, kt\u00f3ra manipuluje lud\u017ami wok\u00f3\u0142 siebie. Tam jednak wszystko jest bardziej oczywiste, a w serii Beautiful Aliens to napi\u0119cie dzieje si\u0119 na znacznie subtelniejszej granicy. Mo\u017ce dlatego jej prace tak mocno otwieraj\u0105 si\u0119 na tego, kto przychodzi, by jej ogl\u0105da\u0107. Nasze stany emocjonalne, refleksje intelektualne sprawiaj\u0105, \u017ce nie spos\u00f3b tych portret\u00f3w zaszufladkowa\u0107 do jednej kategorii. U jednych przewa\u017ca pi\u0119kno, u innych \u2013 przera\u017cenie.<\/p>\n Wcze\u015bniejsza seria Miasto Niezwyk\u0142e powsta\u0142a w trakcie pandemii i opowiada wizualn\u0105 histori\u0119 krainy, kt\u00f3ra przypomina Warszaw\u0119 z innego wymiaru. W jej technice fotomonta\u017cu jest du\u017co zaskakuj\u0105cych po\u0142\u0105cze\u0144, kt\u00f3re mimo wszystko s\u0105 wynikiem d\u0142ugotrwa\u0142ej i bardzo \u015bwiadomej pracy \u2013 co dalej jest w kontra\u015bcie do efekt\u00f3w uzyskanych w programach ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 typu Midjourney. W jej pracach wida\u0107 bardzo sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, jakby powsta\u0142y jako fotografie z alternatywnej rzeczywisto\u015bci. Wszystko ma sens w swoim dziwnym wymiarze. Nie s\u0105 to typowe kola\u017cowe sklejki, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 w sobie r\u00f3\u017cne skale i style. I ten typ pracy jest charakterystyczny dla artystki od pocz\u0105tku, kiedy to wymy\u015bli\u0142a sobie posta\u0107 Mirelli von Chrupek. Kiedy pr\u00f3buj\u0119 wskaza\u0107, \u017ce przecie\u017c patrz\u0105c na tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Cindy Sherman, mo\u017cna znale\u017a\u0107 jeszcze wiele mo\u017cliwo\u015bci dla stworzonej postaci, Mirella jest nieprzejednana. Jest jednak co\u015b, co \u0142\u0105czy wszystkie jej prace i co doskonale okre\u015bli\u0142a Anna Sa\u0144czuk podczas wywiadu z artystk\u0105 w ramach podcastu Jak oni to robi\u0105: W jej brokacie zawsze znajdziecie szczypt\u0119 popio\u0142u, bo podw\u00f3jno\u015b\u0107 le\u017cy w jej naturze<\/em>. Taki tort z popio\u0142em. I chyba nic nie mo\u017ce lepiej podsumowa\u0107 naszego \u017cycia, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie miota si\u0119 mi\u0119dzy Erosem a Tanatosem, w tym wszystkim za\u015b jest pi\u0119kno. <\/p>\n Mirella von Chrupek (urodzona w 1980 roku)<\/strong> \u2013 artystka, fotografka, projektantka dioram i kolekcjonerka. Jej zakres dzia\u0142ania to tak\u017ce scenografia i ma\u0142e formy rze\u017abiarskie. W swoich ostatnich cyfrowych fotomonta\u017cach u\u017cywa materia\u0142\u00f3w archiwalnych, tworz\u0105c alternatywne przestrzenie na pograniczu fantazji i rzeczywisto\u015bci. Artystka eksperymentuje ze starymi fotografiami i skupia si\u0119 na ludzkich twarzach i ich transformacjach. W latach 2014\u20132017 prowadzi\u0142a uliczn\u0105 galeri\u0119 Gablotka, mieszcz\u0105c\u0105 si\u0119 w centrum Warszawy (ulica Marsza\u0142kowska 41), w kt\u00f3rej zaprezentowa\u0142a trzyna\u015bcie aran\u017cacji. We wsp\u00f3\u0142pracy z Sylwi\u0105 Chutnik wyda\u0142a fotoksi\u0105\u017ck\u0119 Dino Bambino o przygodach bohater\u00f3w kolejnych ods\u0142on Gablotki (Wydawnictwo Wytw\u00f3rnia, Warszawa 2018). Od 2017 roku wsp\u00f3\u0142pracuje z magazynem \u201eKosmos dla Dziewczynek\u201d, prowadz\u0105c sta\u0142\u0105 rubryk\u0119 mikrokosmos Mirelli. Swoje prace, instalacje i fotografie prezentowa\u0142a miedzy innymi w BWA z Tarnowie, Galerii ABC w Poznaniu, CSW \u0141a\u017ania w Gda\u0144sku, BWA Wroc\u0142aw, Muzeum Etnograficznym w Warszawie, podczas Fotofestiwalu w \u0141odzi, w Instytucie Dizajnu w Kielcach czy w WM Gallery w Amsterdamie. Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2014 i 2020 roku. Mieszka i pracuje w Warszawie.<\/p>\n Tekst: Beata Bartecka<\/p>\n Zdj\u0119cia: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki<\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_gallery gallery_ids=”3073,3074,3075,3076,3077,3078,3079,3080,3081,3082″ posts_number=”50″ show_title_and_caption=”off” show_pagination=”off” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pami\u0119tam dobrze, jak kilkana\u015bcie lat temu po raz pierwszy zobaczy\u0142am prace Mirelli von Chrupek. D\u0142ugo nie mog\u0142am uwierzy\u0107, \u017ce ogl\u0105dam rzeczy polskiej artystki, co oczywi\u015bcie \u015bwiadczy\u0142o, jak bardzo ograniczony mia\u0142am w g\u0142owie obraz polskiej sztuki. Jej \u015bwiat \u2013 intensywny w kolorach, pe\u0142ny dziwnych, cho\u0107 s\u0142odkich postaci \u2013 zupe\u0142nie nie przystawa\u0142 w moim mniemaniu do naszej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3073,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-3070","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3070"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3086,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3070\/revisions\/3086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3073"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\u2013 Francja, naturalizm, Emil Zola, Victor Hugo, dziewi\u0119tnastowieczny Pary\u017c i totalna n\u0119dza \u2013 \u015bmieje si\u0119 artystka. Jest jednak jeden serial, do kt\u00f3rego obie mamy s\u0142abo\u015b\u0107. \u2013 Co najbardziej mi si\u0119 podoba w Star Trek Next Generation \u2013 opowiada \u2013 to fakt, \u017ce przemoc nie by\u0142a tam g\u0142\u00f3wnym motywem. Istotne by\u0142o odkrywanie i zrozumienie innych istot.<\/p>\n
\u2013 Pracuj\u0105c nad portretami z ok\u0142adek starych magazyn\u00f3w z lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych czy siedemdziesi\u0105tych, za ka\u017cdym razem bardzo d\u0142ugo zastanawiam si\u0119, jak\u0105 transformacj\u0119 mo\u017ce dana posta\u0107 przej\u015b\u0107. Jak te pi\u0119kne kobiety, bo\u017cyszcze kina, mog\u0105 mutowa\u0107. Niegdy\u015b tak nieskazitelne, harmonijne, wr\u0119cz idealne, nagle po zmianach staj\u0105 si\u0119 istotami rodem z odleg\u0142ych planet przypominaj\u0105cymi niekiedy bardziej prehistoryczne amonity ni\u017c ludzi. Ka\u017cdej postaci po\u015bwi\u0119cam du\u017co czasu: po kilku tygodniach pracy staje si\u0119 ona zupe\u0142nie kim\u015b innym. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce dla niekt\u00f3rych te portrety mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 z\u0142owieszcze \u2013 opowiada artystka.<\/p>\n
\u2013 W pracy nad fotomonta\u017cami z tej serii granica mi\u0119dzy grotesk\u0105 a pi\u0119knem jest bardzo cienka \u2013 przybli\u017ca nam swoje intencje artystka. \u2013 Zale\u017ca\u0142o mi na tym, by postacie mimo licznych zmian pozosta\u0142y pi\u0119kne. Niepokoj\u0105ce, ale pi\u0119kne. Jest to pi\u0119kno nieoczywiste, takie, kt\u00f3re trzeba na nowo oswoi\u0107.<\/p>\n
\u2013 Dla mnie by\u0142 bardzo owocny czas, nic mnie wtedy nie rozprasza\u0142o \u2013 opowiada Mirella. \u2013 Mog\u0142am siedzie\u0107 na pod\u0142odze, otoczona starymi magazynami \u201eStolica\u201d, kt\u00f3re mia\u0142y pi\u0119kne ok\u0142adki, a tak\u017ce \u015bwietne kolorowe i czarno-bia\u0142e zdj\u0119cia Warszawy wewn\u0105trz. Praca nad seri\u0105 sta\u0142a si\u0119 tworzeniem alternatywnej rzeczywisto\u015bci, tym razem w momencie, kiedy nie mogli\u015bmy wyj\u015b\u0107 na zewn\u0105trz. Potrafi\u0119 wykreowa\u0107 krainy, takie, w kt\u00f3rych prawdopodobnie sama chcia\u0142abym si\u0119 znale\u017a\u0107. Kiedy patrz\u0119 na te prace, czuj\u0119 poczucie ciep\u0142a i bezpiecze\u0144stwa. Chcia\u0142abym przej\u015b\u0107 si\u0119 tymi alejkami i pow\u0105cha\u0107 kwiaty, kt\u00f3re otaczaj\u0105 pi\u0119kn\u0105, modernistyczn\u0105 architektur\u0119. Zupe\u0142nie jednak inaczej czuj\u0119 przy Beautiful Aliens<\/em>. Nie mog\u0119 odp\u0119dzi\u0107 si\u0119 od tych wszystkich skojarze\u0144 ze science fiction i z horrorami. Z drugiej strony mnie fascynuj\u0105 i patrz\u0105c na nie, zastanawiam si\u0119 nad definicj\u0105 pi\u0119kna i tego, jak \u0142atwo przy tego typu mutacjach popa\u015b\u0107 w grotesk\u0119. W projekcie przy\u015bwieca\u0142 mi jeden cel, by nowo powsta\u0142e postacie by\u0142y zachwycaj\u0105ce. Dziwne, ale nigdy karykaturalne czy prze\u015bmiewcze. Pi\u0119kne na sw\u00f3j spos\u00f3b.<\/p>\n
\u2013 Stworzy\u0142am j\u0105, poniewa\u017c nie umiem fotografowa\u0107 ludzi, a potrzebowa\u0142am bohaterki, kt\u00f3ra b\u0119dzie dyspozycyjna i b\u0119dzie nam si\u0119 bezproblemowo wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 \u2013 wyja\u015bnia mi artystka. Przez lata jej posta\u0107 by\u0142a eksploatowana i zmienia\u0142a si\u0119. \u2013 Po czasie przesz\u0142a jednak do innego wymiaru na zas\u0142u\u017cony odpoczynek \u2013 \u015bmieje si\u0119 Mirella.<\/p>\n
\u2013 Chyba nie jestem stworzona do robienia ca\u0142y czas tego samego, mimo \u017ce komercyjnie to dzia\u0142a. Nie by\u0142abym w stanie tak pracowa\u0107. \u017bycie jest za kr\u00f3tkie, a ja chcia\u0142abym spe\u0142ni\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych technikach.<\/p>\n
\u2013 Pi\u0119kno jest wa\u017cne w \u017cyciu, co tu du\u017co m\u00f3wi\u0107 \u2013 Mirella von Chrupek dopowiada powa\u017cnie i pewnie.<\/p>\n