{"id":4758,"date":"2024-12-13T13:33:52","date_gmt":"2024-12-13T13:33:52","guid":{"rendered":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/?p=4758"},"modified":"2024-12-13T13:41:24","modified_gmt":"2024-12-13T13:41:24","slug":"4758","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/2024\/12\/13\/4758\/","title":{"rendered":"Anka Mitu\u015b w rozmowie z Piotrem Stasiowskim"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;4px|||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;||2px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Anka Mitu\u015b: Od ponad miesi\u0105ca jeste\u015b dyrektorem nie tylko Gda\u0144skiej Galerii Miejskiej, z kt\u00f3r\u0105 powoli si\u0119 \u017cegnasz, ale tak\u017ce Muzeum Narodowego w Gda\u0144sku. Masz trem\u0119? <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Piotr Stasiowski: Oczywi\u015bcie, mam trem\u0119. Cho\u0107 z czasem te emocje opadaj\u0105. Po kilku tygodniach pozna\u0142em ju\u017c troch\u0119 lepiej zesp\u00f3\u0142, poniewa\u017c w tym w tym pierwszym okresie pracujemy bardzo intensywnie. Codziennie otrzymuj\u0119 i odpowiadam na kilkadziesi\u0105t maili, wi\u0119c emocje szybko zosta\u0142y wyparte przez konkretne problemy i zadania. Cho\u0107 przyznam, \u017ce wci\u0105\u017c czuj\u0119 trem\u0119 wobec zmiany formatu dzia\u0142ania. Ze znanej i przyjemnej pracy w miejskiej galerii, kt\u00f3ra ma niewielki zesp\u00f3\u0142, przenios\u0142em si\u0119 w sam \u015brodek intensywnych negocjacji z partnerami muzeum, darczy\u0144cami, osobami opiekuj\u0105cymi si\u0119 spu\u015bcizn\u0105 po zmar\u0142ych tw\u00f3rcach i innymi osobami, kt\u00f3re przekazuj\u0105 nam swoje cenne depozyty, kt\u00f3rymi jako Muzeum Narodowe si\u0119 opiekujemy. Poniewa\u017c jednym z naszych oddzia\u0142\u00f3w jest Muzeum Tradycji Szlacheckiej, przeszed\u0142em w tym kr\u00f3tkim okresie na przyk\u0142ad, jako lewicowiec, przyspieszony kurs koligacji rodowych arystokracji. Staram si\u0119 zachowa\u0107 wobec tych nowych wyzwa\u0144 maksymaln\u0105 otwarto\u015b\u0107, a przede wszystkim polegam na do\u015bwiadczeniu sporego zespo\u0142u, jego kontaktach i rozeznaniu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Przez wszystkie lata swojej pracy zawodowej by\u0142e\u015b zwi\u0105zany ze sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Twoje do\u015bwiadczenie z Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnym Wroc\u0142aw nie by\u0142o pod tym wzgl\u0119dem specjalnie r\u00f3\u017cne. Pracujesz z \u017cyj\u0105cymi osobami i ze sztuk\u0105, kt\u00f3rej kanon jest bardzo ruchomy. Jej prezentacja wi\u0105\u017ce si\u0119 z uczestniczeniem w bie\u017c\u0105cej polityczno\u015bci i do\u015bwiadczaniu okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych s\u0105 zanurzone zar\u00f3wno osoby tworz\u0105ce, jak i publiczno\u015b\u0107. Co b\u0119dzie dla ciebie najwi\u0119kszym wyzwaniem w pracy ze sztuk\u0105 g\u0142\u00f3wnie jednak dawn\u0105?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To rzeczywi\u015bcie dla mnie nowa pod wieloma wzgl\u0119dami sytuacja. Poznaj\u0119 nowe historie nie przez kontakt z \u017cyj\u0105cymi osobami, ale przez konkretne obiekty, kt\u00f3rymi dysponujemy i\u00a0kt\u00f3rymi si\u0119 opiekujemy. To jest spore wyzwanie, poniewa\u017c przedmioty te s\u0105 u\u0142o\u017cone w\u00a0okre\u015blonych kanonach, kt\u00f3re znane s\u0105 nam za po\u015brednictwem historii sztuki. Wracam wi\u0119c troch\u0119 w tej pracy do podstaw swojej drogi zawodowej, a wi\u0119c do etapu studi\u00f3w nad tym, jak obiekty mog\u0105 opowiada\u0107 o swoich czasach, problemach os\u00f3b, z my\u015bl\u0105 o kt\u00f3rych powsta\u0142y, o\u00a0sytuacjach, w kt\u00f3rych by\u0142y tworzone, bez tej pierwszoosobowej narracji artysty.<br \/>\u015arodowisko wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rym dotychczas si\u0119 zajmowa\u0142em i z kt\u00f3rym zwi\u0105zane by\u0142o moje spojrzenie na sztuk\u0119, to \u015brodowisko spauperyzowane przez warunki spo\u0142eczne i ekonomiczne. Jest w nim du\u017co frustracji i \u017calu dotycz\u0105cego tego, jak instytucje obchodz\u0105 si\u0119 z artystami. Od pewnego czasu czu\u0142em si\u0119, jakbym sta\u0142 po drugiej stronie barykady. Kiedy pracowa\u0142em w Studio BWA, mia\u0142em bardzo poziome relacje z artystami. Po zako\u0144czonym monta\u017cu potrafili\u015bmy wsp\u00f3lnie siedzie\u0107 do p\u00f3\u017ana w nocy, pi\u0107 piwo i pali\u0107 papierosy, bez wiedzy (a mo\u017ce przy wielkodusznej niewiedzy?) Marka Pucha\u0142y, \u00f3wczesnego dyrektora BWA Wroc\u0142aw. Kiedy zacz\u0105\u0142em prac\u0119 w Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnym Wroc\u0142aw, zetkn\u0105\u0142em si\u0119 po raz pierwszy ze \u015bcian\u0105. Nie by\u0142em ju\u017c kumplem artyst\u00f3w, tylko \u2013 jako g\u0142\u00f3wny kurator \u2013 by\u0142em osob\u0105 decyduj\u0105c\u0105, kt\u00f3ra praca albo artystka wejdzie na wystaw\u0119. To budowa\u0142o barier\u0119. Jako dyrektor Gda\u0144skiej Galerii Miejskiej, mimo wielu przyja\u017ani czy kole\u017ce\u0144stw jeszcze z tych pierwszych wroc\u0142awskich lat, ju\u017c wyra\u017anie czu\u0142em ten nieskrywany dystans. Sta\u0142em si\u0119 \u201epanem dyrektorem\u201d. Mimo za\u017cy\u0142o\u015bci i serdeczno\u015bci czu\u0142em w pozornie bezpo\u015brednich rozmowach relacj\u0119 w\u0142adzy zwi\u0105zan\u0105 z nieuniknionym w takich rolach procesem selekcji. Na obecnym etapie czuj\u0119, \u017ce pracuj\u0119 bardziej z dystansu. Mam do czynienia z konkretn\u0105, istniej\u0105c\u0105 ju\u017c propozycj\u0105. Rozwa\u017cam jej potencja\u0142 zaistnienia w obiegu muzealnym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Czuj\u0119, \u017ce przez te osiemna\u015bcie lat przeszed\u0142em d\u0142ug\u0105 drog\u0119. Pocz\u0105wszy od pierwszej wystawy <em>J\u0119zyki Obce<\/em>, kt\u00f3r\u0105 zrobili\u015bmy z Patrycj\u0105 Sikor\u0105 w Studio BWA Wroc\u0142aw w 2006 roku \u2013 my\u015bl\u0119 o niej jako o podr\u00f3\u017cy w kierunku tego, co po nas zostaje. Muzeum, wiadomo, powoduje muzeifikacj\u0119, czyli przechowuje pewne idee i narracje zamkni\u0119te w przedmiotach. U\u017cywaj\u0105c za\u015b wielkich s\u0142\u00f3w, przechowuje pewne historie dla potomno\u015bci. Tu by\u0107 mo\u017ce decyduje si\u0119, co zostanie zapami\u0119tane, a co zapomniane. To wielka odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Du\u017co dzia\u0142o si\u0119 w polu teoretycznym w ostatnich dziesi\u0119cioleciach (radykalna muzeologia Bishop, muzeum krytyczne Piotrowskiego czy \u2013 wcze\u015bniej \u2013 muzeum aktualne Ludwi\u0144skiego) je\u015bli chodzi o koncepcj\u0119 muzeum i ta dyskusja nie cichnie, przeciwnie \u2013 robi si\u0119 raczej coraz barwniejsza. Jakie my\u015blenie o muzeum jest ci bliskie? <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">My\u015bl\u0119 o muzeum w duchu nowej muzeologii, kt\u00f3ra nie jest ju\u017c taka nowa, poniewa\u017c jej pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 ko\u0144ca lat siedemdziesi\u0105tych. To koncepcja, kt\u00f3ra k\u0142adzie nacisk na interakcj\u0119 muzeum z jego publiczno\u015bci\u0105. Stara si\u0119 tak opisywa\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107, by nawet najstarsze obiekty wchodzi\u0142y w dialog i interakcj\u0119 ze wsp\u00f3\u0142czesnym odbiorem. To jest dla mnie w\u0142a\u015bnie interesuj\u0105ce, jak my dzisiaj mo\u017cemy interpretowa\u0107 cho\u0107by malarstwo holenderskie przez pryzmat obecnych spo\u0142ecznych uwarunkowa\u0144. Jak mo\u017cemy czyta\u0107 kody kulturowe dawnej wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, czyta\u0107 tropy, kt\u00f3re mog\u0105 przybli\u017cy\u0107 nam osoby i sytuacje przedstawione w r\u00f3\u017cnych formach i technikach przez stulecia. Obok r\u00f3\u017cnych koncepcji \u2013 tych, kt\u00f3re wymieni\u0142a\u015b, i innych, takich jak cho\u0107by muzeum wyobra\u017ani Malraux \u2013 jest mi bliska koncepcja muzeum otwartego na wsp\u00f3\u0142czesne spo\u0142ecze\u0144stwo, dzia\u0142aj\u0105ce w\u0142a\u015bnie w duchu nowej muzeologii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Co my\u015blisz o kanonie? Czy jest on kluczowy dla muze\u00f3w i historii sztuki dzisiaj? Czy mo\u017ce s\u0105 wa\u017cniejsze rzeczy do przemy\u015blenia?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">My\u015bl\u0119, \u017ce kanon jest kluczowy o tyle, o ile jest tak na prawd\u0119 nieznany. Na lekcjach plastyki niewiele si\u0119 o nim uczy. Nie ma za bardzo edukacji zwi\u0105zanej ze sztukami wizualnymi dawnych epok. S\u0105 one traktowane po \u0142ebkach. Ucze\u0144 szko\u0142y \u015bredniej, pisz\u0105c matur\u0119, mo\u017ce na palcach dw\u00f3ch r\u0105k wyliczy\u0107 obrazy klasyczne, kt\u00f3re zna. Dlatego wydaje mi si\u0119, \u017ce do kanonu trzeba wraca\u0107, \u017ceby u\u015bwiadamia\u0107 sobie skal\u0119 dziedzictwa kultury i jej znaczenia dla zrozumienia \u015bwiata. Dotyczy to nie tylko sztuk wizualnych, ale tak\u017ce wszystkich innych rodzaj\u00f3w sztuki. To, co dla mnie jednak jest przede wszystkim wa\u017cne, to traktowanie kanonu z pewnym twistem. Dopiero bowiem opatrzenie go wsp\u00f3\u0142czesnym komentarzem, zestawienie ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 prac\u0105 artystyczn\u0105, jest w stanie go o\u017cywi\u0107. Zale\u017cy mi, \u017ceby przedmioty w salach muzealnych \u201egada\u0142y\u201d ze sob\u0105 i \u017ceby ka\u017cda osoba wchodz\u0105ca z ulicy mog\u0142a wci\u0105gn\u0105\u0107 si\u0119 w t\u0119 rozmow\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nie mog\u0119 zbyt wiele zdradza\u0107, ale w\u0142a\u015bnie teraz prowadz\u0119 z zespo\u0142em rozmowy o tym, jak do naszego oddzia\u0142u w Waplewie, 15 kilometr\u00f3w od Malborka, w kt\u00f3rym jest wyj\u0105tkowa powozownia, \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 osoby, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej siedz\u0105c gdzie\u015b przy kawie, opowiedz\u0105 znajomym o tym miejscu, gdzie widzia\u0142y nie tylko pi\u0119\u0107 starych bryczek, ale tak\u017ce co\u015b, co otworzy\u0142o im oczy na znaczenie, jakie mia\u0142y tego typu pojazdy w historii politycznej i spo\u0142ecznej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Poruszy\u0142e\u015b wiele kwestii, mi\u0119dzy innymi dlaczego to muzeum ma by\u0107 wa\u017cne i opiniotw\u00f3rcze. A badawczo\u015b\u0107? W wielu muzeach to funkcja w zasadzie zupe\u0142nie pusta. Brak na ni\u0105 funduszy, ale przede wszystkim chyba usieciowienia tych instytucji. Jaki jest tw\u00f3j pomys\u0142 na opiniotw\u00f3rczo\u015b\u0107 gda\u0144skiego Muzeum Narodowego? To ma by\u0107 instytucja mi\u0119dzynarodowa czy jednak bardziej polska?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Je\u015bli mia\u0142bym by\u0107 z\u0142o\u015bliwy, powiedzia\u0142bym, \u017ce muzea robi\u0105 wi\u0119cej ni\u017c uniwersyteckie instytuty historii sztuki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Jakie\u015b przyk\u0142ady?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(<em>\u015bmiech<\/em>) Przyznam, \u017ce nie zastanawia\u0142em si\u0119 nad tym, czy nasze muzeum powinno mie\u0107 bardziej mi\u0119dzynarodowy charakter. Dziej\u0105 si\u0119 oczywi\u015bcie rzeczy, kt\u00f3re za tym przemawiaj\u0105. Nasze muzeum etnografii b\u0119dzie w przysz\u0142ym roku pokazywa\u0107 zdj\u0119cia Saam\u00f3w, czyli mieszka\u0144c\u00f3w Laponii. Pracujemy intensywnie z muzeami w krajach p\u00f3\u0142nocnej Europy, bo to nasi naturalni partnerzy z racji po\u0142o\u017cenia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Co do ambicji badawczych, to rzeczywi\u015bcie pokutuje stereotyp, \u017ce muzea to przechowalnia emeryt\u00f3w. Prawd\u0105 jest, \u017ce zaw\u00f3d naukowca pozwala na kontynuowanie pracy d\u0142ugo po przekroczeniu wieku emerytalnego, i bardzo dobrze. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c etat\u00f3w muzealnych. Chcia\u0142bym jednak m\u00f3c pogodzi\u0107 wiedz\u0119 do\u015bwiadczonych badaczy z pomys\u0142em odm\u0142odzenia kadry i jej lepszego skomunikowania. Wyzwaniem jest r\u00f3wnie\u017c popularyzacja bardzo w\u0105skich cz\u0119sto bada\u0144. Znakomici specjali\u015bci, z jakich sk\u0142ada si\u0119 zesp\u00f3\u0142 Muzeum Narodowego w Gda\u0144sku, dzia\u0142aj\u0105 w r\u00f3\u017cnych mi\u0119dzynarodowych gremiach i sieciach badawczych, jednak nie jest \u0142atwo wyniki ich pracy przedstawi\u0107 atrakcyjnie publiczno\u015bci. G\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na strukturalne niedomagania bud\u017cetowe, z kt\u00f3rymi boryka si\u0119 nie tylko nasza plac\u00f3wka. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 bud\u017cetu tego typu instytucji to fundusz p\u0142ac i sta\u0142e op\u0142aty administracyjne, ka\u017cda wystawa to obecnie wi\u0119c odr\u0119bna umowa celowa, zale\u017cna ka\u017cdorazowo od ministerialnej decyzji. To mocno kr\u0119puje nam r\u0119ce, je\u015bli chodzi o planowanie d\u0142ugo- i kr\u00f3tkofalowych projekt\u00f3w wystawowych. Wiem jednak z zapowiedzi minister Hanny Wr\u00f3blewskiej, \u017ce ma si\u0119 to w przysz\u0142o\u015bci zmienia\u0107 tak, by dotacje podmiotowe by\u0142y bardziej realne i by \u017conglowanie \u201ecel\u00f3wkami\u201d nie pe\u0142ni\u0142o funkcji r\u0119cznego sterowania polityk\u0105 wystawiennicz\u0105 instytucji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Czy przyda ci si\u0119 twoje do\u015bwiadczenie w pracy ze wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105, je\u015bli chodzi o budowanie relacji z publiczno\u015bci\u0105 gda\u0144skiego muzeum? Wydaje si\u0119, \u017ce dzi\u015b powierzchowno\u015b\u0107 odbioru sztuki historycznej to klucz do sukces\u00f3w na tym polu. Cho\u0107by s\u0142ynny sklep z pami\u0105tkami na ko\u0144cu \u015bcie\u017cki zwiedzania.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To prawda. Reagowanie za pomoc\u0105 sztuki i gest\u00f3w kuratorskich to m\u00f3j silny odruch. Nie wiem, czy powinienem m\u00f3wi\u0107 o rzeczach, kt\u00f3rych jeszcze nie zd\u0105\u017cy\u0142em skonsultowa\u0107 ze wszystkimi kustoszami i konserwatorami, ale my\u015bl\u0119 na przyk\u0142ad o uwolnieniu przestrzeni NOMUS-a, kt\u00f3ra z powodu k\u0142opotu z zawilgoceniem piwnic i zlokalizowanych tam magazyn\u00f3w pe\u0142ni teraz w\u0142a\u015bciwie funkcj\u0119 magazynu \u2013 przechowuje obiekty jego kolekcji \u2013 przez co jest wy\u0142\u0105czona z udost\u0119pniania. M\u00f3j pomys\u0142 to rozmieszczenie prac wsp\u00f3\u0142czesnych z kolekcji NOMUS-a w pozosta\u0142ych oddzia\u0142ach w koresponduj\u0105cych z nimi kontekstach historycznych. Zalet\u0105 tego zabiegu, kt\u00f3ry, jak zaznaczam, nie jest moim wynalazkiem, by\u0142oby r\u00f3wnie\u017c wymuszenie przez to s\u0105siedztwo dialogu mi\u0119dzy obiektami, a czasem odczytania sztuki dawnej w perspektywie wsp\u00f3\u0142czesnej. Uwa\u017cam, \u017ce prze\u0142amanie rutyny sta\u0142ych kolekcji mo\u017ce si\u0119 tak\u017ce przys\u0142u\u017cy\u0107 widzialno\u015bci szczeg\u00f3lnie oddzia\u0142u sztuki dawnej, kt\u00f3ry mimo lokalizacji w obr\u0119bie \u015bcis\u0142ej Star\u00f3wki \u2013 pi\u0119\u0107 minut piechot\u0105 od Forum \u2013 jest zdecydowanie niewystarczaj\u0105co odwiedzan\u0105 i rozpoznawaln\u0105 atrakcj\u0105, szczeg\u00f3lnie je\u015bli u\u015bwiadomimy sobie jego wybitne zbiory.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>No w\u0142a\u015bnie. Gda\u0144skie Muzeum Narodowe kojarzy si\u0119 dzi\u015b g\u0142\u00f3wnie z <em>S\u0105dem Ostatecznym<\/em> Memlinga. I tak jak chcia\u0142 dyrektor Jacek Friedrich, \u015bmia\u0142o mo\u017cna by na tym wybitnym dziele zbudowa\u0107 \u015bmia\u0142o trzon ca\u0142ej instytucji, cho\u0107 wiadomo, \u017ce wymarzony przez niego osobny nowy budynek raczej nie powstanie. Osoby, kt\u00f3re znaj\u0105 zbiory gda\u0144skiego Muzeum Narodowego, wiedz\u0105, \u017ce sk\u0142ada si\u0119 na nie g\u0142\u00f3wnie wybitna sztuka gda\u0144ska, niemiecka i niderlandzka XVI i XVII wieku. Gda\u0144sk by\u0142 wtedy polskim miastem, ale r\u00f3wnie\u017c kosmopolityczn\u0105 europejsk\u0105 metropoli\u0105. Miejscem intensywnego nowo\u017cytnego transferu kulturowego. Wok\u00f3\u0142 jakiej opowie\u015bci chcesz budowa\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 tego muzeum?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tak jak m\u00f3wisz, Gda\u0144sk podkre\u015bla cz\u0119sto swoj\u0105 historyczn\u0105 warto\u015b\u0107 i te zbiory, o kt\u00f3rych wspomnia\u0142a\u015b, rzeczywi\u015bcie \u015bwiadcz\u0105 o wielko\u015bci Gda\u0144ska w wiekach przesz\u0142ych. Do mnie za\u015b o wiele mocniej przemawia to, na co w wielu swoich wypowiedziach zwraca\u0142 uwag\u0119 socjolog i antropolog Cezary Olbracht-Prondzy\u0144ski, a mianowicie na moment powojenny i zwi\u0105zan\u0105 z nim wymian\u0119 populacyjn\u0105. Gda\u0144sk bardzo zmieni\u0142 w\u00f3wczas swoje oblicze. Nie tylko by\u0142a to wymiana ludno\u015bci niemieckiej na prawie ca\u0142kowicie polsk\u0105, ale r\u00f3wnie wa\u017cna by\u0142a zmiana struktury klasowej, by pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 zanurzonym w tamtej epoce j\u0119zykiem. Miasto zasila\u0142a w\u00f3wczas m\u0142oda populacja os\u00f3b, kt\u00f3re przybywa\u0142y do pracy w stoczni, do pracy przy odbudowie \u2013 g\u0142\u00f3wnie byli to pracownicy fizyczni. Stosunkowo nieliczna by\u0142a kadra urz\u0119dnicza, naukowa czy artystyczna, opr\u00f3cz mo\u017ce szko\u0142y sopockiej, kt\u00f3ra nieprzypadkowo by\u0142a w\u0142a\u015bnie sopocka, cho\u0107 p\u00f3\u017aniej stanowi\u0142a trzon pedagog\u00f3w Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Gda\u0144sku. Gda\u0144sk po drugiej wojnie \u015bwiatowej by\u0142 miastem przede wszystkim robotniczym. Uniwersytet Gda\u0144ski zosta\u0142 za\u0142o\u017cony dopiero w 1970 roku z po\u0142\u0105czenia kilku innych szk\u00f3\u0142. To, co go zatem wyr\u00f3\u017cnia, to silny etos pracy, etos wspierania klasy robotniczej. To odr\u00f3\u017cnia go na przyk\u0142ad od znanego mi Wroc\u0142awia. Tradycje naukowo-kulturalne podj\u0119to tu ze sporym op\u00f3\u017anieniem. Dla mnie ciekawy jest w\u0142a\u015bnie ten obszar budowania narracji o Gda\u0144sku, czyli Gda\u0144sku robotniczym, lecz r\u00f3wnie\u017c tym, kt\u00f3ry w latach osiemdziesi\u0105tych by\u0142 zdolny do zrywu solidarno\u015bciowego. Gda\u0144sku, kt\u00f3ry zn\u00f3w, ale zupe\u0142nie inaczej, na podstawie zupe\u0142nie innej, znacznie nowszej spu\u015bcizny, otworzy\u0142 Polsce bram\u0119 do Europy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>To brzmi jak du\u017co wi\u0119cej wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci w programie muzealnym. Jaki odsetek zbior\u00f3w to sztuka wsp\u00f3\u0142czesna?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przyznam, \u017ce nie wiem dok\u0142adnie. Zak\u0142adam, \u017ce niewielki. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce sztuk\u0105 najdawniejsz\u0105 zajmuje si\u0119 w Muzeum Narodowym tylko dzia\u0142 sztuki dawnej w\u0142a\u015bnie. Z kolei pozosta\u0142e odzia\u0142y zlokalizowane w Gda\u0144sku nie s\u0105 ograniczone statutowo do prezentowania obiekt\u00f3w historycznych. Mamy odzia\u0142 sztuki nowoczesnej w Pa\u0142acu Opat\u00f3w w Oliwie, kt\u00f3ry zajmuje si\u0119 nowoczesno\u015bci\u0105 do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci w\u0142\u0105cznie. Muzeum Etnograficzne wbrew stereotypowym wyobra\u017ceniom nie pokazuje starych misek i \u0142y\u017cek z XIX wieku, ale stara si\u0119 prowadzi\u0107 aktywny dialog z r\u00f3\u017cnymi regionalizmami, nie tylko polskimi, lecz r\u00f3wnie\u017c obcymi, p\u00f3\u0142nocnymi, nastawiony na odtwarzanie tradycji, cho\u0107 zdecydowanie w duchu wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Etnografia, jak\u0105 prowadzi Waldek Elwart, nie jest zakurzon\u0105 etnografi\u0105 znan\u0105 z wycieczek szkolnych z podstaw\u00f3wki. To obecnie jeden z najbardziej progresywnych dzia\u0142\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c je\u015bli chodzi o pozyskiwanie \u015brodk\u00f3w na dzia\u0142alno\u015b\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Moje my\u015blenie o zmianach o wiele mocniej skupia si\u0119 na Zielonej Bramie, w kt\u00f3rej do niedawna mie\u015bci\u0142 si\u0119 muzealny dzia\u0142 fotografii, obecnie przeniesiony do NOMUS-a. To obecnie miejsce wystaw czasowych, kt\u00f3re jednak, moim zdaniem, nie s\u0105 skrojone na miar\u0119 tej lokalizacji i typu potencjalnej w niej publiczno\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>A co dalej z NOMUS-em? Ten oddzia\u0142 jest najnowszy w strukturze Muzeum Narodowego i paradoksalnie nie wyszed\u0142 najlepiej na funkcjonowaniu w tych ramach \u2013 wiecznie niedofinansowany, obecnie boryka si\u0119 z problemami technicznymi w zwi\u0105zku z\u00a0 trwaj\u0105cym od wielu miesi\u0119cy zalaniem magazyn\u00f3w. <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tak, NOMUS boryka si\u0119 z wieloma trudno\u015bciami. Ma te\u017c z\u0142o\u017con\u0105 struktur\u0119 w\u0142a\u015bcicielsk\u0105 i organizacyjn\u0105, poniewa\u017c opiekuje si\u0119 kolekcj\u0105 ufundowan\u0105 przez Miasto Gda\u0144sk. Tak\u017ce dzia\u0142ka, na kt\u00f3rej stoi muzeum, jest gruntem miejskim. Istnieje wi\u0119c wiele zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy samorz\u0105dem a Ministerstwem Kultury, kt\u00f3re dotycz\u0105 tego oddzia\u0142u. B\u0119dziemy stara\u0107 si\u0119 o konsensus, je\u015bli chodzi o jego prowadzenie, mi\u0119dzy tymi instancjami. Nie ukrywam jednak, \u017ce wyj\u0105tkowo zale\u017cy mi na tym oddziale. Mamy tak\u017ce pomys\u0142y, \u017ceby NOMUS rozszerzy\u0107 na inne budynki w stoczni, ale to raczej melodia przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Postrzegam NOMUS troch\u0119 jak Pawilon Czterech Kopu\u0142 we Wroc\u0142awiu. Nadaje rang\u0119 muzealn\u0105 dzie\u0142om wsp\u00f3\u0142czesnym i przez to jego istnienie wype\u0142nia wa\u017cn\u0105 luk\u0119 w systemie budowania zasobu i kanonu tego, co powstaje w sztuce dzisiaj. Otwarcie Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie jest pretekstem do rozmowy na temat konieczno\u015bci i sposob\u00f3w funkcjonowania tego rodzaju przestrzeni r\u00f3wnie\u017c w innych regionach Polski. M\u00f3wi\u0105c za\u015b zn\u00f3w z perspektywy Gda\u0144ska, jestem przekonany, \u017ce je\u015bli chodzi o prezentacj\u0119 sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej, NOMUS-ik, jak pieszczotliwie m\u00f3wi o nim Ola Grzonkowska, to nie jest nasze ostatnie s\u0142owo.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Zmieni\u0142o si\u0119 twoje spojrzenie na sztuk\u0119, kiedy zosta\u0142e\u015b dyrektorem muzeum? Co my\u015blisz cho\u0107by o konserwacji sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej? Cz\u0119sto ma ona k\u0142opot z nad\u0105\u017caniem za sztuk\u0105, jej efemeryczno\u015bci\u0105, dematerializacj\u0105, relacyjno\u015bci\u0105 albo wr\u0119cz przeciwnie \u2013 k\u0142opotliw\u0105 materialno\u015bci\u0105. Czasem niemal ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce to sztuka powinna dopasowywa\u0107 si\u0119 do rzeczywisto\u015bci muzealnej, co wydaje si\u0119 j\u0105 redukowa\u0107. Ostatnio na przyk\u0142ad s\u0142ysza\u0142am \u017carty z przerobienia billboardu Sawickiej na mural w Muzeum Sztuki Nowoczesnej.<\/strong><br \/>My\u015bl\u0119 o tym na przyk\u0142ad, na ile ta ca\u0142a efemeryczno\u015b\u0107 jest wci\u0105\u017c rzeczywisto\u015bci\u0105 polskiej sztuki, a na ile to jaki\u015b <em>clickbait<\/em>. Wiadomo, malarstwo najlepiej si\u0119 przechowuje, najlepiej si\u0119 konserwuje\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Chyba, \u017ce jest malarstwem ple\u015bni\u0105\u2026<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dok\u0142adnie. (<em>\u015bmiech<\/em>). Coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszy si\u0119 jednak o takich historiach, jak ta, kt\u00f3r\u0105 przeczyta\u0142em na profilu Antka Burzy\u0144skiego. Chodzi o Ahmeta \u00d6\u011f\u00fcta, kt\u00f3ry przekazuj\u0105c Stedelijk Museum w Amsterdamie swoje prace, zawar\u0142 z nim umow\u0119, by istnia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 stworzenia z jego dzie\u0142 sztuki barykady do u\u017cycia podczas protest\u00f3w. Gdy jednak chcia\u0142 w\u00a0ten spos\u00f3b zastosowa\u0107 sw\u00f3j depozyt, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce instytucja nie zgodzi\u0142a si\u0119 na wykorzystanie prac. W uzasadnieniu podano, \u017ce zagra\u017ca\u0142oby to bezpiecze\u0144stwu dzie\u0142. Zaproponowa\u0142o w zamian u\u017cycie kopii prac. Wybuch\u0142 nawet z tego powodu malutki skandal.<br \/>Mam jednak wra\u017cenie, \u017ce takie manifestacje, kt\u00f3re by\u0142y bardzo popularne w dobie konceptualizmu, dzi\u015b s\u0105 w\u0142a\u015bnie raczej takimi <em>clickbaitami<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Czyli jako dyrektor muzeum inaczej patrzysz na sztuk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z pewno\u015bci\u0105 mam wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 konsekwencji niedopatrze\u0144, kt\u00f3rych rezultatem mog\u0105 by\u0107 uszkodzenia prac niew\u0142a\u015bciwie zabezpieczonych, niew\u0142a\u015bciwie przechowywanych czy konserwowanych. Jednym z wa\u017cnych aspekt\u00f3w przy budowaniu kolekcji jest dla nas zatem perspektywa i spos\u00f3b trwania prac. Za uszczerbek w ich istnieniu gro\u017c\u0105 konkretne sankcje finansowe i odpowiedzialno\u015b\u0107 wynikaj\u0105ca z przepis\u00f3w dotycz\u0105cych \u015brodk\u00f3w publicznych, lecz r\u00f3wnie\u017c, a mo\u017ce przede wszystkim \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 wobec artyst\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rozmawia\u0142a: Anka Mitu\u015b<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;4761,4762&#8243; posts_number=&#8221;50&#8243; show_title_and_caption=&#8221;off&#8221; show_pagination=&#8221;off&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Anka Mitu\u015b: Od ponad miesi\u0105ca jeste\u015b dyrektorem nie tylko Gda\u0144skiej Galerii Miejskiej, z kt\u00f3r\u0105 powoli si\u0119 \u017cegnasz, ale tak\u017ce Muzeum Narodowego w Gda\u0144sku. Masz trem\u0119? Piotr Stasiowski: Oczywi\u015bcie, mam trem\u0119. Cho\u0107 z czasem te emocje opadaj\u0105. Po kilku tygodniach pozna\u0142em ju\u017c troch\u0119 lepiej zesp\u00f3\u0142, poniewa\u017c w tym w tym pierwszym okresie pracujemy bardzo intensywnie. Codziennie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4762,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-4758","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4758"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4758\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4768,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4758\/revisions\/4768"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}