{"id":3568,"date":"2024-04-12T13:16:23","date_gmt":"2024-04-12T13:16:23","guid":{"rendered":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/?p=3568"},"modified":"2024-04-12T13:27:00","modified_gmt":"2024-04-12T13:27:00","slug":"3568","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/2024\/04\/12\/3568\/","title":{"rendered":"Kiedy\u015b nie m\u00f3wili\u015bmy o ekologii. Z Angelik\u0105 Markul rozmawia Alicja Klimczak-Dobrzaniecka"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;4px|||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.24.2&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<\/p>\n<p>W Galerii Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej w Opolu trwa wystawa Angeliki Markul <em>Gard\u0142o diab\u0142a<\/em>. To prezentacja realizacji, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 filmy wideo, instalacje rze\u017abiarskie i \u015bwietlne opowiadaj\u0105ce o jednym z najbardziej niesamowitych miejsc na ziemi: Wodospadach Igua\u00e7u, le\u017c\u0105cych na granicy Brazylii i Argentyny, powsta\u0142ych oko\u0142o 132 milion\u00f3w lat temu po ogromnym wybuchu wulkanu. Wodospady znajduj\u0105 si\u0119 w miejscu, w kt\u00f3rym rzeka rozbija sw\u00f3j nurt na kilkudziesi\u0119ciu progach skalnych, a\u017c w ko\u0144cu dociera na skraj p\u0142askowy\u017cu i opada w przepa\u015b\u0107. Szum wody jest s\u0142yszany w promieniu 20 kilometr\u00f3w.<\/p>\n<p>Realizacja z 2013 roku jest kanonicznym przyk\u0142adem zainteresowa\u0144 artystki, kojarzonej z wielkimi (pod wzgl\u0119dem z\u0142o\u017cono\u015bci, jak i procesu wykonawczego) realizacjami, kt\u00f3re powstaj\u0105 na styku obszaru nauki (geologii, biologii, historii) i fantastyki. S\u0105 rezultatem poszukiwa\u0144, podr\u00f3\u017cy oraz wieloetapowego researchu, przefiltrowanych przez \u015bwiat wyobra\u017ce\u0144 i fantasmagorii. <em>Gard\u0142o diab\u0142a<\/em> jest prac\u0105, kt\u00f3ra \u2013 mimo \u017ce pozbawiona figury ludzkiej \u2013 inicjuje pytania natury filozoficznej: o miejsce cz\u0142owieka w \u015bwiecie, jego znaczenie jako jednego z element\u00f3w przyrody, ale tak\u017ce ka\u017ce zastanawia\u0107 si\u0119 nad przysz\u0142o\u015bci\u0105 gatunku z punktu widzenia krucho\u015bci w starciu z si\u0142ami, kt\u00f3re od zawsze pr\u00f3bujemy ujarzmi\u0107.<\/p>\n<p>W rozmowie z Angelik\u0105 Markul pr\u00f3buj\u0119 uchwyci\u0107 interdyscyplinarno\u015b\u0107 metody jej pracy oraz dowiedzie\u0107 si\u0119, jak ona sama sytuuje si\u0119 po\u015br\u00f3d niezwykle \u017cywotnych nurt\u00f3w sztuki zwi\u0105zanej z przemianami klimatycznymi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Alicja Klimczak-Dobrzaniecka: Na wst\u0119pie chcia\u0142am zapyta\u0107 o metod\u0119 twojej pracy. Interesuje mnie, czy na pocz\u0105tku realizacji twoje my\u015blenie jest projektowe, to znaczy czy widzisz ju\u017c przed oczami ca\u0142o\u015b\u0107 i od tego zaczynasz (czyli de facto od ko\u0144ca), czy mo\u017ce inicjujesz prac\u0119 wyobra\u017ceniem jednego elementu? Twoje projekty s\u0105 z\u0142o\u017cone, wielomedialne. Jak to by\u0142o z <em>Gard\u0142em diab\u0142a<\/em>? Od pocz\u0105tku traktowa\u0142a\u015b je holistycznie, czy zacz\u0119\u0142a\u015b od jednej konkretnej rzeczy?<\/strong><\/p>\n<p>Angelika Markul: Ja jestem ze szko\u0142y architektonicznej. Sko\u0144czy\u0142am architektur\u0119 wn\u0119trz, potem posz\u0142am do Ecole Nationale Superieure des Beaux Arts [w Pary\u017cu]. \u0141\u0105cz\u0119 r\u00f3\u017cne elementy w jedn\u0105 prac\u0119. Od pocz\u0105tku bior\u0119 pod uwag\u0119 wszystko: architektur\u0119, \u015bwiat\u0142o, to, w jaki spos\u00f3b b\u0119d\u0105 pokazywane ekrany. Najpierw jest film, kt\u00f3ry kr\u0119cony jest w konkretnej przestrzeni. Praca to po\u0142owa architektury, a po\u0142owa to wideo i rze\u017aba. Architektura, kt\u00f3ra klamruje ca\u0142o\u015b\u0107 realizacji, wychodzi z moich film\u00f3w. Rze\u017aby te\u017c wychodz\u0105 z film\u00f3w. Potem pracuj\u0119 nad ca\u0142\u0105 przestrzeni\u0105 w sensie dos\u0142ownym \u2013 ca\u0142y koncept jest rozrysowany, na przyk\u0142ad wiem, \u017ce b\u0119d\u0105 dwa projektory, \u017ce b\u0119d\u0105 postumenty, na nich rze\u017aby. Te rze\u017aby oczywi\u015bcie ca\u0142y czas s\u0105 uk\u0142adane inaczej, w zale\u017cno\u015bci od miejsca prezentacji, dopasowywane do rozmaitych wn\u0119trz galerii, wi\u0119c one ca\u0142y czas zmieniaj\u0105 kszta\u0142t i wielko\u015b\u0107.<\/p>\n<p><strong>Twoje projekty s\u0105 z\u0142o\u017cone pod wzgl\u0119dem nie tylko artystycznym, ale tak\u017ce logistycznym. Wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z podr\u00f3\u017c\u0105, z researchem, z nak\u0142adami energii i pieni\u0119dzy. W jaki spos\u00f3b przebiega praca, czy zaczynasz od bada\u0144? Mam wra\u017cenie, \u017ce \u0142\u0105czysz w sobie kompetencje artystki, podr\u00f3\u017cniczki w dawnym stylu, lecz i osoby, kt\u00f3ra zna miejscow\u0105 archeologi\u0119, geologi\u0119, histori\u0119. W jaki spos\u00f3b to obejmujesz? Jak bardzo dla ciebie jest wa\u017cne, \u017ceby dr\u0105\u017cy\u0107 temat poznawczo, mo\u017ce nawet naukowo, a nie tylko artystycznie?<\/strong><\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie jest dla mnie wa\u017cne, \u017ceby pozna\u0107 wszystko od strony naukowej. Je\u017celi chodzi o <em>Gard\u0142o diab\u0142a<\/em>, to na pocz\u0105tku by\u0142 przypadek. By\u0142am w Brazylii jaki\u015b czas i wiedzia\u0142am, \u017ce co\u015b chc\u0119 zrobi\u0107, ale nie wiedzia\u0142am co. Mia\u0142am \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jest takie miejsce, jak Wodospady Igua\u00e7u, \u017ce mo\u017cna tam dotrze\u0107 i od brazylijskiej, i od argenty\u0144skiej strony. Ja zdecydowa\u0142am si\u0119 na najpi\u0119kniejszy, wed\u0142ug mnie, widok. Na pocz\u0105tku najwa\u017cniejszy dla mnie by\u0142 research, co w og\u00f3le oznacza nazwa miejsca, ile lat ono istnieje, jakie zawirowania polityczne tam si\u0119 dzia\u0142y, musia\u0142am pozna\u0107 histori\u0119 wojen india\u0144skich. To miejsce w og\u00f3le jest bardzo zwi\u0105zane z polityk\u0105, biegnie przez nie granica mi\u0119dzy pa\u0144stwami. Wszystkie te czynniki by\u0142y bardzo istotne dla powstania mojej pracy, bo nadaj\u0105 temu miejscu sens. Potem ca\u0142o\u015b\u0107 idzie w stron\u0119 science fiction: ja inspiruj\u0119 si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105 i faktami, a nast\u0119pnie tworz\u0119 co\u015b zupe\u0142nie nowego, jestem artystk\u0105. Tak jak na przyk\u0142ad van Gogh, kt\u00f3ry malowa\u0142 natur\u0119, ale na sw\u00f3j spos\u00f3b, nie odwzorowywa\u0142 jej, ja zbieram elementy historii i przetwarzam je na w\u0142asn\u0105. Wodospad to woda, kt\u00f3ra sp\u0142ywa, buczy, \u017cyje, jest w niej ogromna si\u0142a. A ja w filmie odwracam jej bieg, tak \u017ceby\u015bmy z powrotem wr\u00f3cili do ziemi, do pocz\u0105tku naszej egzystencji.<\/p>\n<p><strong>To, co powiedzia\u0142a\u015b, niejako wyprzedza moje pytanie. Mam wra\u017cenie, \u017ce twoje realizacje mo\u017cna rozumie\u0107 dwoi\u015bcie, a nawet niejako wykluczaj\u0105ce si\u0119. To znaczy albo mo\u017cna rozumie\u0107 je jako pr\u00f3b\u0119 przedstawienia Ziemi, kt\u00f3ra by\u0142a przed cz\u0142owiekiem i wskazuje na pot\u0119g\u0119 natury i ma\u0142o\u015b\u0107 naszego gatunku. Ale mo\u017cna te\u017c w niekt\u00f3rych aspektach interpretowa\u0107 je jako troch\u0119 katastroficzny obraz po erze cz\u0142owieka, po jego dzia\u0142alno\u015bciach degradacyjnych Czy to w og\u00f3le jest trop, kt\u00f3rym chcia\u0142aby\u015b pod\u0105\u017ca\u0107?<\/strong><\/p>\n<p>Nie, <em>Gard\u0142o diab\u0142a<\/em> jest filmem, kt\u00f3ry robi\u0142am jedena\u015bcie lat temu. Nie rozmawiali\u015bmy wtedy o ekologii. To znaczy arty\u015bci pracowali w tym nurcie, ale nie by\u0142o obsesji na ten temat, tak jak dzisiaj. Ja robi\u0142am t\u0119 prac\u0119 troch\u0119 naiwnie, nie zdaj\u0105c sobie sprawy, \u017ce dzi\u015b mog\u0142aby ona pokaza\u0107 moment za\u0142amania, postapokalipsy.<\/p>\n<p><strong>Z pewno\u015bci\u0105 jednak kto\u015b pr\u00f3buje wpisa\u0107 ci\u0119 w nurt sztuki m\u00f3wi\u0105cej o klimacie.<\/strong><\/p>\n<p>Tak, jestem jak najbardziej wpisywana w ten nurt. Ale moje prace by\u0142y robione cz\u0119sto bez my\u015blenia o tym. Jak robi\u0142am film <em>Bambi w Czarnobylu<\/em>, interesowa\u0142o mnie miejsce, jak zachowuje si\u0119 w nim natura, aspekt ska\u017cenia i historyczny. A dzi\u015b realizacja nabiera zupe\u0142nie nowych znacze\u0144, jest wojna, nie mo\u017cna swobodnie jecha\u0107 i porusza\u0107 si\u0119 po Ukrainie. Ja przecie\u017c tego nie robi\u0142am \u015bwiadomie. Sztuka, kt\u00f3ra jest dobr\u0105 sztuk\u0105, powstaje w ten spos\u00f3b, \u017ce artysta robi rzeczy nie\u015bwiadomie, ale jednocze\u015bnie naprz\u00f3d, w takim sensie, \u017ce kiedy\u015b nabior\u0105 one nowego znaczenia. Mnie po prostu temat natury interesuje od dawna. Mam wielkie archiwum zdj\u0119\u0107, dokumentuj\u0119 zmiany. To my\u015blenie archiwistyczne by\u0142o zawsze moj\u0105 obsesj\u0105.<\/p>\n<p><strong>Mam tak\u0105 refleksj\u0119, \u017ce co prawda opowiadasz o poszukiwaniu temat\u00f3w w naturze, historii Ziemi czy geologii, a wi\u0119c tych \u201etwardych\u201d obszarach, kt\u00f3re ci\u0119 inspiruj\u0105, ale jednocze\u015bnie ulegasz pokusie chwilowego zaw\u0142adni\u0119cia nimi. Jak w filmie prezentowanym w Opolu woda spada z wodospadu, to ma odwr\u00f3cony bieg. Rze\u017aby na pierwszy rzut oka wygl\u0105daj\u0105 jak bezkszta\u0142tna magma, ale po chwili wida\u0107, \u017ce wy\u0142aniaj\u0105 si\u0119 z niej konkretne zwierz\u0119ce postaci. Wi\u0119c zdaje mi si\u0119, \u017ce przez chwile kszta\u0142tujesz natur\u0119, kt\u00f3ra zwykle jest niezale\u017cna od cz\u0142owieka, bawi\u0105c si\u0119 tym samym w demiurga.<\/strong><\/p>\n<p>Tak, ja tworz\u0119 z tego obraz. Ale musisz do niego blisko podej\u015b\u0107, przyjrze\u0107 si\u0119, \u017ceby rozpozna\u0107 konkretne kszta\u0142ty. Komponuj\u0119 elementy, z kt\u00f3rych buduje si\u0119 okre\u015blony \u015bwiat. Tworz\u0119 uk\u0142ady, kolory. Troch\u0119 od nowa.<\/p>\n<p><strong>Moje ostatnie pytanie dotyczy twojego samodefiniowania si\u0119. Czy dla ciebie kategoryzowanie \u201eartystka polska\u201d czy \u201eartystka francuska\u201d jest w jakikolwiek spos\u00f3b istotne? Jak chcesz by\u0107 postrzegana \u2013 przez pryzmat pochodzenia, funkcjonowania w okre\u015blonej kulturze, czy mo\u017ce jeste\u015b mi\u0119dzynarodowa?<\/strong><\/p>\n<p>Ja jestem artystk\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105, moim domem jest samolot. Ci\u0105gle jestem w ruchu, kiedy\u015b nawet bardziej by\u0142am. Nie mam granic. We wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie mamy to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce mo\u017cemy pracowa\u0107 przez Internet, mieszka\u0107 gdziekolwiek, w Amazonii czy w Australii, i robi\u0107 sztuk\u0119. To jest pi\u0119kne i wa\u017cne dla tw\u00f3rc\u00f3w, \u017ceby nie mieli granic. Jestem artystk\u0105 woln\u0105, robi\u0119, co chc\u0119. Nikt mi nie wchodzi w drog\u0119. Mam swoj\u0105 mitologi\u0119, buduj\u0119 j\u0105, tworz\u0119 j\u0105. Ka\u017cda osoba, jak ty czy ja, ma klucz i chodzi z nim, szuka otworu, \u017ceby otworzy\u0107 drzwi i dowiedzie\u0107 si\u0119 prawdy. Ja w\u0142a\u015bnie to robi\u0119: szukam prawdy, chocia\u017c nigdy si\u0119 nie dowiem, czy jeste\u015bmy sami, czy istnieje B\u00f3g, czy jest co\u015b po \u015bmierci. Moim celem jest szuka\u0107 i by\u0107 artyst\u0105. Nie jestem jednak pewna, czy znajd\u0119 odpowied\u017a. Christian Bolta\u0144ski ca\u0142e \u017cycie szuka\u0142 odpowiedzi na pytanie, czy cz\u0142owiek jest, dobry czy z\u0142y. Taka postawa zawsze mnie inspirowa\u0142a.<\/p>\n<p>Rozmawia\u0142a: Alicja Klimczak-Dobrzaniecka<\/p>\n<p>Zdj\u0119cia: materia\u0142y organizatora<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_row use_custom_gutter=&#8221;on&#8221; gutter_width=&#8221;2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px|||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;3448,3447,3446,3445,3444,3443,3442,3441,3440,3439,3438,3437,3436,3435,3434&#8243; posts_number=&#8221;40&#8243; show_title_and_caption=&#8221;off&#8221; show_pagination=&#8221;off&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.2&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_margin=&#8221;||20px|||&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W Galerii Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej w Opolu trwa wystawa Angeliki Markul Gard\u0142o diab\u0142a. To prezentacja realizacji, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 filmy wideo, instalacje rze\u017abiarskie i \u015bwietlne opowiadaj\u0105ce o jednym z najbardziej niesamowitych miejsc na ziemi: Wodospadach Igua\u00e7u, le\u017c\u0105cych na granicy Brazylii i Argentyny, powsta\u0142ych oko\u0142o 132 milion\u00f3w lat temu po ogromnym wybuchu wulkanu. Wodospady znajduj\u0105 si\u0119 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3438,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-3568","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3568"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3574,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3568\/revisions\/3574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}