{"id":5580,"date":"2025-04-11T11:40:19","date_gmt":"2025-04-11T11:40:19","guid":{"rendered":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/?p=5580"},"modified":"2025-04-14T07:41:49","modified_gmt":"2025-04-14T07:41:49","slug":"5580","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/2025\/04\/11\/5580\/","title":{"rendered":"Czas si\u0119 zatrzyma\u0142. Hommage \u00e0 Olga Bozna\u0144ska"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;4px|||0px||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">25 kwietnia w \u0141odzi odb\u0119dzie si\u0119 wernisa\u017c wystawy C<em>zas si\u0119 zatrzyma\u0142. Hommage \u00e0 Olga Bozna\u0144ska<\/em>. Ta wybitna artystka jest patronk\u0105 2025 roku w sztukach pi\u0119knych. Jest to r\u00f3wnie\u017c rok upami\u0119tniaj\u0105cy 160. rocznic\u0119 urodzin oraz 85. rocznic\u0119 \u015bmierci malarki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na wystawie zostan\u0105 zaprezentowane trzy dzie\u0142a Olgi Bozna\u0144skiej pozyskane od prywatnych kolekcjoner\u00f3w: Martwa natura z laleczk\u0105, portret W\u0142adys\u0142awa Syrenewicza oraz R\u00f3\u017ce. Opr\u00f3cz nich b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 r\u00f3wnie\u017c dzie\u0142a innych artyst\u00f3w: Anny Andrzejewskiej, Iwony Demko, Doroty Herbik, Marka Herbika, Bart\u0142omieja Jarmoli\u0144skiego \u2013 kuratora wystawy, dziekana grafiki AHE w \u0141odzi, Roksany Kularskiej-Kr\u00f3l, Julii Kurek, Roberta Ku\u015bmirowskiego, Paw\u0142a \u0141yjaka, Krzysztofa Nowickiego, Marii Pi\u0105tek, Pauliny Pocz\u0119tej i S\u0142awomira Tomana.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Olgi Bozna\u0144skiej przypad\u0142y na czas, w kt\u00f3rym dokonywa\u0142y si\u0119 du\u017ce zmiany w obszarze spo\u0142ecznym. Edukacja w szkolnictwie wy\u017cszym nie przewidywa\u0142a studi\u00f3w dla kobiet. Polskie artystki odbywa\u0142y studia w prywatnych szko\u0142ach i pracowniach uznanych mistrz\u00f3w rysunku, malarstwa i rze\u017aby.<br \/>Urodzona w 1865 roku w Krakowie Olga Bozna\u0144ska nauk\u0119 rysunku i malarstwa zaczyna\u0142a w domowym zaciszu, pobieraj\u0105c prywatne lekcje u J\u00f3zefa Siedleckiego i Kazimierza Pochwalskiego. Jej dalsze studia zwi\u0105zane by\u0142y z lekcjami malarstwa na Wy\u017cszych Kursach dla Kobiet Adriana Baranieckiego w Krakowie, w tzw. Baraneum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kolejnym etapem w \u017cyciu artystki by\u0142y studia w Monachium, gdzie mieszka\u0142a w latach 1886\u20131897. Okres monachijski w tw\u00f3rczo\u015bci artystki naznaczony by\u0142 pierwszymi znakomitymi obrazami z przedstawieniami portretowymi osobowo\u015bci ze sceny artystycznej tego miasta. Portret Paula Nauena przyni\u00f3s\u0142 Oldze Bozna\u0144skiej z\u0142oty medal na wystawie w K\u00fcnstlerhaus w Wiedniu i srebrny medal na Powszechnej Wystawie Krajowej we Lwowie w 1894 roku. Od 1898 roku Olga Bozna\u0144ska na sta\u0142e zamieszka\u0142a w Pary\u017cu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Artystka portretowa\u0142a znane osobowo\u015bci ze \u015bwiata kultury i nauki. Jej mieszkanie i pracownia przy Boulevard du Montparnasse 49 by\u0142y licznie odwiedzane przez go\u015bci z Polski. To w\u0142a\u015bnie tu Olga Bozna\u0144ska przyjmowa\u0142a J\u00f3zefa Czapskiego, Marcina Samlickiego, Zofi\u0119 Stryje\u0144sk\u0105, Jerzego Waldorffa, Maj\u0119 Berezowsk\u0105, a na pianinie w jej pracowni grywa\u0142 Artur Rubinstein.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Artystka kocha\u0142a zwierz\u0119ta, legend\u0105 obros\u0142a ju\u017c historia myszy, kt\u00f3re zamieszkiwa\u0142y z ni\u0105 w pracowni. Malowa\u0142a przede wszystkim portrety, a tak\u017ce widoki z okna, martw\u0105 natur\u0119 i przedstawienia kwiat\u00f3w. Jednymi z najcenniejszych w tw\u00f3rczo\u015bci artystki s\u0105 wizerunki w\u0142asne, pokazuj\u0105ce jej zmieniaj\u0105ce si\u0119 z wiekiem twarz i sylwetk\u0119, z charakterystycznymi g\u0142\u0119boko osadzonymi br\u0105zowymi oczami i wysoko upi\u0119tym kokiem.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Powszechnie znane s\u0105 dzie\u0142a Bozna\u0144skiej, kt\u00f3re ukazuj\u0105 dzieci \u2013 Dziewczynka z chryzantemami i Urodziny babuni oraz autoportrety i obrazy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 portrety Paula Nauena, J\u00f3zefa Czajkowskiego, Jadwigi z Sanguszk\u00f3w Sapie\u017cyny, Feliksa Jasie\u0144skiego, Heleny Chmielarczykowej, Henryka Sienkiewicza.<br \/>O swoich obrazach tak pisa\u0142a: \u201e[\u2026] obrazy moje wspaniale wygl\u0105daj\u0105, bo s\u0105 prawd\u0105, s\u0105 uczciwe, pa\u0144skie, nie ma w nich ma\u0142ostkowo\u015bci, nie ma maniery, nie ma blagi. S\u0105 ciche i \u017cywe i jak gdyby je lekka zas\u0142ona od patrz\u0105cych dzieli\u0142a. S\u0105 w swojej w\u0142asnej atmosferze\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Olga Bozna\u0144ska ca\u0142e \u017cycie podporz\u0105dkowa\u0142a sztuce, stawiaj\u0105c na rozw\u00f3j swojego malarstwa i karier\u0119. To pierwsza polska artystka, kt\u00f3ra osi\u0105gn\u0119\u0142a sukces, zosta\u0142a zauwa\u017cona i doceniona na forum mi\u0119dzynarodowym. Swoje prace prezentowa\u0142a w wielu miejscach na \u015bwiecie \u2013 rodzinnym Krakowie, Pary\u017cu, Warszawie, Monachium, Berlinie, Nowym Jorku, Wiedniu, Pittsburghu, Chicago, Pradze, Brukseli, Lwowie, Barcelonie. Jej prace by\u0142y dwukrotnie pokazywane r\u00f3wnie\u017c w pawilonie polskim na weneckim biennale.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dwukrotnie zosta\u0142a odznaczona najwa\u017cniejszymi polskimi orderami: Krzy\u017cem Oficerskim Orderu Polonia Restituta w 1924 roku i Krzy\u017cem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski w 1938 roku. Odci\u0119ta od polskich przyjaci\u00f3\u0142 po wybuchu II wojny \u015bwiatowej zmar\u0142a w Pary\u017cu w 1940 roku. O wielko\u015bci dzie\u0142 artystki pisano jako o polskim wk\u0142adzie w sztuk\u0119 europejsk\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201eWystawa wsp\u00f3\u0142czesnych odniesie\u0144 do Olgi Bozna\u0144skiej sk\u0142ada si\u0119 z kilku istotnych aspekt\u00f3w. Pierwszym jest odniesienie i co za tym idzie \u2013 inspiracje wizerunkiem artystki i portretem, kt\u00f3ry posiada g\u0142\u0119bi\u0119 psychologiczn\u0105 portretowanych os\u00f3b. Aspekt ten wydaje si\u0119 do\u015b\u0107 oczywisty, bowiem portret by\u0142 kluczowym obszarem malarskich rozwi\u0105za\u0144 w tw\u00f3rczo\u015bci Olgi Bozna\u0144skiej. W obszarze tym mieszcz\u0105 si\u0119 obrazy malarskie S\u0142awomira Tomana, Doroty Herbik, Bart\u0142omieja Jarmoli\u0144skiego, obrazy fotograficzne Anny Andrzejewskiej, collage Marii Pi\u0105tek i rze\u017aba Julii Kurek. Kolejnym aspektem odniesie\u0144 jest malarstwo Vel\u00e1zqueza. Dlaczego? Bozna\u0144ska uwielbia\u0142a obrazy (a w szczeg\u00f3lno\u015bci portrety) najwi\u0119kszego z mistrz\u00f3w malarstwa hiszpa\u0144skiego XVII wieku. Od czas\u00f3w m\u0142odo\u015bci, kiedy ogl\u0105da\u0142a Vel\u00e1zqueza na \u017cywo w Wiedniu, Monachium i Berlinie, jej fascynacja kolorytem i brawur\u0105 malarsk\u0105 genialnego Hiszpana trwa\u0142a nieustannie. W obszarze tym s\u0105 obrazy Krzysztofa Nowickiego, kt\u00f3ry wykorzystuje motywy z dzie\u0142 XVII wieku, w tym i z Vel\u00e1zqueza, nadaj\u0105c im inny od pierwowzoru charakter, w kt\u00f3rym up\u0142yw czasu i niedopowiedzenia wynikaj\u0105ce z bogatej tkanki malarskiej autora stawiaj\u0105 pytanie o to, czym jest portret. Na wystawie nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 odniesie\u0144 do Olgi Bozna\u0144skiej jako kobiety artystki, kt\u00f3ra uto\u017csamia talent, ambicj\u0119, pracowito\u015b\u0107 i karier\u0119, bo to s\u0142owo najlepiej okre\u015bla wszystko, co uda\u0142o jej si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107. To przypomnienie o emancypacji kobiet, kt\u00f3rym dopiero w pierwszej po\u0142owie XX wieku dane by\u0142y prawa, kt\u00f3re mieli wcze\u015bniej tylko m\u0119\u017cczy\u017ani. W tym obszarze znalaz\u0142y si\u0119 fotografie Iwony Demko i Roksany Kularskiej-Kr\u00f3l. Jest te\u017c aspekt opowie\u015bci, zwi\u0105zanych z Bozna\u0144sk\u0105, jej nieznanymi historiami przyja\u017ani i miejscami w Pary\u017cu. Do tych w\u0142a\u015bnie historii odnosz\u0105 si\u0119 Marek Herbik, Pawe\u0142 \u0141yjak. N wystawie pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c element d\u017awi\u0119kowy, bowiem na podstawie Portretu J\u00f3zefa Czajkowskiego Bozna\u0144skiej Robert Ku\u015bmirowski stworzy\u0142 Fonogram. Na prac\u0119 t\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119: karta d\u017awi\u0119kowa (fonograficzna) wraz z zapisem \u015bcie\u017cki d\u017awi\u0119kowej, jak\u0105 artysta wygenerowa\u0142 w oparciu o uk\u0142ady plam i zestawienia kolorystyczne, jakie s\u0105 na obrazie Bozna\u0144skiej. Analizuj\u0105c portrety Olgi Bozna\u0144skiej, mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce artystka skupia\u0142a si\u0119 w twarzach os\u00f3b portretowanych przede wszystkim na oczach, bo w nich przejawia\u0142a si\u0119 prawda. W obiektach, kt\u00f3re uszy\u0142a Paulina Pocz\u0119ta, znalaz\u0142y si\u0119 motywy ust, kt\u00f3re dope\u0142ni\u0142y charakter portret\u00f3w b\u0119d\u0105cych w tej koncepcji przedstawieniami postaci i przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142aby mie\u0107 w swojej paryskiej pracowni Bozna\u0144ska.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W artykule Pankiewicz i Bozna\u0144ska, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w \u00abG\u0142osie Plastyk\u00f3w\u00bb w 1946 roku, Jerzy Wolff tak por\u00f3wnuje dzie\u0142o Olgi Bozna\u0144skiej z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Pankiewicza (kt\u00f3rego artystka nie znosi\u0142a): \u00abJest w jej sztuce ta sama mi\u0119kka intymno\u015b\u0107, kt\u00f3ra cechuje tak portrety Vuillarda, jak i dawnego Bonnarda, wida\u0107, odzwierciedla si\u0119 w ich malarstwie nastr\u00f3j wygodnego bezpiecze\u0144stwa \u00f3wczesnej Europy, jak i atmosfera \u00f3wczesnego mieszcza\u0144skiego wn\u0119trza pe\u0142nego wy\u015bcie\u0142anych kanap i foteli, us\u0142anego puszystym dywanem, obwieszonego portretami z ciemnego pluszu. Pankiewicz natomiast, mimo swojej wielkiej kultury, wygl\u0105da w malarstwie niemal na zdolnego ucznia tamtych z Zachodu, mimo delikatno\u015bci granicz\u0105cej niemal z grzeczno\u015bci\u0105, na cz\u0142owieka, kt\u00f3ry sobie tylko przyswoi\u0142. Jego sztuka jest pomostem \u0142\u0105cz\u0105cym nas ze sztuk\u0105 Europy, sztuka Bozna\u0144skiej naszym wk\u0142adem w tamt\u0105 sztuk\u0119\u00bb. Wystawa Czas si\u0119 zatrzyma\u0142. Hommage \u00e0 Olga Bozna\u0144ska jest ho\u0142dem z\u0142o\u017conym przez wsp\u00f3\u0142czesne artystki i artyst\u00f3w polskich Oldze Bozna\u0144skiej\u201d. (dr. B. Jarmoli\u0144ski)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tekst i zdj\u0119cia: materia\u0142y organizatora<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Czas si\u0119 zatrzyma\u0142. Hommage \u00e0 Olga Bozna\u0144ska.<br \/>25.04-30.05.2025<br \/>Kurator wystawy: dr Bart\u0142omiej Jarmoli\u0144ski, dziekan kierunku grafika AHE w \u0141odzi<br \/>Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w \u0141odzi<br \/>Galeria Patio2, ul. Sterlinga 26, \u0141\u00f3d\u017a<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row use_custom_gutter=&#8221;on&#8221; gutter_width=&#8221;2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px|||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;5583,5584,5586,5587&#8243; posts_number=&#8221;40&#8243; show_title_and_caption=&#8221;off&#8221; show_pagination=&#8221;off&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_margin=&#8221;||20px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>25 kwietnia w \u0141odzi odb\u0119dzie si\u0119 wernisa\u017c wystawy Czas si\u0119 zatrzyma\u0142. Hommage \u00e0 Olga Bozna\u0144ska. Ta wybitna artystka jest patronk\u0105 2025 roku w sztukach pi\u0119knych. Jest to r\u00f3wnie\u017c rok upami\u0119tniaj\u0105cy 160. rocznic\u0119 urodzin oraz 85. rocznic\u0119 \u015bmierci malarki. Na wystawie zostan\u0105 zaprezentowane trzy dzie\u0142a Olgi Bozna\u0144skiej pozyskane od prywatnych kolekcjoner\u00f3w: Martwa natura z laleczk\u0105, portret [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5585,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-5580","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecane"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5580"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5596,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5580\/revisions\/5596"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5585"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}