{"id":5331,"date":"2025-03-05T14:54:15","date_gmt":"2025-03-05T14:54:15","guid":{"rendered":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/?p=5331"},"modified":"2025-03-05T14:54:16","modified_gmt":"2025-03-05T14:54:16","slug":"5331","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/2025\/03\/05\/5331\/","title":{"rendered":"Czy sztuka mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na \u015bwiadomo\u015b\u0107 klimatyczn\u0105? Z Alicj\u0105 Patanowsk\u0105 rozmawia Kama Wr\u00f3bel"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;4px|||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alicja Patanowska \u2013 artystka i garncarka, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy tradycyjne rzemios\u0142o z\u00a0nowoczesnym dizajnem i\u00a0ze sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 \u2013 eksploruje relacje mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a natur\u0105. Jej ceramika staje si\u0119 no\u015bnikiem pami\u0119ci i narracji, a jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 anga\u017cuje w g\u0142\u0119bokie rozwa\u017cania o materialno\u015b\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107 tw\u00f3rcy. W\u00a0projektach o ekologicznym i spo\u0142ecznym znaczeniu stawia na wielow\u0105tkowe historie, w\u00a0kt\u00f3rych kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 materia i proces. Najnowsza instalacja, <em>We Are the Weather<\/em>, prezentowana w siedzibie Rady Unii Europejskiej w Brukseli, porusza temat solidarno\u015bci mi\u0119dzygatunkowej, wody i kryzysu klimatycznego. Jakie wyzwania i\u00a0inspiracje kszta\u0142tuj\u0105 jej tw\u00f3rcz\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kama Wr\u00f3bel: Pokaz prac w Brukseli to ca\u0142kiem powa\u017cna sprawa. Zacznijmy wi\u0119c od tego, \u017ce instalacja twojego autorstwa jest prezentowana w Atrium budynku Justus Lipsius, g\u0142\u00f3wnej siedziby Rady Unii Europejskiej podczas prezydencji Polski w Unii Europejskiej. S\u0142uchaj\u0105c ci\u0119 w wywiadach i czytaj\u0105c o twoim dziele, odniosi\u0142am wra\u017cenie, \u017ce dajesz troch\u0119 prztyczka w nos rz\u0105dz\u0105cym, stawiaj\u0105c w tym miejscu prac\u0119 pokazuj\u0105c\u0105 kwestie, kt\u00f3re w zasadzie oni, rz\u0105dz\u0105cy, w du\u017cej mierze bagatelizuj\u0105\u2026 <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Alicja Patanowska:<\/strong> Nie postrzegam tej pracy jako \u201eprztyczka w nos\u201d, bardziej jako subtelny gest obecno\u015bci w miejscu, gdzie zapadaj\u0105 kluczowe decyzje. Wyb\u00f3r wody jako tematu by\u0142 dla mnie \u015bwiadomy \u2013 to element, kt\u00f3ry dos\u0142ownie przenika i \u0142\u0105czy wszystkie gatunki, w\u00a0tym ludzi. Jest zjawiskiem zar\u00f3wno przyrodniczym, jak i politycznym, jednocze\u015bnie za\u015b demokratycznym hiperobiektem, \u017ar\u00f3d\u0142em \u017cycia. A Bruksela rzeczywi\u015bcie by\u0142a dla mnie wyzwaniem \u2013 organizacyjnym i politycznym. <em>We Are the Weather<\/em> m\u00f3wi przede wszystkim o\u00a0potrzebie solidarno\u015bci. Jest przypomnieniem o konieczno\u015bci troski i ochrony wszystkich \u017cyj\u0105cych istot. Instalacja ta funkcjonuje w przestrzeni zdominowanej przez narracje antropocentryczne, a jej istot\u0105 jest podkre\u015blenie mi\u0119dzygatunkowej wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci i\u00a0konieczno\u015bci wsp\u00f3\u0142pracy wobec kryzysu klimatycznego. Materia\u0142y w niej u\u017cyte r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 znaczenie \u2013 glina, z kt\u00f3rej powsta\u0142y obiekty, jest cz\u0119\u015bci\u0105 gleby, a gleba stanowi podstaw\u0119 \u017cycia wszystkich organizm\u00f3w. Sama glina zyskuje plastyczno\u015b\u0107 dopiero pod wp\u0142ywem wody, co staje si\u0119 metafor\u0105 proces\u00f3w przemiany i wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tytu\u0142 tej pracy \u2013 <em>We Are the Weather<\/em> \u2013 zosta\u0142 zaczerpni\u0119ty z ksi\u0105\u017cki Jonathana Safrana Foera <em>Klimat to my<\/em>, wydanej w Polsce przez Krytyk\u0119 Polityczn\u0105. Ta ksi\u0105\u017cka by\u0142a dla mnie du\u017c\u0105 inspiracj\u0105 \u2013 pokazuje mi\u0119dzy innymi, \u017ce brak dzia\u0142a\u0144 na rzecz klimatu nie wynika z braku wiedzy, ale z wygody. W Europie i Stanach Zjednoczonych cz\u0119sto nie odczuwamy skutk\u00f3w katastrofy na tyle dotkliwie, by zmusi\u0107 si\u0119 do realnej zmiany. Tytu\u0142 instalacji podkre\u015bla, \u017ce ka\u017cdy z nas ma wp\u0142yw na kszta\u0142t \u015bwiata \u2013 to my wybieramy rz\u0105dz\u0105cych, to my swoimi decyzjami konsumenckimi nap\u0119dzamy system. Zrobi\u0142o si\u0119 powa\u017cnie, ale to powa\u017cne sprawy\u2026 Jest tu jeszcze jeden polityczny w\u0105tek, kt\u00f3ry dla oddania sprawiedliwo\u015bci musz\u0119 poruszy\u0107. Mo\u017ce trudno to sobie wyobrazi\u0107, ale ta instalacja powsta\u0142a w toku negocjacji w\u00a0czasach rz\u0105d\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci i, co wa\u017cne, zosta\u0142a zachowana autonomia artystki i jej g\u0142os zosta\u0142 w pe\u0142ni uszanowany. Fakt, \u017ce instalacja przez sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy znajduje si\u0119 w Brukseli, pokazuje, \u017ce mimo wszystko tematy niewygodne mog\u0105 pozosta\u0107 widoczne. Patrz\u0105c na to, jak rz\u0105dy Donalda Trumpa raz po raz \u0142ami\u0105 podstawowe prawa cz\u0142owieka \u2013 nie wspominaj\u0105c nawet o klimacie (\u201edrill, baby, drill\u201d) \u2013 i jak najbogatsze firmy zamiast stawia\u0107 op\u00f3r, podporz\u0105dkowuj\u0105 si\u0119 tej logice, trudno nie odnie\u015b\u0107 wra\u017cenia, \u017ce demokracja w swojej dotychczasowej formie ju\u017c si\u0119 sko\u0144czy\u0142a. Nie mo\u017cemy dopu\u015bci\u0107, \u017ceby Europa posz\u0142a t\u0105 drog\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Wr\u00f3\u0107my na chwil\u0119 do pocz\u0105tku \u2013 jeste\u015b absolwentk\u0105 Wydzia\u0142u Ceramiki i Szk\u0142a wroc\u0142awskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych oraz Royal College of Art w Londynie. Ciekawi mnie, jak r\u00f3\u017cne do\u015bwiadczenia mia\u0142a\u015b na tych dw\u00f3ch uczelniach \u2013 chodzi mi g\u0142\u00f3wnie o\u00a0podej\u015bcie do tworzenia \u2013 i czy wp\u0142yn\u0119\u0142y one na twoje my\u015blenie o ceramice i sztuce?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas w Royal College of Art mia\u0142a ju\u017c wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenie zawodowe \u2013 niekoniecznie w samodzielnej praktyce artystycznej. Studiowa\u0142y ze mn\u0105 antropolo\u017cka, architektka, lekarka, filozof. W tym czasie czyta\u0142am Zygmunta Baumana \u2013 p\u0142ynna nowoczesno\u015b\u0107 i bycie w ci\u0105g\u0142ej zmianie sta\u0142y si\u0119 dla mnie niezwykle wa\u017cn\u0105 metafor\u0105. Na studiach spotyka\u0142am artyst\u00f3w z bardzo r\u00f3\u017cnymi do\u015bwiadczeniami, kt\u00f3re zamiast nas ogranicza\u0107, wzmacnia\u0142y nasz\u0105 praktyk\u0119. Wtedy nauczy\u0142am si\u0119, \u017ce wielow\u0105tkowo\u015b\u0107 do\u015bwiadcze\u0144 nie jest przeszkod\u0105, a wr\u0119cz przeciwnie \u2013 jest bardzo poci\u0105gaj\u0105ca. Drug\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3rej nauczy\u0142am si\u0119 w Londynie, by\u0142a otwarta rozmowa o pieni\u0105dzach w odniesieniu do sztuki. Bycie artystk\u0105 traktuje si\u0119 jako zaw\u00f3d \u2013 specyficzny, cz\u0119sto uprzywilejowany, ale nadal zaw\u00f3d. To podej\u015bcie ani nie ujmuje, ani nie dodaje arty\u015bcie jakiej\u015b dodatkowej warto\u015bci, po prostu pozwala my\u015ble\u0107 o nim powa\u017cnie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>W jednym z wywiad\u00f3w wspomnia\u0142a\u015b, \u017ce \u201eb\u0142\u0105d jest istot\u0105 tworzenia\u201d. Czy mog\u0142aby\u015b rozwin\u0105\u0107 t\u0119 my\u015bl i zdradzi\u0107 nieco wi\u0119cej tajnik\u00f3w swojego procesu tw\u00f3rczego?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u017beby my\u015ble\u0107, potrzebuj\u0119 by\u0107 w ruchu. Nawet przez telefon rozmawiam, chodz\u0105c. Uwielbiam by\u0107 sama. Najcz\u0119\u015bciej pracuj\u0119 w ciszy. Zauwa\u017cy\u0142am, \u017ce coraz cz\u0119\u015bciej u\u017cywam innych materia\u0142\u00f3w ni\u017c glina, i widz\u0119, \u017ce m\u00f3j proces pracy pozostaje niezmienny. R\u0119ce szybko wymy\u015blaj\u0105 sekwencj\u0119 ruch\u00f3w. Ten moment mnie rozczula. To wyj\u0105tkowy stan skupienia, kt\u00f3ry pozwala widzie\u0107 b\u0142\u0119dy jako nowe opowie\u015bci. Tak, b\u0142\u0105d rozszerza perspektyw\u0119, wyrzuca z toru. To wa\u017cna sprawa. I nie chodzi tylko o b\u0142\u0119dy technologiczne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bardzo lubi\u0119 fizyczn\u0105 prac\u0119 nad dan\u0105 realizacj\u0105. Bardzo cz\u0119sto koncepcja dzie\u0142a dookre\u015bla si\u0119 ju\u017c w trakcie pracy, najcz\u0119\u015bciej pod wp\u0142ywem tego, co akurat dzieje si\u0119 we mnie. Zdarza si\u0119 te\u017c oczywi\u015bcie si\u0119, \u017ce ulepi\u0119 obiekt, nawet du\u017cy, i co\u015b w nim mnie nie przekonuje. Glina, dop\u00f3ki nie jest wypalona, pozwala na pe\u0142ny recykling. Nigdy nie mam \u017calu, kroj\u0105c tak\u0105 form\u0119 na kawa\u0142ki. Forma znika, ale zostaje do\u015bwiadczenie. Obiekt jest tylko powidokiem ca\u0142ego kot\u0142a znacze\u0144 i do\u015bwiadcze\u0144 \u2013 cz\u0119sto niewypowiedzianych, a jednak nasycaj\u0105cych ca\u0142o\u015b\u0107. Du\u017co czytam i szukam wszystkiego, co si\u0119 da. Rzadko si\u0119 zdarza, aby pierwszy pomys\u0142 nie wynika\u0142 z wcze\u015bniejszych do\u015bwiadcze\u0144. Po takim zapalniku montuj\u0119 plan \u2013 kto wie wi\u0119cej ode mnie na ten temat, z kim powinnam porozmawia, gdzie szuka\u0107, czy dam rad\u0119 zrobi\u0107 wszystko sama, w czym wesprze mnie asystentka, gdzie realizowa\u0107 projekt? To ostatnio wcale nie jest tak oczywiste, jak mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Jeste\u015b nie tylko artystk\u0105, lecz r\u00f3wnie\u017c z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 nazywasz si\u0119 garncark\u0105. Jak definiujesz swoje miejsce mi\u0119dzy rzemios\u0142em a sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105? Czy bli\u017cej ci do \u015bwiata dizajnu, czy raczej sztuk wizualnych? Czy mo\u017ce masz jeszcze inn\u0105 kategori\u0119 dla siebie i dla swojej sztuki?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jestem artystk\u0105, kt\u00f3ra swoj\u0105 praktyk\u0119 zaczyna\u0142a jako rzemie\u015blniczka \u2013 garncarka. Tak wi\u0119c garncark\u0105 b\u0119d\u0119 zawsze, tak samo jak ju\u017c zawsze b\u0119d\u0119 ratowniczk\u0105 Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Rzemios\u0142o jest daleko poza technik\u0105. Dla mnie to raczej spos\u00f3b my\u015blenia, spos\u00f3b bycia w relacji z materi\u0105 i procesem. \u015awiadomie u\u017cywam terminu \u201egarncarka\u201d, a nie \u201eceramiczka\u201d, bo nie chodzi mi wy\u0142\u0105cznie o materia\u0142, lecz o relacj\u0119 z\u00a0rzemios\u0142em jako procesem \u2013 zar\u00f3wno w skali mikro, przez bezpo\u015bredni kontakt cia\u0142a z\u00a0glin\u0105, jak i w skali makro, w jego uj\u0119ciach historycznych i spo\u0142ecznych. Dzisiaj rzemios\u0142o interesuje mnie najbardziej ze wzgl\u0119du na g\u0142\u0119bokie zakorzenienie w tradycji oraz we wsp\u00f3\u0142czesnym dyskursie postkolonialnym, feministycznym i ekologicznym. Ze swoim utylitarnym t\u0142em, z haptycznymi doznaniami, materialnym namys\u0142em i orientacj\u0105 na proces pozwala mi opowiada\u0107 o tym, co uwa\u017cam dzi\u015b za najistotniejsze spo\u0142ecznie. Dzi\u015b tradycyjne podzia\u0142y i definicje w sztuce wydaj\u0105 si\u0119 coraz mniej istotne \u2013 i bardzo mnie to cieszy. To w\u0142a\u015bnie w ich rozmyciu dostrzegam szans\u0119 na pe\u0142niejsze, wielow\u0105tkowe opowie\u015bci, kt\u00f3re pokazuj\u0105 \u015bwiat w spos\u00f3b bardziej z\u0142o\u017cony i wra\u017cliwy. Takie narracje s\u0105 dla mnie najciekawsze.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Chyba dobrym przyk\u0142adem jest tutaj znana wi\u0119kszo\u015bci z nas <em>Plantacja<\/em>, kt\u00f3ra zdoby\u0142a uznanie na arenie mi\u0119dzynarodowej. O niej powiedziano ju\u017c du\u017co, wi\u0119c ja podpytam ci\u0119 o to, co jest dla ciebie w sztuce wa\u017cne. Jak ukrywasz kody znaczeniowe w swoich \u2013 czasami do\u015b\u0107 abstrakcyjnych \u2013 dzie\u0142ach?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Od kilku lat my\u015bl\u0119 o glinie i garncarstwie bardziej politycznie i metaforycznie. Wszystko zaczyna si\u0119 jednak od kontaktu z materia\u0142em \u2013 niewerbalnej wiedzy cia\u0142a. Nie traktuj\u0119 materia\u0142u wy\u0142\u0105cznie przedmiotowo. W mojej praktyce glina \u2013 ale tak\u017ce inne materia\u0142y \u2013 jest bardziej podmiotowa. Pami\u0119ta napi\u0119cia, kszta\u0142ty, deformacje, tak jak cia\u0142o pami\u0119ta ruch, dotyk, histori\u0119. I tak, zgadza si\u0119, moje prace cz\u0119sto zawieraj\u0105 znaczenia, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z\u00a0samej natury materia\u0142u i jego procesualno\u015bci. Estetyka i technika to dla mnie przede wszystkim spos\u00f3b opowiadania \u2013 osobiste i zbiorowe do\u015bwiadczenia zapisuj\u0105 si\u0119 nie tylko w\u00a0materiale, lecz r\u00f3wnie\u017c w sposobie jego formowania, miejscu, okoliczno\u015bciach powstania czy funkcji. Glina wchodzi w zale\u017cno\u015bci geologiczne, ekologiczne, kulturowe. Uwielbiam to, \u017ce jest tak blisko ziemi i cia\u0142a. W materia\u0142oznawstwie m\u00f3wi si\u0119 o \u201epami\u0119ci gliny\u201d \u2013 materia\u0142 \u201ezapami\u0119tuje\u201d wcze\u015bniejsze kszta\u0142ty, napr\u0119\u017cenia, deformacje, nawet je\u015bli na ko\u0144cu przyjmie inn\u0105 form\u0119. Cia\u0142o dzia\u0142a podobnie \u2013 ruch, dotyk, napi\u0119cia zapisuj\u0105 si\u0119 w nim na poziomie, kt\u00f3rego cz\u0119sto nie jeste\u015bmy \u015bwiadomi. Podobnie jest z tymi znaczeniami \u2013 ukrywam je najcz\u0119\u015bciej w samym procesie pracy \u2013 w napi\u0119ciach mi\u0119dzy form\u0105 a jej deformacj\u0105, w\u00a0\u015bladach pozostawionych przez d\u0142onie, w strukturze materia\u0142u, kt\u00f3ry zapami\u0119tuje wszystko, co si\u0119 z nim dzia\u0142o. Nie zawsze zale\u017cy mi na tym, \u017ceby te kody by\u0142y od razu czytelne. Lubi\u0119, gdy znaczenia pozostaj\u0105 otwarte \u2013 czasem bardziej czytelne, czasem abstrakcyjne. Podobnie mam z sam\u0105 form\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Opr\u00f3cz troski na zmiany klimatyczne w twojej tw\u00f3rczo\u015bci cz\u0119sto pojawia si\u0119 temat upcyklingu i zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju. Jakie znaczenie maj\u0105 dla ciebie te idee we wsp\u00f3\u0142czesnej sztuce i nowoczesnym dizajnie?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kryzys klimatyczny pokazuje, \u017ce niekt\u00f3re rzeczy nie mog\u0105 ju\u017c by\u0107 p\u0142ynne tak, jak opisywa\u0142 je Bauman. Kapitalizm oparty na nadmiernej konsumpcji i eksploatacji zasob\u00f3w jest w fazie kryzysu \u2013 planeta nie jest w stanie utrzyma\u0107 tego modelu. Domaganie si\u0119 nowych form zakorzenienia i odpowiedzialno\u015bci uwa\u017cam za kluczowe, r\u00f3wnie\u017c wobec u\u017cywanych przez nas materia\u0142\u00f3w. To jedna z przyczyn dla kt\u00f3rych odsun\u0119\u0142am si\u0119 od produktowego dizajnu. Mamy wi\u0119c glin\u0119, kt\u00f3ra jest niezwyk\u0142ym materia\u0142em \u2013 jedn\u0105 z najstarszych frakcji mineralnych w glebie, swoistym \u201earchiwum\u201d geologicznych zmian. Gleba jest podstaw\u0105 wi\u0119kszo\u015bci form \u017cycia, no\u015bnikiem pami\u0119ci i idei, a w technicznym sensie \u2013 gwarantem \u017cycia oraz stabilno\u015bci. Glina i gleba to jedne z najstarszych symboli kultury, rozumianych podobnie na ca\u0142ym \u015bwiecie, powi\u0105zanych z fundamentalnymi ideami kreacji, przynale\u017cno\u015bci i cyklu \u017cycia. W ka\u017cdej gar\u015bci ziemi kryje si\u0119 historia. Zaj\u0119\u0142o mi lata, by u\u015bwiadomi\u0107 sobie, jak znacz\u0105cym materia\u0142em jest glina, z kt\u00f3r\u0105 pracuj\u0119. Dzi\u015b postrzegam j\u0105 niemal symbolicznie: jako cia\u0142o zwracaj\u0105ce uwag\u0119 na \u201eInnego\u201d \u2013 przede wszystkim na nieludzi, na natur\u0119, kt\u00f3rej cz\u0119\u015bci\u0105 jeste\u015bmy. My\u015bl\u0119, \u017ce moja praca na kole garncarskim prowadzi mnie jednocze\u015bnie dwiema \u015bcie\u017ckami, kt\u00f3re wzajemnie si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105. Pierwsza jest narracyjna, druga za\u015b \u2013 materialna. Z jednej strony glina przywo\u0142uje wspomnienia zapisane w ciele, kt\u00f3re budz\u0105 si\u0119 podczas fizycznego kontaktu z materia\u0142em, z drugiej \u2013 jej naturalna symbolika staje si\u0119 wyrazem ignorowanego g\u0142osu przyrody.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Wydaje si\u0119, \u017ce kody zawarte w pracach twojego autorstwa s\u0105 czytelne zar\u00f3wno dla specjalist\u00f3w, jak i dla publiczno\u015bci. Pokazywa\u0142a\u015b je w r\u00f3\u017cnych instytucjach, bra\u0142a\u015b te\u017c udzia\u0142 w licznych wystawach \u2013 mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce na ca\u0142ym \u015bwiecie. Kt\u00f3re z tych do\u015bwiadcze\u0144 by\u0142y dla ciebie najwa\u017cniejsze? By\u0142y takimi punktami zwrotnymi?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wa\u017cnym do\u015bwiadczeniem by\u0142 dla mnie udzia\u0142 w wystawie <em>Here Today<\/em> w Londynie w\u00a02014\u00a0roku. Upami\u0119tnia\u0142a ona pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolecie Czerwonej Listy Gatunk\u00f3w Zagro\u017conych Mi\u0119dzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (International Union for Conservation of Nature, IUCN). Za jej organizacj\u0119 i kuratorstwo odpowiada\u0142a grupa Artwise Curators. Wystawa ta skupia\u0142a r\u00f3\u017cnorodne spojrzenia na kwestie ochrony \u015brodowiska, w tym szczeg\u00f3lnie zagro\u017conych gatunk\u00f3w. I w\u0142a\u015bnie wtedy do\u015bwiadczy\u0142am, jak\u0105 moc mog\u0105 mie\u0107 wystawy zbiorowe, na kt\u00f3rych wielow\u0105tkowa narracja wzmacnia kolejne prace, tworz\u0105c wsp\u00f3lny g\u0142os. By\u0142o to niezwyk\u0142e prze\u017cycie. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 tak\u0105 wystaw\u0105 by\u0142a te\u017c <em>Zoepolis. Dizajn dla ro\u015blin i zwierz\u0105t<\/em>, kuratorowana przez Agat\u0119 Szyd\u0142owsk\u0105 i Monik\u0119 Rosi\u0144sk\u0105. By\u0142a ona pokazywana w 2017 roku na zaproszenie Kasi R\u00f3j w galerii Dizajn BWA we Wroc\u0142awiu. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce dzi\u0119ki temu zaproszeniu, du\u017co mocniej zacz\u0119\u0142am budowa\u0107 swoj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 w kwestiach relacji i problem\u00f3w zwi\u0105zanych z istotami nieludzkimi. To by\u0142 absolutny punkt zwrotny w mojej pracy \u2013 otworzy\u0142 mnie na perspektywy, w kt\u00f3rych praktyki takie jak mi\u0119dzygatunkowa wsp\u00f3lnota czy prawa natury stopniowo wracaj\u0105 do \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej i z czasem mog\u0105 ponownie sta\u0107 si\u0119 norm\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Teraz wystaw\u0105, kt\u00f3ra realnie mnie zmienia jest <em>We Are the Weather<\/em> \u2013 pierwszy raz pokazuj\u0119 swoje prace w tak silnych politycznie okoliczno\u015bciach. Nie spodziewa\u0142am si\u0119, \u017ce opowie\u015b\u0107 o\u00a0solidarno\u015bci mi\u0119dzygatunkowej \u2013 osadzona w tak pi\u0119knym symbolu, jakim jest woda \u2013 wywo\u0142a a\u017c tyle prawicowego hejtu. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od publikacji klipu Patryka Jakiego, w kt\u00f3rym pyta: \u201eKim jest Patanowska? Mamy przecie\u017c papie\u017ca, Matejk\u0119, mamy si\u0119 czym chwali\u0107\u2026\u201d No i si\u0119 wyla\u0142o. Wiadomo\u015bci, esemesy, komentarze typu \u201eSpie\u2026 z tym syfem\u201d czy \u201eWstyd dla Polski\u201d (ten napisa\u0142a starsza pani z wnukiem na r\u0119kach). M\u0142ody m\u0119\u017cczyzna w jacuzzi z ka\u0142asznikowem. Kto\u015b, kto na swoim Instagramie ma same cytaty z\u00a0Biblii. Znowu u\u015bwiadomi\u0142am sobie, \u017ce nic nie wiem o Polsce.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>No dobrze. To kim jest ta Patanowska? Jakie widzisz wyzwania tw\u00f3rcze czy trudno\u015bci, na tym etapie, na kt\u00f3rym jako artystka si\u0119 w\u0142a\u015bnie znajdujesz?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mam swoje wewn\u0119trzne przekonanie, \u017ce mieszcz\u0105 si\u0119 we mnie r\u00f3\u017cne artystyczne to\u017csamo\u015bci. Spos\u00f3b, w jaki my\u015bl\u0119 o swojej pracy, najbardziej przypomina mi co\u015b na kszta\u0142t k\u0142\u0105cza \u2013 nie jest ograniczony do jednego schematu, estetyki ani nawet tematu. Wierz\u0119, \u017ce mnogo\u015b\u0107 do\u015bwiadcze\u0144 w r\u00f3\u017cnych dziedzinach poszerza perspektyw\u0119 widzenia. My\u015bl\u0119 te\u017c, \u017ce kluczowe jest to, by \u015bwiadomie wykorzystywa\u0107 te r\u00f3\u017cne to\u017csamo\u015bci. To temat, nad kt\u00f3rym teraz mocno si\u0119 zastanawiam, bo si\u0119 wychowa\u0142am i wykszta\u0142ci\u0142am w liniowej, jednonurtowej perspektywie \u2013 a to zdecydowanie przesta\u0142o mi wystarcza\u0107. Nie wiem, czy wystarcza\u0142o kiedykolwiek. Uwielbiam dwustronne obrazy Andrzeja Wr\u00f3blewskiego \u2013 to jest troch\u0119 o\u00a0tym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Mnogo\u015b\u0107 do\u015bwiadcze\u0144 pokrywa si\u0119 z mnogo\u015bci\u0105 projekt\u00f3w, nad kt\u00f3rymi obecnie pracujesz, zdaje si\u0119, \u017ce to r\u00f3wnie\u017c jakby odpowiada twojej potrzebie nieliniowo\u015bci. Niebawem twoje prace zobaczymy w Londynie i Korei. Czy mo\u017cesz zdradzi\u0107 nam nieco wi\u0119cej \u2013 o czym i jak tym razem b\u0119dziesz m\u00f3wi\u0142a za pomoc\u0105 swoich realizacji? <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Troch\u0119 tak jest. Szczeg\u00f3lnie teraz, kiedy pracuj\u0119 nad kilkoma dzia\u0142aniami jednocze\u015bnie. W\u00a0Korei poka\u017c\u0119 instalacj\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105 \u2013 rozszerzon\u0105 wersj\u0119 <em>We Are the Weather<\/em>. Ciesz\u0119 si\u0119, bo w Justus Lipsius nie mog\u0142am w pe\u0142ni zaprezentowa\u0107 swojego pomys\u0142u ze wzgl\u0119du na ograniczenia budynku. Super, \u017ce tak szybko pojawi\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pokazania innej, pe\u0142niejszej ods\u0142ony. Instalacja ta prezentowana b\u0119dzie w Korei na zaproszenie Jaeyoung Kang, dyrektorki artystycznej Cheongju Craft Biennale, kt\u00f3ra odwiedzi\u0142a mnie w listopadzie podczas budowania pracy do Brukseli. Om\u00f3wi\u0142y\u015bmy mo\u017cliwo\u015bci wystawiennicze tego miejsca i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mo\u017cliwe jest zaaran\u017cowanie sprzyjaj\u0105cego kontemplacji miejsca, kt\u00f3ra dla Wschodu jest przecie\u017c wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kultury. W takiej przestrzeni d\u017awi\u0119k spadaj\u0105cych kropel b\u0119dzie \u201ewykapywa\u0142\u201d sygna\u0142y ostrzegawcze \u2013 znane nam z ludzkiej kultury d\u017awi\u0119ki alarmowe. Tworz\u0119 tu utopijn\u0105 narracj\u0119, w kt\u00f3rej natura \u2013 mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce zdesperowana \u2013 si\u0119ga po antropomorfizacj\u0119. \u017beby dotrze\u0107 do cz\u0142owieka pos\u0142uguje si\u0119 jego kodem d\u017awi\u0119kowym. Forma tej instalacji nawi\u0105zuje do wcze\u015bniejszej pracy <em>Przestrze\u0144 wyobra\u017ani d\u017awi\u0119kowej<\/em>, kt\u00f3r\u0105 realizowa\u0142am z Danielem Bro\u017ckiem podczas Przegl\u0105du Sztuki SURVIVAL. Bardzo podoba mi si\u0119 spos\u00f3b, w jaki Jaeyoung Kang zmieni\u0142a narracj\u0119 tego Biennale. Rzemios\u0142o ze swoj\u0105 wielowiekow\u0105 tradycj\u0105 pe\u0142ni funkcj\u0119 najmocniejszej, niekoniecznie najbardziej widocznej nici, badaj\u0105c je w relacji do takich temat\u00f3w, jak biofilia, posthumanizm, hybrydyczno\u015b\u0107, technologia czy katastrofy klimatycznej. Mega. Poza tym w\u00a0\u017cyciu nie by\u0142am w Korei. To zawsze by\u0142o moje marzenie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">R\u00f3wnolegle pracuj\u0119 nad now\u0105 realizacj\u0105 do Londynu. Muzeum, kt\u00f3re zaprosi\u0142o mnie do wsp\u00f3\u0142pracy, chce kontynuowa\u0107 temat podj\u0119ty w Brukseli. B\u0119dzie to ciekawy dla mnie projekt, r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na proces badawczy, kt\u00f3ry doprowadzi mnie do stworzenia zupe\u0142nie nowej pracy, skupiaj\u0105cej si\u0119 na\u2026 braku wody. Niestety, na tym etapie nie mog\u0119 zdradzi\u0107 nic wi\u0119cej\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Wroc\u0142aw, 24 lutego 2025 roku<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zdj\u0119cia: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_row use_custom_gutter=&#8221;on&#8221; gutter_width=&#8221;2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px|||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;5333,5334,5335,5336,5337,5338,5339,5340,5341,5342,5343,5344,5345,5346,5347,5348&#8243; posts_number=&#8221;40&#8243; show_title_and_caption=&#8221;off&#8221; show_pagination=&#8221;off&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_margin=&#8221;||20px|||&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alicja Patanowska \u2013 artystka i garncarka, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy tradycyjne rzemios\u0142o z\u00a0nowoczesnym dizajnem i\u00a0ze sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 \u2013 eksploruje relacje mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a natur\u0105. Jej ceramika staje si\u0119 no\u015bnikiem pami\u0119ci i narracji, a jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 anga\u017cuje w g\u0142\u0119bokie rozwa\u017cania o materialno\u015b\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107 tw\u00f3rcy. W\u00a0projektach o ekologicznym i spo\u0142ecznym znaczeniu stawia na wielow\u0105tkowe historie, w\u00a0kt\u00f3rych kluczow\u0105 rol\u0119 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5342,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-5331","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5331"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5351,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5331\/revisions\/5351"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}