[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”4px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
Nie\u0142atwo by\u0107 artyst\u0105 w kraju o tak bogatej i donios\u0142ej historii sztuki, obejmuj\u0105cej zar\u00f3wno dziedziny przedstawiaj\u0105ce, jak i konstrukcyjne, takie jak architektura. W\u0142oski tw\u00f3rca wsp\u00f3\u0142czesny musi mierzy\u0107 si\u0119 z dziedzictwem przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3re niew\u0105tpliwie wp\u0142ywa na jego obecn\u0105 postaw\u0119 artystyczn\u0105 oraz spos\u00f3b reagowania na wyzwania wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Historia sztuki W\u0142och to nie tylko okresy jej rozkwitu (renesans, barok, neoklasycyzm), ale tak\u017ce czasy buntu i manifest\u00f3w (futuryzm, dadaizm, nadrealizm, ekspresjonizm), wreszcie pr\u00f3by rozszerzania poj\u0119cia sztuki (na przyk\u0142ad transawangarda) oraz przej\u015bcia od sztuk \u201eczystych\u201d ku sztukom u\u017cytkowym, co zaowocowa\u0142o rozwojem wzornictwa i mody.<\/p>\n
To przesuni\u0119cie akcentu z klasycznych form ku projektowaniu i codziennym przedmiotom mo\u017cna rozumie\u0107 jako odpowied\u017a na niedo\u015bcignione wzorce przesz\u0142o\u015bci. Zamiast konkurowa\u0107 z mistrzami dawnych epok, wsp\u00f3\u0142cze\u015bni arty\u015bci podejmuj\u0105 dialog z tradycj\u0105 i poszukuj\u0105 form wyrazu, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 na obecne problemy. W\u0142oscy tw\u00f3rcy nie odczuwaj\u0105 kompleksu wobec przesz\u0142o\u015bci, lecz aktywnie uczestnicz\u0105 w globalnym dyskursie kulturowym. Ich sztuka odzwierciedla napi\u0119cia zwi\u0105zane z rozwojem technologicznym, ze zmianami klimatycznymi, z przemianami religijnymi i spo\u0142ecznymi, a tak\u017ce z presj\u0105 konsumpcjonizmu i dezinformacji.<\/p>\n
Wsp\u00f3\u0142czesna sztuka nie przedstawia wprost \u015bwiata, lecz przy u\u017cyciu symboli i metafor wskazuje jego g\u0142\u0119bsze warstwy. Jej celem jest inspirowanie kultury i \u017cycia spo\u0142ecznego, budowanie estetyczno-\u015bwiadomo\u015bciowego fundamentu. Z tego powodu szczeg\u00f3ln\u0105 wag\u0119 przyk\u0142ada si\u0119 do symboli, zestawie\u0144 kolorystycznych i formalnych oraz dzia\u0142a\u0144 performatywnych.<\/p>\n
Jaka jest wi\u0119c \u2013 zapytajmy \u2013 wsp\u00f3\u0142czesna w\u0142oska sztuka? By\u0107 mo\u017ce najtrafniej b\u0119dzie powt\u00f3rzy\u0107 za Jerzym Ludwi\u0144skim, kt\u00f3ry w odniesieniu do ewolucji sztuki od lat osiemdziesi\u0105tych XX wieku m\u00f3wi\u0142, \u017ce \u201ejest ka\u017cda\u201d. Procesy globalizacji i konsumpcji doprowadzi\u0142y bowiem do pewnego ujednolicenia j\u0119zyka artystycznego w obr\u0119bie kultury \u015br\u00f3dziemnomorskiej \u2013 kt\u00f3rej kolebk\u0105 by\u0142y przecie\u017c W\u0142ochy \u2013 oraz, szerzej, w ramach tak zwanej kultury Zachodu, obejmuj\u0105cej r\u00f3wnie\u017c Ameryk\u0119. Sami W\u0142osi cz\u0119sto podkre\u015blaj\u0105, \u017ce ich wsp\u00f3\u0142czesna tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u201ejest relacyjna\u201d \u2013 nie dominuj\u0105 ju\u017c wyra\u017ane nurty, lecz zaznaczaj\u0105 si\u0119 indywidualne postawy i autorskie wypowiedzi odnosz\u0105ce si\u0119 do najwa\u017cniejszych problem\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. W centrum uwagi znajduj\u0105 si\u0119 wi\u0119c kwestie zwi\u0105zane z relacj\u0105 cz\u0142owieka do natury, presj\u0105 nowoczesnych technologii czy napi\u0119ciami spo\u0142ecznymi i kulturowymi. Przegl\u0105daj\u0105c przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142czesnego w\u0142oskiego malarstwa \u2013 cho\u0107by w zasobach internetowych \u2013 zwraca uwag\u0119 ich wyra\u017anie ilustracyjny charakter, cz\u0119sto o bajkowej lub fantazyjnej narracji. Pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce liczne w\u0105tki erotyczne i uj\u0119cia portretowe, relatywnie rzadko spotyka si\u0119 za\u015b odwo\u0142ania do malarstwa materii czy klasycznej abstrakcji.<\/p>\n
W Polsce niezbyt cz\u0119sto organizowano wystawy wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki w\u0142oskiej, trudno wi\u0119c wnioskowa\u0107 o dominuj\u0105cych tendencjach czy kierunkach ekspansji. Najciekawsze okazywa\u0142y si\u0119 zwykle wystawy w\u0142oskiego wzornictwa, jak cho\u0107by grupy Memphis w Poznaniu, Alessandra Mendiniego w Poznaniu i we Wroc\u0142awiu b\u0105d\u017a warszawski cykl Italian Design Day. Czy zatem wystawy organizowane przez niestrudzonego rzecznika i kuratora wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki w\u0142oskiej \u2013 Jana Kozaczuka \u2013 mog\u0105 w jakim\u015b stopniu zaspokoi\u0107 nasz\u0105 ciekawo\u015b\u0107? Wiadomo, \u017ce w latach 2007\u20132024 (ju\u017c kilkunastokrotnie) w polskich galeriach swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 prezentowa\u0142 Marco Angelini \u2013 ostatnio w Galerii im. Sle\u0144dzi\u0144skich w Bia\u0142ymstoku. Ekspozycja ta, podobnie jak wcze\u015bniejsza wystawa w warszawskiej galerii \u201eTest\u201d, daje wgl\u0105d w bogaty tematycznie zakres zainteresowa\u0144 artysty, d\u0105\u017c\u0105cego do przedstawienia za pomoc\u0105 form i koloru swoich ideowych preferencji, zaanga\u017cowania w sprawy spo\u0142eczne i prowadzenia z odbiorc\u0105 dialogu za po\u015brednictwem sztuki. To \u201euczulenie\u201d artysty na \u201ebol\u0105czki\u201d wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci jest znamienne, a jego \u017ar\u00f3de\u0142 mo\u017cna upatrywa\u0107 w socjologicznym wykszta\u0142ceniu Marco Angeliniego.<\/p>\n
Wystawa zatytu\u0142owana \u017bycie i forma<\/em> (Bia\u0142ystok, 14 marca \u2013 4 maja 2025 roku) zosta\u0142a pomy\u015blana (i tak prowadzona przez jej kuratora) jako z jednej strony swoisty leksykon formalnych i tre\u015bciowych preferencji artysty, z drugiej \u2013 jako prezentacja dedykowana konkretnemu miejscu, miastu i jego otoczeniu. Marco Angelini \u015bwiadomie odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do miejsca pochodzenia kuratora, do naturalnych zbiornik\u00f3w wodnych i rezerwat\u00f3w krajobrazowych Podlasia. W kolejnych ods\u0142onach wystawy zebrano zestawy obraz\u00f3w odwo\u0142uj\u0105cych si\u0119 do wyra\u017anie akcentowanych motyw\u00f3w \u2013 przede wszystkim do napi\u0119cia mi\u0119dzy natur\u0105 a technologi\u0105. Zosta\u0142o to oddane przez abstrakcyjne zestawienia kolorowych plam (i odbi\u0107?), temat za\u015b pog\u0142\u0119biono w cyklu prac z w\u0142\u0105czonymi gotowymi elementami technicznymi \u2013 na przyk\u0142ad uszczelkami samochodowymi. W\u0142\u0105czanie przedmiot\u00f3w przemys\u0142owych do obrazu \u2013 z ich odpowiednio dobranym kolorystycznym obramowaniem \u2013 stanowi interesuj\u0105cy eksperyment formalny, wcze\u015bniej realizowany przez artyst\u0119 tak\u017ce z u\u017cyciem zu\u017cytych paneli fotowoltaicznych (co zreszt\u0105 sta\u0142o si\u0119 punktem wyj\u015bcia teoretycznych rozwa\u017ca\u0144 o \u015bwietle, sacrum i mentalnych sublimacjach).<\/p>\n W wystawie bia\u0142ostockiej wyra\u017anie zaznaczy\u0142a si\u0119 tak\u017ce symbolika miejsko\u015bci i kultury miejskiej \u2013 oddana przez znaki i znaczenia takich figur, jak labirynt, piramida czy papierowa koperta. Te motywy potraktowano jako \u017ar\u00f3d\u0142o rozwa\u017ca\u0144 nad wyznacznikami naszej kulturowej egzystencji: czasem, pami\u0119ci\u0105 i \u2013 w rezultacie \u2013 przemijaniem. Eschatologiczno-psychologiczny wymiar tych obraz\u00f3w pog\u0142\u0119bia ich kompozycja: zderzenie form naturalnych (ga\u0142\u0119zie, ostre krzewy) z elementami sztucznymi, w ramach samego tworzywa malarskiego. Marco Angelini opowiada si\u0119 tu za zr\u00f3wnowa\u017conym modelem relacji mi\u0119dzy natur\u0105 a sztuk\u0105 \u2013 dialogiem, nie eksploatacj\u0105.<\/p>\n Wa\u017cnym akcentem wystawy okaza\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c odniesienia do lokalnego krajobrazu wodnego w okolicach Bia\u0142egostoku. Pokazano seri\u0119 prac powsta\u0142ych wcze\u015bniej \u2013 w 2015 roku \u2013 inspirowanych \u017cywio\u0142em wody i jej symbolicznymi konotacjami: czasu, pami\u0119ci, duchowo\u015bci, p\u0142odno\u015bci, ale tak\u017ce zagro\u017ce\u0144 ekologicznych i klimatycznych. Te obrazy najlepiej ukazuj\u0105 zdolno\u015b\u0107 Marco Angeliniego do tworzenia abstrakcyjnych, a zarazem organicznych form, wzmacnianych wyrazist\u0105 kolorystyk\u0105, kt\u00f3ra intensyfikuje odbi\u00f3r i ekspresj\u0119. To malarstwo otwarte na interpretacje, pozwalaj\u0105ce widzowi na swobodne skojarzenia i osobiste odczytania. Do takiej w\u0142a\u015bnie lektury dzie\u0142 artysty mo\u017cna tylko zach\u0119ci\u0107 \u2013 wystawa potrwa do 4 maja 2025 roku.<\/p>\n Konkluduj\u0105c: Marco Angelini \u2013 jak wielu wsp\u00f3\u0142czesnych artyst\u00f3w \u2013 pr\u00f3buje odnie\u015b\u0107 si\u0119 do tego, co nam wszystkim najbli\u017csze: naszej \u201etu i teraz\u201d obecno\u015bci w \u015bwiecie takim, jaki nas otacza, z jego atrybutami dotykalno\u015bci, materialno\u015bci (rzeczy) i widzialno\u015bci (o\u015bwietlenia). Ale tak\u017ce \u2013 i tu arty\u015bci dopowiadaj\u0105 o jedno \u201es\u0142owo\u201d, o jeden \u201egest\u201d wi\u0119cej i dalej \u2013 w\u0142a\u015bnie tak\u017ce o tym, co niewidzialne, zaledwie przeczuwalne lub wyobra\u017cone. Oczywi\u015bcie wszyscy pos\u0142ugujemy si\u0119 \u2013 a przynajmniej mo\u017cemy \u2013 wyobra\u017ani\u0105, zar\u00f3wno arty\u015bci, jak i zwykli odbiorcy. Ka\u017cdy na sw\u00f3j spos\u00f3b mo\u017ce dodawa\u0107 do tego, co istnieje \u201etu i teraz\u201d, to, czego pragnie, co przeczuwa… a mo\u017ce nawet co\u015b wi\u0119cej \u2013 co\u015b, co pocz\u0105tkowo pozostaje nieprzeczuwalne.<\/p>\n Je\u015bli w wyimaginowanym obrazie, w przedmiocie czy akcji uda si\u0119 to co\u015b uchwyci\u0107, dotrze\u0107 do tej niezwyk\u0142ej, niespodziewanej sfery objawie\u0144 i zadziwie\u0144 \u2013 czyli uchyli\u0107 r\u0105bka zas\u0142ony (z Sais…) \u2013 tam w\u0142a\u015bnie tkwi moc i czar (ze swoj\u0105 aur\u0105), kt\u00f3r\u0105 ujawnia sztuka. I to niezale\u017cnie od tego, czy mamy do czynienia z monumentalnym obrazem \u201ebitwy\u201d form, czy z niewielkim abstrakcyjnym, skumulowanym znakiem intensywno\u015bci widzenia \u2013 wsz\u0119dzie sztuka na moment, na chwil\u0119 objawienia, uka\u017ce swoj\u0105 tajemniczo\u015b\u0107 i \u201edrugie\u201d dno. To w\u0142a\u015bnie dzie\u0142o \u2013 akt psychiczno-spo\u0142eczny konkretnego artysty, jego sztuka.<\/p>\n Za to cenimy tw\u00f3rc\u00f3w \u2013 za ich prawd\u0119 do\u015bwiadcze\u0144 i umiej\u0119tno\u015b\u0107 ods\u0142on, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 zajrze\u0107 g\u0142\u0119biej i dalej… tam, gdzie odbija si\u0119 \u201ekosmos\u201d \u2013 jako t\u0142o wszelkiego istnienia i \u017cycia na Ziemi, ale tak\u017ce tego, co to istnienie wsp\u00f3\u0142kszta\u0142tuje i poddaje naszej percepcji. Sztuka daje przyzwolenie na ten wgl\u0105d, na to zag\u0142\u0119bienie si\u0119 w poznawaniu \u015bwiata, w jego g\u0142\u0119bszym do\u015bwiadczaniu. Po to chyba jest sztuka \u2013 po to \u201erobi\u0105\u201d j\u0105 specjali\u015bci, czyli arty\u015bci. A \u017ce zamys\u0142 takiego mierzenia si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 nie jest prosty, \u017ce nie tylko talent i umiej\u0119tno\u015bci warsztatowe odgrywaj\u0105 tu istotn\u0105 rol\u0119, lecz r\u00f3wnie\u017c szczeg\u00f3lne wyczulenie, wra\u017cliwo\u015b\u0107 i przemy\u015blana spostrzegawczo\u015b\u0107 \u2013 wszystko to razem, w tym chaosie potrzeb, prowadzi do konieczno\u015bci uproszcze\u0144, syntezy, kumulowania wra\u017ce\u0144 i intensyfikacji rezultat\u00f3w.<\/p>\n Bo artysta pracuje w symbolach, metaforach, znakach, w cz\u0105stkach \u2013 w \u201eelektronach\u201d kumuluj\u0105cej si\u0119 w nim \u015bwiadomo\u015bci: to on je stwarza i dope\u0142nia, to on je stosuje, by pe\u0142niej wyrazi\u0107 sw\u00f3j tw\u00f3rczy zamys\u0142. Zamys\u0142, kt\u00f3ry \u2013 wychodz\u0105c z realno\u015bci i interpretuj\u0105c rzeczywisto\u015b\u0107 \u2013 pr\u00f3buje si\u0119gn\u0105\u0107 po nadrealne, wnikn\u0105\u0107 w to, co niewidzialne, co tajemnicze, lecz wp\u0142ywaj\u0105ce na nasz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 i nasze uniwersum \u017cycia. Artysta jest tym, kt\u00f3ry prowokuje i wydobywa t\u0119 sfer\u0119, jak\u0105 nad codzienno\u015bci\u0105 ustanawia duchowa nadbudowa \u2013 jej cel i sens egzystencjalny, ale tak\u017ce sens eschatologiczny \u2013 dotycz\u0105cy ludzi. Je\u015bli chcecie do\u015bwiadczy\u0107 \u2013 cho\u0107by w cz\u0105stce \u2013 tego wra\u017cenia, wybierzcie si\u0119 na wystaw\u0119, p\u00f3ki jeszcze trwa…<\/p>\n Tekst: Andrzej Saj<\/p>\n Zdj\u0119cia: Jakub Urynowicz<\/p>\n \n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_gallery gallery_ids=”5604,5603,5605,5606,5607,5608,5609,5610,5611″ posts_number=”40″ show_title_and_caption=”off” show_pagination=”off” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”||20px|||” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nie\u0142atwo by\u0107 artyst\u0105 w kraju o tak bogatej i donios\u0142ej historii sztuki, obejmuj\u0105cej zar\u00f3wno dziedziny przedstawiaj\u0105ce, jak i konstrukcyjne, takie jak architektura. W\u0142oski tw\u00f3rca wsp\u00f3\u0142czesny musi mierzy\u0107 si\u0119 z dziedzictwem przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3re niew\u0105tpliwie wp\u0142ywa na jego obecn\u0105 postaw\u0119 artystyczn\u0105 oraz spos\u00f3b reagowania na wyzwania wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Historia sztuki W\u0142och to nie tylko okresy jej rozkwitu (renesans, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5297,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-5600","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5600"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5614,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5600\/revisions\/5614"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}