[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”4px|||||” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.2″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
Dla os\u00f3b zwi\u0105zanych z Uniwersytetem Artystycznym im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu \u2013 ale zapewne r\u00f3wnie\u017c dla wielu innych autor\u00f3w i autorek podejmuj\u0105cych inicjatywy kreowania namys\u0142u nad sztuk\u0105 i r\u00f3\u017cnorodnymi jej przejawami \u2013 posta\u0107 Patronki pozna\u0144skiej Uczeni oraz jej bogata dzia\u0142alno\u015b\u0107 tw\u00f3rcza mog\u0105 stawa\u0107 si\u0119 cennym i intryguj\u0105cym zarazem punktem odniesienia w przypadku konstruowania rozwa\u017ca\u0144 i przemy\u015ble\u0144 na temat wybranych, wsp\u00f3\u0142czesnych zjawisk i proces\u00f3w artystycznych. Magdalena Abakanowicz by\u0142a z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 artystk\u0105 konsekwentn\u0105 i wybitn\u0105, mia\u0142a niezwykle siln\u0105 i fascynuj\u0105c\u0105 osobowo\u015b\u0107, a Jej sztuka \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w latach 60. XX wieku z ewidentn\u0105 rewolucj\u0105, jaka dokonywa\u0142a si\u0119 na obszarze polskiej i \u015bwiatowej tkaniny artystycznej. A jednak w pewnym momencie swej spektakularnej kariery tw\u00f3rczyni abakan\u00f3w przesta\u0142a \u201epatrze\u0107 \u0142askawym okiem na medium tkaniny\u201d, co mi\u0119dzy innymi potwierdza jej do\u015b\u0107 znana i cz\u0119sto cytowana zarazem wypowied\u017a. Przypomnijmy zatem, \u017ce Abakanowicz, pod koniec ubieg\u0142ego stulecia, z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 stwierdzi\u0142a, \u017ce: \u201eabakany przynios\u0142y (\u2026) [jej co prawda] s\u0142aw\u0119, ale [jednocze\u015bnie] obci\u0105\u017cy\u0142y sob\u0105 jak grzechem, do kt\u00f3rego nie wolno si\u0119 przyznawa\u0107. Bowiem uprawianie tkactwa zamyka drzwi do \u015bwiata sztuki\u201d[1]<\/span><\/a>. Przytoczona powy\u017cej wypowied\u017a mo\u017ce dzi\u015b g\u0142\u0119boko nas zastanawia\u0107, bowiem sk\u0142ania ona do zadawania zdecydowanie odmiennych w swej tre\u015bci pyta\u0144. A zatem, czy zawarta w wyznaniu Abakanowicz \u201egorycz\u201d zwi\u0105zana by\u0142a z odkryciem, \u017ce potencja\u0142, nawet niekonwencjonalnie pojmowanej, tkaniny nie pozwala\u0142 Jej w pe\u0142ni urzeczywistnia\u0107 w\u0142asnych poszukiwa\u0144 tw\u00f3rczych; czy te\u017c mog\u0142o chodzi\u0107 w tym przypadku o co\u015b zupe\u0142nie innego, a wi\u0119c np. o to, \u017ce w latach 80. i 90. XX wieku \u201ekoniunktura na tkanin\u0119 artystyczn\u0105\u201d by\u0142a na tyle ju\u017c \u201ewyczerpana\u201d, \u017ce nie mo\u017cna by\u0142o na tym obszarze budowa\u0107 czy te\u017c \u201ekonsolidowa\u0107\u201d naprawd\u0119 monumentalnej kariery artystycznej i w zwi\u0105zku z tym nale\u017ca\u0142o dokonywa\u0107 koniecznych \u201eprzekierowa\u0144\u201d i zmian w swej dzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rczej. Oczywi\u015bcie pr\u00f3ba udzielenia odpowiedzi na wskazane powy\u017cej w\u0105tpliwo\u015bci jest bardzo trudna do jednoznacznego, pewnego i ostatecznego rozstrzygni\u0119cia i nie stanowi z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 celu niniejszego tekstu. Dla nas wa\u017cniejsze bowiem wydaje si\u0119 to, \u017ce od lat 80. ubieg\u0142ego stulecia Magdalena Abakanowicz, w jakim\u015b sensie, \u201eporzuci\u0142a\u201d tkanin\u0119 na rzecz bardzo cz\u0119stego realizowania swych poszukiwa\u0144 artystycznych na obszarze kreacji rze\u017abiarskich. Zmiana ta wydaje si\u0119 bardzo intryguj\u0105ca, co mo\u017ce nas sk\u0142ania\u0107 r\u00f3wnie\u017c do poszukiwania innych przypadk\u00f3w i kontekst\u00f3w artystycznego \u201eporzucenia\u201d medium tkaniny unikatowej na rzecz wykorzystywania innych \u015brodk\u00f3w wizualnych i medialnych okre\u015blonych artykulacji tw\u00f3rczych. Kiedy zaczniemy takie poszukiwania podejmowa\u0107, mo\u017cemy, mi\u0119dzy innymi, zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na niezwykle cenne, zaskakuj\u0105ce i warto\u015bciowe zarazem przemiany tw\u00f3rcze wpisane w poszukiwania artystyczne prof. Andrzeja Banachowicza \u2013 tw\u00f3rcy zwi\u0105zanego od wielu lat ze \u015brodowiskiem akademickim pozna\u0144skiego Uniwersytetu im. Magdaleny Abakanowicz, ale r\u00f3wnie\u017c jednego z najwybitniejszych reprezentant\u00f3w sztuki z kr\u0119gu wsp\u00f3\u0142czesnej tkaniny unikatowej w Polsce.<\/p>\n Nale\u017cy przypomnie\u0107, \u017ce prof. Andrzej Banachowicz zacz\u0105\u0142 aktywnie dzia\u0142a\u0107 na polskiej scenie artystycznej pod koniec lat 70. ubieg\u0142ego wieku, po uko\u0144czeniu studi\u00f3w w pozna\u0144skiej Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szkole Sztuk Plastycznych, w kt\u00f3rej studiowa\u0142 w latach 1973-1978, i w kt\u00f3rej uzyska\u0142 dyplom z wyr\u00f3\u017cnieniem w Pracowni Rze\u017aby prof. Jana Berdyszaka oraz w Pracowni Projektowania Wystaw prof. Witolda Gyurkovicha. Zas\u0142ug\u0105 jego akademickich nauczycieli by\u0142o zainteresowanie Go problemami przestrzeni, zar\u00f3wno w kontek\u015bcie kreacji \u201eczysto\u201d artystycznych, jak i w wymiarze dzia\u0142alno\u015bci na obszarze do\u015bwiadcze\u0144 stricte<\/em> projektowych \u2013 co znacz\u0105co wp\u0142yn\u0119\u0142o na jako\u015b\u0107 i charakter tworzonej przez Artyst\u0119 w przysz\u0142o\u015bci sztuki oraz jej interdyscyplinarno\u015b\u0107 i wielow\u0105tkowo\u015b\u0107. W 1980 roku Banachowicz zosta\u0142 asystentem prof. Urszuli Plewki-Schmidt, w jednej z pracowni macierzystej Uczelni. Sztuka tej znakomitej artystki, kt\u00f3rej dorobek z drugiej po\u0142owy ubieg\u0142ego wieku doskonale przetrwa\u0142 pr\u00f3b\u0119 czasu i wydaje si\u0119 niezwykle interesuj\u0105cy tak\u017ce i dzi\u015b \u2013 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 znacz\u0105co wp\u0142yn\u0119\u0142a na poszukiwania Andrzeja Banachowicza w latach 80. minionego stulecia. Rozwa\u017cania o przemijaniu i nietrwa\u0142o\u015bci ludzkiej egzystencji oraz otwarcie na dziedzictwo dawnej sztuki i najwy\u017cszej pr\u00f3by profesjonalizm warsztatowy \u2013 to tylko niekt\u00f3re pierwiastki i priorytety tw\u00f3rczo\u015bci Plewki-Schmidt, kt\u00f3re silnie zafascynowa\u0142y Jej m\u0142odego wsp\u00f3\u0142pracownika na pocz\u0105tku jego samodzielnej dzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rczej. W latach 80. XX wieku Andrzej Banachowicz stworzy\u0142 wiele klasycznych, monumentalnych tkanin gobelinowych, o realistycznym i narracyjnym zarazem charakterze oraz, zaskakuj\u0105cej, jak na tak m\u0142odego autora, perfekcji \u201eczysto\u201d warsztatowej. Do kr\u0119gu wspomnianych prac nale\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi, takie kompozycje, jak: \u201eKr\u00f3l \u0142\u0105ki\u201d z 1984 roku (odnosz\u0105cy si\u0119 do motyw\u00f3w siedemnastowiecznego malarstwa o tematyce animalistycznej), czy tkacki obraz z 1987 roku zatytu\u0142owany \u201eUltra Vives\u201d (przypominaj\u0105cy odbiorcom wybrane motywy polskiej kultury sarmackiej epoki baroku). Nale\u017cy jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce najwa\u017cniejsz\u0105 realizacj\u0105 Artysty z wczesnego okresu Jego poszukiwa\u0144 tw\u00f3rczych jest z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 praca zatytu\u0142owana \u201eCz\u0142owiek z poduszk\u0105\u201d, stworzona przez Autora w 1983 roku. Tytu\u0142owy bohater wspomnianej tkaniny staje si\u0119 wieloznaczn\u0105 i wymown\u0105 tre\u015bciowo figur\u0105 symboliczn\u0105, wskazuj\u0105c\u0105 na temporalne zwi\u0105zki przesz\u0142o\u015bci, tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci oraz rozmaite rozterki egzystencjalne, kt\u00f3re s\u0105 udzia\u0142em ka\u017cdego cz\u0142owieka \u2013 niezale\u017cnie od epoki, w kt\u00f3rej przysz\u0142o mu \u017cy\u0107. Profesor Banachowicz wielokrotnie wykorzystywa\u0142 motyw \u201ecz\u0142owieka z poduszk\u0105\u201d w kolejnych swoich realizacjach, i to zar\u00f3wno z dziedziny tkaniny gobelinowej, jak i z dziedziny artystycznej instalacji; czy, znacznie p\u00f3\u017aniej, w pracach cyfrowych drukowanych na metalu, o kt\u00f3rych b\u0119dzie jeszcze mowa w niniejszym tek\u015bcie. Przypomnijmy, \u017ce figuratywny autocytat \u201ecz\u0142owieka z poduszk\u0105\u201d lub jego fragmenty pojawia\u0142y si\u0119 wielokrotnie w przeci\u0105gu wielu lat na mistrzowskich tkaninach unikatowych prof. Banachowicza, takich jak, mi\u0119dzy innymi, dzie\u0142a zatytu\u0142owane odpowiednio: \u201eNon omnis moriar\u201d (1992), \u201eKoniec wieku\u201d (1997), \u201eSpacer w niebiosach\u201d (2002), \u201eSum, ut fiam\u2026 M.M.O\u201d (2008), \u201eVivat Generi Libertas\u201d (2010) czy \u201eAve Silentio Muzarum\u201d (2012). Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce \u00f3w \u201emigruj\u0105cy motyw autocytacyjny\u201d \u2013 osadzany w nowych kontekstach, swoistych \u201einterfejsach\u201d \u2013 kreowa\u0142 w przypadku wymienionych powy\u017cej dzie\u0142 dodatkowe znaczenia i zakresy emocji, okre\u015blaj\u0105c zarazem rytmy continuum<\/em> i przemiany, tak charakterystyczne dla wielu inicjatyw tw\u00f3rczych pozna\u0144skiego artysty. Tw\u00f3rcy, dla kt\u00f3rego bardzo istotne by\u0142o r\u00f3wnie\u017c kreowanie r\u00f3\u017cnorodnych realizacji i artefakt\u00f3w przestrzennych. I tak na przyk\u0142ad, powstawanie artystycznych obiekt\u00f3w, zwi\u0105zane by\u0142o z pasj\u0105 gromadzenia przez Artyst\u0119 rozmaitych \u201efragment\u00f3w rzeczywisto\u015bci\u201d oraz z Jego potrzeb\u0105 spontanicznej kreacji w przestrzeni. Potrzeba tego rodzaju wynika\u0142a r\u00f3wnie\u017c ze swoistego \u201eznu\u017cenia Autora iluzj\u0105 tkaniny\u201d oraz Jego zm\u0119czenia \u017cmudnymi i czasoch\u0142onnymi zarazem procesami przygotowawczymi i realizacyjnymi \u2013 koniecznymi w przypadku tkania monumentalnych kompozycji gobelinowych. Kameralny obiekt przestrzenny dawa\u0142 prof. Banachowiczowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u201espontanicznego kreowania w\u0142asnych wyobra\u017ce\u0144\u201d dotycz\u0105cych cz\u0142owieka, \u015bwiata, kultury, czy rozmaitych region\u00f3w cywilizacyjnych; jak r\u00f3wnie\u017c sugerowania pewnych og\u00f3lnych trop\u00f3w refleksji symbolicznych i metaforycznych oraz \u201edotykania\u201d tego, co pierwotne i w jakim\u015b sensie sytuuj\u0105ce si\u0119 \u201epoza czasem i znanymi nam wymiarami doczesno\u015bci\u201d. Artysta wykorzystywa\u0142 we wspomnianych dzie\u0142ach rozmaite materia\u0142y, cz\u0119sto niewywodz\u0105ce si\u0119 z tradycji tkaniny artystycznej, zbli\u017ca\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do poetyk quasi-surrealistycznych oraz do konstruowania niekonwencjonalnie pojmowanych ma\u0142ych form \u201erze\u017abiarskich\u201d, o\u017cywianych niekiedy siln\u0105 autorsk\u0105 fascynacj\u0105 przedmiotem \u201egotowym\u201d b\u0105d\u017a \u201eznalezionym\u201d. Wszystkie wymienione powy\u017cej preferencje doskonale widoczne s\u0105 w takich kameralnych realizacjach Artysty, jak: \u201eInterior: Serce Ralpha\u201d czy \u201eAustralian of Unit Travel\u201d (obie prace z 1997 roku), jak r\u00f3wnie\u017c w dwa lata p\u00f3\u017aniejszym, tajemniczym \u201eobiekcie-woluminie\u201d, usytuowanym w rozbudowanym kontek\u015bcie przestrzennym i zatytu\u0142owanym przez Autora \u201eCzytanie z ksi\u0119gi\u201d. Praca ta przywodzi na my\u015bl jaki\u015b nieznany rytua\u0142, prastar\u0105 tajemnic\u0119, fascynuj\u0105c\u0105, jednak niemo\u017cliw\u0105 ju\u017c dzi\u015b do jednoznacznego i racjonalnego rozszyfrowania.<\/p>\n W latach 90. ubieg\u0142ego wielu prof. Andrzej Banachowicz stworzy\u0142 r\u00f3wnie\u017c wiele zaskakuj\u0105cych instalacji, w kt\u00f3rych, nawet, je\u015bli wyst\u0119powa\u0142y elementy gobelinowe, to kontekst ich wykorzystania implikowa\u0142 ewidentnie indywidualny i niekonwencjonalny zarazem wymiar ich funkcjonowania. Doskona\u0142ym przyk\u0142adem takiej sytuacji, jest chocia\u017cby niekonwencjonalna instalacja z 1992 roku zatytu\u0142owana \u201eNon Omnis Moriar\u201d, stworzona z wykorzystaniem tkaniny unikatowej pod tym samym tytu\u0142em. Istotn\u0105 warto\u015b\u0107 wspomnianej aran\u017cacji przestrzennej potwierdza nagrodzenie jej, tak\u017ce w 1992 roku, Br\u0105zowym Medalem na 7. Mi\u0119dzynarodowym Triennale Tkaniny w \u0141odzi. Norbert Zawisza tak opisuje to niezwykle intryguj\u0105ce dzie\u0142o sztuki: \u201eby\u0142a to kompozycja przestrzenna powtarzaj\u0105ca w gobelinie czterokrotnie, silnie przeskalowany, bezg\u0142owy kadr cz\u0142owieka z poduszk\u0105. \u015arodkowa cz\u0119\u015b\u0107 gobelinu zosta\u0142a obstawiona w sze\u015bciok\u0105t wielkimi \u2013 r\u00f3wnymi z nim wysoko\u015bci\u0105 \u2013 p\u0142ytami szk\u0142a. (\u2026) Zewn\u0119trzne powierzchnie szklanych tafli odbija\u0142y \u015bwiat wok\u00f3\u0142 i obserwatora, przekazuj\u0105c i \u00bbmieszaj\u0105c\u00ab jego obraz z odbiciami cz\u0142owieka z poduszk\u0105. Niestety, \u017cadna dokumentacja fotograficzna czy filmowa nie jest w stanie zrelacjonowa\u0107 (\u2026) zjawiskowo\u015bci \u00bbNon omnis moriar\u00ab\u201d[2]<\/span><\/a>. Przypomniana powy\u017cej realizacja artystyczna prof. Andrzeja Banachowicza wskazuje na Jego potrzeb\u0119 inicjowania proces\u00f3w \u201edematerializacji\u201d tego, co wizualne oraz \u201etransfiguracji\u201d namacalnej materialno\u015bci tkaninowego splotu i tworzywa \u2013 co cz\u0119\u015bciowo stara\u0142 si\u0119 uzyska\u0107 Artysta w omawianej powy\u017cej instalacji, a co w o wiele silniejszym i zdecydowanym stopniu b\u0119dzie czyni\u0142 w swojej tw\u00f3rczo\u015bci po 2015 roku. Nie wyprzedzajmy jednak fakt\u00f3w i powr\u00f3\u0107my do czasu poszukiwa\u0144 artystycznych prof. Banachowicza z prze\u0142omu XX i XXI wieku. W ich kontek\u015bcie warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce dzi\u0119ki do\u015bwiadczeniom tw\u00f3rczym z lat 80. i 90. ubieg\u0142ego stulecia \u2013 Andrzej Banachowicz po roku 2000 z powodzeniem zacznie stosowa\u0107 symultanizm artykulacji artystycznych, w zale\u017cno\u015bci od potrzeb, wykorzystuj\u0105cych medium tkaniny gobelinowej, obiektu przestrzennego czy tkackiej instalacji, w taki jednak spos\u00f3b, \u017ce, jak zauwa\u017cy\u0142 to Ryszard Solik: \u201ewszelka oczywisto\u015b\u0107 podlega\u0142a tutaj znacz\u0105cej deprecjacji (\u2026), [bowiem] instalacje tkackie i tkaniny [Andrzeja Banachowicza] w znacz\u0105cy spos\u00f3b przeformu\u0142owuj\u0105 nasze my\u015blenie o tkaninie artystycznej\u201d[3]<\/span><\/a>, a sam Artysta nie tylko medium tkaniny czyni\u0142 elementem konstruuj\u0105cym reprezentacje tworzonej przez siebie sztuki. Elementem takim mog\u0142o by\u0107 r\u00f3wnie dobrze niekonwencjonalnie pojmowane medium rze\u017aby, czego doskona\u0142ym przyk\u0142adem jest cho\u0107by realizacja plenerowa tego rodzaju, stworzona przez Autora w pozna\u0144skim Parku Cytadela w 2009 roku i opatrzona przez Niego symbolicznym i wieloznacznym tytu\u0142em: \u201eZiarno. Epitafium \u017bycia\u201d. Wspomniane dzie\u0142o otwarte jest na rozmaite znaczenia i interpretacje dotycz\u0105ce przemijania, zwi\u0105zk\u00f3w \u017cycia i \u015bmierci oraz cykliczno\u015bci porz\u0105dku otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata; natomiast umieszczenie omawianej kompozycji na pozna\u0144skiej Cytadeli, miejscu forsownych walk stoczonych tu pod koniec II wojny \u015bwiatowej, zako\u0144czonych \u015bmierci\u0105 wielu ludzi (miejscu, kt\u00f3re zosta\u0142o p\u00f3\u017aniej odbudowane jako przyjazny poznaniakom park) \u2013 staje si\u0119 tak\u017ce swoistym przypomnieniem o pok\u0142adach pami\u0119ci wspomnianego miejsca, odnosz\u0105c nas, po raz kolejny, do zwi\u0105zk\u00f3w \u015bmierci i odrodzenia, tyle tylko, \u017ce ukierunkowanych na okre\u015blone wydarzenia historyczne pierwszej po\u0142owy ubieg\u0142ego stulecia. Przestrzenie pami\u0119ci wa\u017cne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c w niekonwencjonalnej instalacji tkackiej pt. \u201eEcco Signum\u201d, stworzonej przez Artyst\u0119 w latach 2012-2015. Autor tak przybli\u017ca nam specyfik\u0119 wspomnianej realizacji: \u201eTo splot nie tyle nici, co w\u0105tk\u00f3w wspomnie\u0144. Tak, jak snucie opowie\u015bci, w ksi\u0119gach z kartami bez liter, stron i zda\u0144, z tre\u015bci\u0105 dla wyobra\u017ani. \u00bbTekst jak tkanina\u00ab \u2013 pisa\u0142 Roland Barthes. Czytelnik wypowiada \u00bbto\u00ab i staje si\u0119 kolejnym w\u0105tkiem wplecionym w osnow\u0119 tkaniny (\u2026) Te \u00bbobrazy \u2013 tkaniny \u2013 przestrzenie\u00ab sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 wi\u0119c na j\u0119zyk duchowy. Tego, co niedost\u0119pne \u2013 i w rzeczywisto\u015bci niepojmowalne\u201d[4]<\/span><\/a>. <\/em>Oba przypomniane powy\u017cej przyk\u0142ady, a wi\u0119c: rze\u017aba plenerowa \u201eZiarno. Epitafium \u017bycia\u201d oraz instalacja tkacka \u201eEcco Signum\u201d \u2013 wyra\u017anie wskazuj\u0105 na to, \u017ce w tw\u00f3rczo\u015bci prof. Andrzeja Banachowicza, to nie \u201ezachwyt medium\u201d decyduje o postaci poszczeg\u00f3lnych Jego dzie\u0142, lecz raczej pewne og\u00f3lnie pojmowane preferencje tw\u00f3rcze oraz ch\u0119\u0107 objawiania odbiorcom okre\u015blonych oraz wieloznacznych przekaz\u00f3w i sugestii tre\u015bciowych. Forma wizualna \u2013 ka\u017cdorazowo okre\u015blona mistrzowsko i perfekcyjnie \u2013 ma zatem pe\u0142ni\u0107 w tym przypadku funkcj\u0119 s\u0142u\u017cebn\u0105 wobec przekazu tre\u015bciowego i emotywnego, plasuj\u0105c si\u0119 zarazem w przestrzeni medium najbardziej odpowiedniego zdaniem Autora wobec istotnych w Jego uj\u0119ciu zada\u0144 tre\u015bciotw\u00f3rczych.[5]<\/span><\/a> W takim kontek\u015bcie szczeg\u00f3lnego znaczenia nabieraj\u0105 prace Artysty tworzone przez Niego od 2015 roku, w kt\u00f3rych ewidentnie zauwa\u017calne staje \u201eodej\u015bcie od tkaniny, ale zarazem zachowanie o niej pami\u0119ci\u201d, poprzez autocytacyjne przywo\u0142ywanie przejaw\u00f3w w\u0142asnego dorobku dotycz\u0105cego kompozycji gobelinowych, realizowane jednak dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bciom nowoczesnych, fotograficznych i drukarskich, technik cyfrowych. Powstawanie prac, o kt\u00f3rych mowa by\u0142a powy\u017cej, zwi\u0105zane jest z niezwykle zdyscyplinowan\u0105 pod wzgl\u0119dem koncepcyjnym, metod\u0105 dzia\u0142a\u0144. Artysta fotografuje specjalnie wybrane fragmenty swoich wcze\u015bniejszych kompozycji tkaninowych, poddaje je w \u015brodowisku cyfrowym odpowiedniej obr\u00f3bce (np. w celu uzyskania adekwatnych relacji kolorystycznych czy kompozycyjnych) po czym, na podstawie odpowiednio przygotowanych plik\u00f3w digitalnych, uzyskuje wydruki fotografii na aluminium, na materiale typu dibond. Wydruki takie pozwalaj\u0105 uzyskiwa\u0107 szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy typ obrazu: \u015bwietlisty, emanuj\u0105cy specyficznym blaskiem, kt\u00f3ry mo\u017cna jeszcze mocniej spot\u0119gowa\u0107 poprzez zastosowanie odpowiedniego o\u015bwietlenia zewn\u0119trznego. Przypomina on nieco obraz malarski, ale ujawnia r\u00f3wnie\u017c ewidentne wobec niego r\u00f3\u017cnice. Inaczej odbija \u015bwiat\u0142o, nie ma faktury, mo\u017ce by\u0107 zarazem ch\u0142odny, jak i zmys\u0142owy w swym oddzia\u0142ywaniu \u201eczysto\u201d wizualnym. We wspomniany powy\u017cej spos\u00f3b powsta\u0142y, mi\u0119dzy innymi, takie prace Artysty jak: \u201eEcco Signum\u201d, seria \u201eMoenibus\u201d, \u201eMemoria Principiorum\u201d, \u201eHipotezy o Marsie\u201d, \u201eNieznana Materia\u201d, \u201eIgnotum Planetae\u201d, \u201ePer Transitum I\u201d, czy najnowsza seria kompozycji z 2024 roku zatytu\u0142owana \u201eComparatio\u201d. Wszystkie wymienione powy\u017cej cyfrowe obrazy prof. Andrzeja Banachowicza s\u0105 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 bardzo atrakcyjne pod wzgl\u0119dem czysto wizualnym. Na tym jednak sprawa si\u0119 nie ko\u0144czy, bowiem \u201eatrakcyjno\u015b\u0107 powierzchni\u201d i zawsze nienagannej jej kompozycji \u2013 jest w tym przypadku tylko jednym z wielu obszar\u00f3w mo\u017cliwych recepcji zaproponowanych dzie\u0142. Pami\u0119tajmy o tym, \u017ce odnosz\u0105 si\u0119 one tak\u017ce do wcze\u015bniejszych realizacji Autora, a niekt\u00f3re z nich zawieraj\u0105 rozmaite, tre\u015bciowo wymowne, najcz\u0119\u015bciej \u0142aci\u0144skie, \u201enapisy-inskrypcje\u201d, istniej\u0105ce tak\u017ce w strukturach tkanin b\u0119d\u0105cych ich \u201epierwowzorami\u201d. Z kolei zwi\u0105zki dialogiczne wyst\u0119puj\u0105ce pomi\u0119dzy nowymi kompozycjami a ich pierwotnymi odniesieniami oraz sensy zakodowane przez Autora w proponowanych przez Niego tytu\u0142ach i frazach tekstowych \u2013 mog\u0105 zaprasza\u0107 odbiorc\u00f3w do poszukiwania rozmaitych znacze\u0144, konstruowania r\u00f3\u017cnorodnych w charakterze przemy\u015ble\u0144 i refleksji, jednak\u017ce bez jakiegokolwiek ortodoksyjnie narzucanego nam \u201eprzymusu interpretacji\u201d. Profesor Banachowicz fotografuj\u0105c fragmenty swoich wcze\u015bniejszych kompozycji tkaninowych w celu stworzenia ich fragmentarycznych, \u015bwietlistych odwzorowa\u0144, uzyskiwanych dzi\u0119ki nowoczesnym metodom druku na metalu, nie tylko cytuje detale swoich wcze\u015bniejszych dzie\u0142. Nacechowane siln\u0105 materialno\u015bci\u0105 struktury \u2013 stworzonych przez Artyst\u0119 w przesz\u0142o\u015bci kompozycji i instalacji tkackich \u2013 ulegaj\u0105 tu swoistej \u201edematerializacji\u201d, o kt\u00f3rej marzy\u0142 Tw\u00f3rca tak\u017ce na wcze\u015bniejszych etapach swych poszukiwa\u0144 artystycznych. Paradoksalnie jednak obecnie uzyskiwana \u201edematerializacja\u201d mo\u017ce pog\u0142\u0119bia\u0107 potencja\u0142 symboliczny i metaforyczny cytowanych \u201epierwowzor\u00f3w\u201d. Mo\u017ce ona r\u00f3wnie\u017c silnie wskazywa\u0107 na ich refleksyjno\u015b\u0107 i zakodowan\u0105 w nich szeroko pojmowan\u0105 duchowo\u015b\u0107. Poza tym, cyfrowe obrazy prof. Banachowicza \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z takimi inwencjami Autora, kt\u00f3re kreuj\u0105 kontekstualnie nowe jako\u015bci kolorystyczne, teksturalne, kompozycyjne, przedstawieniowe czy tre\u015bciowe \u2013 co nadaje im wyj\u0105tkowego charakteru i ka\u017ce si\u0119 nam jeszcze silniej zastanawia\u0107 nad odmienno\u015bci\u0105 tych\u017ce obraz\u00f3w wobec ich wcze\u015bniejszych, prymarnych, artystycznych \u201epunkt\u00f3w odniesie\u0144\u201d.[6]<\/span><\/a><\/p>\n Odnosz\u0105c si\u0119 do wszystkich odnotowanych powy\u017cej uwag, jak mo\u017cna by jednak og\u00f3lnie podsumowa\u0107 rozwa\u017cania o sztuce przedstawione w niniejszym tek\u015bcie? Wydaje si\u0119, \u017ce znaj\u0105c przemiany tw\u00f3rcze, jakie zwi\u0105zane by\u0142y i s\u0105 nadal z rozwojem tw\u00f3rczo\u015bci prof. Andrzeja Banachowicza \u2013 jasne staje si\u0119 to, \u017ce relacje tego Artysty wobec potencja\u0142u tkaniny artystycznej s\u0105 niezwykle z\u0142o\u017cone i w pozytywnym tego s\u0142owa znaczeniu \u2013 niejednoznaczne. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 prof. Banachowicz ceni wspomniany potencja\u0142, ma w swoim dorobku znakomite pod wzgl\u0119dem artystycznym i warsztatowym monumentalne kompozycje gobelinowe, jest jednocze\u015bnie jednym z najbardziej cenionych, wsp\u00f3\u0142czesnych reprezentant\u00f3w sztuki tkaniny unikatowej w Polsce. A jednak, podobnie jak Magdalena Abakanowicz, na pewnym etapie swej dzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rczej, odszed\u0142 On od tkania na rzecz artykulacji swych koncepcji artystycznych w innym ni\u017c tkackie medium sztuk wizualnych. Po wielu latach tworzenia tkanin unikatowych Artysta doskonale wiedzia\u0142, \u017ce potrafi to doskonale czyni\u0107, lecz z drugiej strony od d\u0142ugiego czasu pragn\u0105\u0142 zdystansowa\u0107 si\u0119 wobec swego rodzaju \u201eg\u0142ucho\u015bci, siermi\u0119\u017cno\u015bci i dos\u0142owno\u015bci materii tkackiego splotu\u201d na rzecz akcentowania relatywnej \u201eniematerialno\u015bci\u201d potencjalnego wizualnego artefaktu. Tropem, kt\u00f3ry pozwoli\u0142 to prof. Banachowiczowi urzeczywistni\u0107 s\u0105 cyfrowe odwzorowania fragment\u00f3w Jego wcze\u015bniejszych kompozycji tkaninowych. Wspomniany trop pozwoli\u0142 r\u00f3wnie\u017c Arty\u015bcie na \u201eodej\u015bcie od tkaniny przy jednoczesnym zachowaniu o niej pami\u0119ci\u201d \u2013 co wa\u017cne jednak, w wymiarze indywidualnych, ale r\u00f3wnie\u017c na sw\u00f3j spos\u00f3b \u201euniwersalnych\u201d i zdecydowanie pozakoniunkturalnych kontekst\u00f3w i zale\u017cno\u015bci tw\u00f3rczych. Staje si\u0119 to niezwykle cennym osi\u0105gni\u0119ciem tego Tw\u00f3rcy \u2013 wartym szczeg\u00f3lnej uwagi i szacunku \u2013 szczeg\u00f3lnie dzisiaj w uniwersum wielu najnowszych przemian i zjawisk zauwa\u017calnych we wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze i sztuce.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n [1]<\/span><\/a> Cyt za: Magdalena Abakanowicz<\/em>, red. W. Krukowski i inni, CSW \u201eZamek Ujazdowski\u201d, Warszawa, 1995, s. 28.<\/p>\n [2]<\/span><\/a> N. Zawisza, Wsp\u00f3\u0142czesna tkanina w Polsce. Lektury, listy rozmowy<\/em>,\u00a0 Galeria \u201eTest\u201d Mazowieckiego Instytutu Kultury w Warszawie, Warszawa, 2017, s. 16.<\/p>\n [3]<\/span><\/a> \u00a0R. Solik, Obiekty rzeczywisto\u015bci\u0105 tkane<\/em>, (w:) \u201eArteon. Magazyn o sztuce\u201d, nr 4(36)\/2003, s. 36-37.<\/p>\n [4]<\/span><\/a> Cytat z zapisk\u00f3w prof. A. Banachowicza z prywatnego archiwum Artysty.<\/p>\n [5]<\/span><\/a> Zob. wi\u0119cej uwag na temat ca\u0142okszta\u0142tu tw\u00f3rczo\u015bci prof. A. Banachowicza: R. Boettner-\u0141ubowski, Andrzej Banachowicz\/ Kr\u00f3lestwo tkaniny i inne terytoria,<\/em> (w:) \u201eFormat. Pismo Artystyczne\u201d, nr\u00a0 81\/2019, s. 68-72.<\/p>\n