[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”4px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
Ekspozycja prac Marcina Berdyszaka nosi tytu\u0142 To\u017csamo\u015b\u0107 (ID) r\u00f3wna si\u0119 SZTUKA (ART) w stosunku do TLENU (O2). Tytu\u0142 ten zapisany jest w formie r\u00f3wnania. Ju\u017c tu widzimy wyraz d\u0105\u017cenia artysty do precyzji i lapidarno\u015bci w budowaniu znacze\u0144 \u2013 z\u0142o\u017conych aczkolwiek artyku\u0142owanych w mo\u017cliwie najja\u015bniejszej formie.<\/p>\n
To\u017csamo\u015b\u0107, dociekanie tego, co jest w\u0142asne, a co wsp\u00f3lne w sztuce, dalej, uzmys\u0142awianie tego co jest indywidualne, a co zbiorowe w spo\u0142ecze\u0144stwie to g\u0142\u00f3wne sfery zainteresowa\u0144 artysty. Zajmuj\u0105 go tak\u017ce wzorce i odst\u0119pstwa. Intryguje go zagadnienie stereotyp\u00f3w i uwalniania si\u0119 od nich.<\/p>\n
W\u0142a\u015bciwo\u015bci sztuki Berdyszaka okre\u015bla najpierw sk\u0142onno\u015b\u0107 artysty do dialogowania (umys\u0142owego i obrazowego), a tak\u017ce rozszerzanie pola oddzia\u0142ywania utworu wizualno-przestrzennego o kolejne zmys\u0142y. Utworu artystycznego \u2013 podkre\u015blam \u2013 bowiem autor pos\u0142uguje si\u0119 \u015brodkami rze\u017aby, malarstwa, instalacji, zapisu video, cz\u0119sto obiektami i motywami ready made (odnalezionymi lub zapo\u017cyczonymi). Umys\u0142 i zmys\u0142y splataj\u0105 si\u0119 w tworzonych przeze\u0144 dzie\u0142ach \u015bci\u015ble jak w\u0105tek i osnowa w tkaninie. Poza oczywistym dla sztuk wizualnych odwo\u0142ywaniu si\u0119 do wzroku czy dotyku, mamy tu jeszcze zapach (Azylum, 2024 \u2013 pi\u0119\u0107 obiekt\u00f3w szklanych-flakon\u00f3w do perfum, to nawi\u0105zanie do ksi\u0105\u017cki i filmu Pachnid\u0142o). Wcze\u015bniej ju\u017c napotykali\u015bmy w pracy artysty te\u017c \u015brodki apeluj\u0105ce do s\u0142uchu. Cz\u0119sto obecny w sztuce Berdyszaka motyw banana metaforycznie odwo\u0142uje si\u0119 te\u017c do zmys\u0142u smaku (czasem bywa\u0142 to banan-owoc, cz\u0119\u015bciej atrapa tego\u017c owocu), pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 on r\u00f3wnie\u017c cytrynami. Motyw banana pojawia si\u0119 obecnie w rozmaitych przetworzeniach w rysunkach tu eksponowanych.<\/p>\n
Metaforyzowanie \u2013 przenoszenie znacze\u0144 \u2013 to kolejny wa\u017cny spos\u00f3b tworzenia przeze\u0144 przes\u0142ania utworu. Wszystkie te cechy pracy Marcina Berdyszaka s\u0142u\u017c\u0105 za\u015b g\u0142\u0119bszemu zadaniu, jakie usi\u0142uje on artystycznie rozwi\u0105zywa\u0107 \u2013 dociekaniu kwestii to\u017csamo\u015bci, identyfikacji w\u0142a\u015bnie, jak w tytule obecnej wystawy.<\/p>\n
W ekspozycji w MWW przewa\u017caj\u0105 utwory Berdyszaka stanowi\u0105ce jego autonomiczny dialog z innymi artystami, takimi jak: Jacek Malczewski, Andrzej Wr\u00f3blewski, Tadeusz Kantor, Jan Berdyszak, Roman Opa\u0142ka, Jaros\u0142aw Koz\u0142owski. Zaznaczy\u0107 warto, \u017ce dzie\u0142a dialoguj\u0105ce (niegdy\u015b) z Janem Berdyszakiem i (obecnie) z Jaros\u0142awem Koz\u0142owskim powstawa\u0142y za \u017cycia tych drugich tw\u00f3rc\u00f3w-stron-dialogu. Marcin Berdyszak dialoguje wewn\u0119trznie z ich dzie\u0142ami, a zarazem zaprasza do \u017cywego dialogu bliskich mu autor\u00f3w. Co do wszystkich za\u015b prac w wystawie teraz my stajemy si\u0119 stron\u0105 dialogu z Marcinem Berdyszakiem. Jest to zatem dialogowanie diachroniczne (dziej\u0105ce si\u0119 w czasie historycznym), jak i synchroniczne (wsp\u00f3\u0142- albo jednoczesne).<\/p>\n
Nieco osobn\u0105 realizacj\u0105 w wystawie jest utw\u00f3r Dziedzictwo kontrolowanego oddechu (2015 rok) nawi\u0105zuj\u0105ce do u\u017cycia gaz\u00f3w bojowych w trakcie I Wojny \u015awiatowej; w tym wypadku obrazowany jest brak tytu\u0142owego tlenu, \u015bmiertelny w skutkach, tak jak zab\u00f3jcza zdaje si\u0119 by\u0107 arty\u015bcie nieobecno\u015b\u0107 sztuki my\u015bl\u0105cej.<\/p>\n
\u015awiat przedstawiony w dzie\u0142ach Berdyszaka poddawany jest krytyce. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wybranych artyst\u00f3w natomiast poddawana jest tu zawsze namys\u0142owi, czasem te\u017c afirmacji. To, \u017ce powracaj\u0105 w pracy Berdyszaka wybrane tematy i motywy za\u015bwiadcza, \u017ce artysta dialoguje te\u017c intensywnie sam z sob\u0105, \u017ce rewiduje swoje w\u0142asne stanowisko.<\/p>\n
Na koniec doda\u0107 trzeba, \u017ce podobne do tu prezentowanego dialogowanie Marcin Berdyszak podejmowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c (w pracach nie pomieszczonych w wystawie w MWW) z artystami spoza Polski, takimi jak: Caspar David Friedrich, Marcel Duchamp, Ren Magritte, Gordon Matta-Clark, czy Joseph Beuys. Gdy idzie o te dzie\u0142a Marcina Berdyszaka, szeroko rozmawiamy o nich (jak i o samej idei dialogowania), a tak\u017ce o czasie i o pami\u0119taniu, w ksi\u0105\u017ckach: Marcin Berdyszak, Jaromir Jedli\u0144ski wmi\u0119dzyczasie, 2018 i pami\u0119tanie, 2022).<\/p>\n
Tekst: Jaromir Jedli\u0144ski
Zdj\u0119cia: materia\u0142y organizatora<\/p>\n
Marcin Berdyszak. ID = ART\/o2
Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesne Wroc\u0142aw
6.12 – 7.04.2025
kurator: Jaromir Jedli\u0144ski<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_gallery gallery_ids=”4983,4984,4985,4986,4987,4988,4989,4990″ posts_number=”40″ show_title_and_caption=”off” show_pagination=”off” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”||20px|||” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ekspozycja prac Marcina Berdyszaka nosi tytu\u0142 To\u017csamo\u015b\u0107 (ID) r\u00f3wna si\u0119 SZTUKA (ART) w stosunku do TLENU (O2). Tytu\u0142 ten zapisany jest w formie r\u00f3wnania. Ju\u017c tu widzimy wyraz d\u0105\u017cenia artysty do precyzji i lapidarno\u015bci w budowaniu znacze\u0144 \u2013 z\u0142o\u017conych aczkolwiek artyku\u0142owanych w mo\u017cliwie najja\u015bniejszej formie. To\u017csamo\u015b\u0107, dociekanie tego, co jest w\u0142asne, a co wsp\u00f3lne w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4987,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-4973","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecane"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4973","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4973"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4973\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4992,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4973\/revisions\/4992"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4987"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}