[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”4px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_text _builder_version=”4.27.2″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
\u201eMail art\u201d brzmi jak zakl\u0119cie, ju\u017c w samej swej nazwie zdaje si\u0119 skrywa\u0107 jak\u0105\u015b tajemnic\u0119, sugerowa\u0107 intryg\u0119. To co\u015b nie do ko\u0144ca przynale\u017cnego codzienno\u015bci, a jednak z niej wyp\u0142ywaj\u0105cego; co\u015b z pozoru przeci\u0119tnego, zwyczajnego, ale wzbogaconego o pierwiastek artyzmu.<\/p>\n
Wszak to idea \u0142\u0105czenia, wi\u0105zania, wreszcie: sieciowania leg\u0142a u podstaw nurtu, kt\u00f3ry w dwie dekady po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej zacz\u0105\u0142 kie\u0142kowa\u0107 na podglebiu sztuki konceptualnej, piel\u0119gnowany i rozwijany przez \u015brodowiska uto\u017csamiaj\u0105ce si\u0119 z ruchem mi\u0119dzynarodowej neoawangardy. \u201cMail art\u201d do pewnego stopnia sakralizowa\u0142 codzienno\u015b\u0107, przemieszczaj\u0105c tworz\u0105ce j\u0105 elementy w horyzont estetycznych zainteresowa\u0144. W przypadku sztuki poczty takim \u201ecodziennym-niecodziennym\u201d tematem sta\u0142 si\u0119 fenomen komunikacji \u2013 umiej\u0119tno\u015b\u0107 porozumiewania si\u0119, dialogu, dzielenia informacjami, a zatem co\u015b uniwersalnego, a zarazem osobistego, czasem wr\u0119cz intymnego, przynale\u017cnego ka\u017cdemu z nas. \u201eSta\u0142e zmienne\u201d pozosta\u0142y identyczne: nadal liczy\u0142a si\u0119 relacja nadawca \u2014 odbiorca oraz komunikat, stanowi\u0105cy istot\u0119 ca\u0142ego zjawiska. Wizyta na poczcie, nadanie i odbi\u00f3r przesy\u0142ki, a nast\u0119pnie oczekiwanie na odpowied\u017a \u2013 potraktowane zosta\u0142y w tym przypadku jako elementy happeningu, kt\u00f3ry niezauwa\u017cenie wkrada\u0142 si\u0119 w biurokratyczn\u0105 machin\u0119 instytucji poczty. By\u0142a to zatem forma gry (z) codzienno\u015bci\u0105, ale te\u017c z ustrojem, z re\u017cimem (co szczeg\u00f3lnie zauwa\u017calne w przypadku mail-artowc\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych po wschodniej stronie \u201e\u017celaznej kurtyny\u201d); gry balansuj\u0105cej na granicy drwiny.<\/p>\n
Mail-arty\u015bci prze\u0142amywali wszechobecn\u0105 szarzyzn\u0119 i szablonowo\u015b\u0107 epoki nie tylko osobliw\u0105 form\u0105 swojej tw\u00f3rczo\u015bci, ale i \u201egraniem na nosie\u201d w\u0142adzy. Niejednokrotnie zreszt\u0105 spotyka\u0142y ich z tej przyczyny przykre konsekwencje, gdy osobliwe pakunki i przesy\u0142ki wzbudza\u0142y podejrzliwo\u015b\u0107 bezpieki. \u201eWszelkie prywatne druki by\u0142y uznawane za wrogie ulotki, a sie\u0107 (\u2026) mog\u0142a by\u0107 jedynie szpiegowska\u201d \u2013 t\u0142umaczy\u0142 po latach Pawe\u0142 Petasz, nale\u017c\u0105cy do mail-artystycznego \u015bwiata grafik, malarz i plastyk, przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia zwi\u0105zany z Elbl\u0105giem i tutejsz\u0105 Galeri\u0105 EL. To w du\u017cej mierze o nim opowiada nasza wystawa. W\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki Paw\u0142owi Petaszowi miasto, po\u0142o\u017cone nieco na uboczu Pomorza, na skraju \u017bu\u0142aw Wi\u015blanych, sta\u0142o si\u0119 w latach 70. jednym z o\u015brodk\u00f3w kie\u0142kuj\u0105cej sieci art-poczty, \u0142\u0105cz\u0105cej pokrewne, cz\u0119sto regionalne instytucje kultury, a tak\u017ce prywatne adresy zaanga\u017cowanych w ruch artyst\u00f3w i artystek z ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n
Pawe\u0142 Petasz, jak wynika z opowie\u015bci tych, kt\u00f3rzy go znali: cz\u0142owiek-tajemnica, z natury skryty i introwertywny \u2013 wydaje si\u0119, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 ekspresji odnalaz\u0142 w\u0142a\u015bnie w sztuce poczty. Rodowity kaliszanin, do Elbl\u0105ga trafi\u0142 w 1975 roku i to w\u00f3wczas zacz\u0105\u0142 pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 kierownika Galerii EL. Sprawowa\u0142 j\u0105 stosunkowo kr\u00f3tko \u2013 dwa lata. By\u0142 to jednak czas intensywnych dzia\u0142a\u0144 konceptualnych, zapocz\u0105tkowanych jeszcze przez jego poprzednika \u2013 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciela instytucji, Gerarda Bluma Kwiatkowskiego.<\/p>\n
Pawe\u0142 Petasz otworzy\u0142 jednak zupe\u0142nie nowy rozdzia\u0142 w historii tego miejsca, roztaczaj\u0105c nieznan\u0105 tu nikomu wcze\u015bniej perspektyw\u0119. Wysy\u0142ana przez niego art-poczta, mimo obowi\u0105zuj\u0105cej cenzury, dryfowa\u0142a ponad granicami, a nadawane z Elbl\u0105ga przesy\u0142ki dociera\u0142y nawet do Ameryki \u0141aci\u0144skiej i Stan\u00f3w Zjednoczonych. Nie spos\u00f3b nie dostrzec w tych dzia\u0142aniach rebelianckiej natury, za\u015b fakt, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 owej tw\u00f3rczo\u015bci obfitowa\u0142a w pacyfistyczne has\u0142a, w \u00f3wczesnym klimacie geopolitycznym dodatkowo akcentowa\u0142o jej \u201ewywrotowy\u201d charakter. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce na d\u0142ugo przed nadej\u015bciem epoki rozbijania \u201ewielkich narracji\u201d, mail art do pewnego stopnia kreowa\u0142 przestrze\u0144 dla opowiadania mikrohistorii, nie tylko znosz\u0105c sankcje narzucane przez ustr\u00f3j, ale te\u017c kwestionuj\u0105c spo\u0142eczne normy. Podobnie niewpisuj\u0105cym si\u0119 w ramy spo\u0142ecze\u0144stwa by\u0142 sam ich autor, Pawe\u0142 Petasz: wizjoner, cichy kontestator i posta\u0107 nietuzinkowa nawet na tle \u015brodowiska artystycznego. Przypominaj\u0105c jego osob\u0119 w ramach wystawy po\u015bwi\u0119conej sztuce poczty, sk\u0142adamy ho\u0142d skromnemu, stroni\u0105cemu od rozg\u0142osu cz\u0142owiekowi. Opowiadaj\u0105c o dziedzictwie artysty, pos\u0142ugujemy si\u0119 tym samym sposobem komunikacji, kt\u00f3ry jemu pozosta\u0142 najbli\u017cszy.<\/p>\n
Kompozycj\u0119 wystawy tworz\u0105 materia\u0142y archiwalne z zasob\u00f3w Galerii EL oraz prywatne zbiory kolekcjoner\u00f3w i rodziny Paw\u0142a Petasza, a tak\u017ce artyst\u00f3w, jego przyjaci\u00f3\u0142 pozostaj\u0105cych z nim w \u201etw\u00f3rczej mi\u0119dzynarodowej korespondencji\u201d. Do naszej wystawowej narracji \u201cwplatamy\u201d r\u00f3wnie\u017c prace wsp\u00f3\u0142czesnych artyst\u00f3w i artystek, kt\u00f3rzy odpowiedzieli na nasz OPEN CALL i przes\u0142ali do nas swoje prace i weszli w tw\u00f3rczy (pocztowy) dialog z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Paw\u0142a Petasza. Jak g\u0142osi jedno z hase\u0142 innego open call\u2019a sprzed kilku dekad: \u201c\ud835\udc7b\ud835\udc8a\ud835\udc8e\ud835\udc86 \ud835\udc8a\ud835\udc94 \ud835\udc8f\ud835\udc90\ud835\udc95 \ud835\udc8d\ud835\udc8a\ud835\udc8f\ud835\udc86\ud835\udc82\ud835\udc93, \ud835\udc82\ud835\udc8f\ud835\udc85 \ud835\udc8f\ud835\udc86\ud835\udc8a\ud835\udc95\ud835\udc89\ud835\udc86\ud835\udc93 \ud835\udc8a\ud835\udc94 \ud835\udc8e\ud835\udc82\ud835\udc8a\ud835\udc8d \ud835\udc82\ud835\udc93\ud835\udc95\u201d, st\u0105d podj\u0119cie tego zadania, kt\u00f3re jest pr\u00f3b\u0105 odpowiedzenia sobie te\u017c na pytanie \u2013 czy we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie, w dobie internetu, szybkiej mobilno\u015bci, nowych medi\u00f3w i technologii, \u201csztuka poczty\u201d ma szans\u0119 ponownie zaistnie\u0107?<\/p>\n
Tekst i zdj\u0119cia: materia\u0142y organizatora<\/p>\n
NADAWCA: Pawe\u0142 Petasz \/ ODBIORCA: ca\u0142y \u015bwiat
26.09 – 17.11.2024
Zesp\u00f3\u0142 kuratorski: Emilia Orzechowska, Maciej Bychowski, Mateusz Florczak
Centrum Sztuki Galeria EL w Elbl\u0105gu<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_gallery gallery_ids=”4344,4345,4346,4347,4348,4349,4350,4351,4353,4354,4355,4356,4357,4358,4359″ posts_number=”40″ show_title_and_caption=”off” show_pagination=”off” _builder_version=”4.27.2″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u201eMail art\u201d brzmi jak zakl\u0119cie, ju\u017c w samej swej nazwie zdaje si\u0119 skrywa\u0107 jak\u0105\u015b tajemnic\u0119, sugerowa\u0107 intryg\u0119. To co\u015b nie do ko\u0144ca przynale\u017cnego codzienno\u015bci, a jednak z niej wyp\u0142ywaj\u0105cego; co\u015b z pozoru przeci\u0119tnego, zwyczajnego, ale wzbogaconego o pierwiastek artyzmu. Wszak to idea \u0142\u0105czenia, wi\u0105zania, wreszcie: sieciowania leg\u0142a u podstaw nurtu, kt\u00f3ry w dwie dekady po […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4357,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-4342","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecane"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4342","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4342"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4342\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4361,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4342\/revisions\/4361"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4357"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4342"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4342"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4342"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}