{"id":6655,"date":"2025-10-22T11:28:43","date_gmt":"2025-10-22T11:28:43","guid":{"rendered":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/?p=6655"},"modified":"2025-10-22T12:22:59","modified_gmt":"2025-10-22T12:22:59","slug":"6655","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/2025\/10\/22\/6655\/","title":{"rendered":"Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t dwa lata i pauza. O Galerii FOTO-GEN pisze Pawe\u0142 B\u0105kowski"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;4px|||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wiosn\u0105 \u2013 tu\u017c przed rozpocz\u0119ciem remontu \u2013 w Galerii Foto-Gen pokazali\u015bmy wystaw\u0119 o miejscach, kt\u00f3re fizycznie cz\u0119sto ju\u017c nie istniej\u0105, ale wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105 w pami\u0119ci. <em>Te wszystkie raje, komety i Polonie<\/em> opowiada\u0142a o ma\u0142ych kinach Dolnego \u015al\u0105ska \u2013 jednosalowych, czasem prowizorycznych, lecz g\u0142\u0119boko osadzonych w lokalnych wsp\u00f3lnotach. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a zamkni\u0119ta, inne zmieni\u0142y funkcj\u0119, kolejne przetrwa\u0142y tylko jako wspomnienie albo archiwalne fotografie. Zosta\u0142y \u015blady: w architekturze, na starych ta\u015bmach filmowych, w g\u0142osie lektora, w opowie\u015bciach. Czw\u00f3rka os\u00f3b artystycznych \u2013 Gerard Lebik, Lech Moli\u0144ski, Kamila Mr\u00f3z i Jerzy Wypych \u2013 przygl\u0105da\u0142a si\u0119 temu z r\u00f3\u017cnych perspektyw. Gerard Lebik pracowa\u0142 z d\u017awi\u0119kiem zapisanym na ta\u015bmach 16 mm \u2013 jego instalacja brzmia\u0142a jak \u015bcie\u017cka d\u017awi\u0119kowa do filmu, kt\u00f3rego nigdy nie by\u0142o. Kamila Mr\u00f3z si\u0119gn\u0119\u0142a do technologicznych \u017ar\u00f3de\u0142 kina, konstruuj\u0105c rze\u017ab\u0119 inspirowan\u0105 rur\u0105 Crookesa \u2013 dziewi\u0119tnastowiecznym wynalazkiem, kt\u00f3ry po\u015brednio umo\u017cliwi\u0142 rozw\u00f3j projekcji. Lech Moli\u0144ski napisa\u0142 dwa opowiadania \u2013 <em>Raj<\/em> i <em>Gra\u017cyna<\/em> \u2013 o tym, jak film przenosi\u0142 si\u0119 z sal kinowych do mieszka\u0144 i dom\u00f3w. Jerzy Wypych sfotografowa\u0142 wn\u0119trza dawnych kin \u2013 puste fotele, \u015bciany, korytarze \u2013 detale, kt\u00f3re zapami\u0119ta\u0142y obecno\u015b\u0107 widz\u00f3w. Wystawa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 1 czerwca. Od tamtej pory galeria przy placu Biskupa Nankiera 8 jest nieczynna \u2013 tymczasowo. Rozpoczynamy d\u0142ugo planowany remont, kt\u00f3ry potrwa oko\u0142o roku. To nie koniec, ale przej\u015bcie \u2013 moment, w kt\u00f3rym zyskujemy szans\u0119 na now\u0105 jako\u015b\u0107: lepsze warunki ekspozycyjne, dostosowanie przestrzeni do potrzeb os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, wi\u0119kszy komfort dla odbiorc\u00f3w i zespo\u0142u. Cho\u0107 wystaw w naszej siedzibie na razie nie b\u0119dzie, galeria nie przestaje dzia\u0142a\u0107. Przenosimy si\u0119 w inne miejsca \u2013 do innych instytucji, miast, kraj\u00f3w. Pracujemy nad nowymi publikacjami, planujemy wsp\u00f3\u0142prace mi\u0119dzynarodowe, powr\u00f3t do idei sympozjum fotograficznego i stworzenie programu rezydencji artystycznych. Przerwa jest tylko pozorna \u2013 to czas pracy wewn\u0119trznej i zewn\u0119trznej. I przygotowa\u0144 do nowego otwarcia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To, \u017ce dzi\u015b my\u015blimy o przysz\u0142o\u015bci tego miejsca, nie by\u0142oby mo\u017cliwe bez jego przesz\u0142o\u015bci \u2013 z\u0142o\u017conej, bogatej, a momentami wr\u0119cz pionierskiej. W 1973 roku O\u015brodek Kultury i Sztuki we Wroc\u0142awiu powo\u0142a\u0142 do \u017cycia Wroc\u0142awsk\u0105 Galeri\u0119 Fotografii. Jej pierwszym kierownikiem zosta\u0142 Kazimierz Helebrandt \u2013 i to w\u0142a\u015bnie on zarysowa\u0142 wizj\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a decydowa\u0107 o charakterze galerii przez kolejne dekady. Ju\u017c w pierwszym roku dzia\u0142alno\u015bci obok klasycznej fotografii znalaz\u0142o si\u0119 miejsce na eksperymenty, alternatywne podej\u015bcia i dialog ze sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Pokaz<em> Zamiast Natalii LL<\/em>, zorganizowany r\u00f3wnolegle do wystawy <em>Sztuka konsumpcyjna<\/em> w galerii Permafo, by\u0142 nie tylko komentarzem, ale tak\u017ce sygna\u0142em otwarto\u015bci \u2013 galeria nie zamierza\u0142a by\u0107 miejscem zachowawczym. Od pocz\u0105tku z Kazimierzem Helebrandtem blisko wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 Jerzy Olek, kt\u00f3ry w 1977 roku przej\u0105\u0142 kierownictwo Wroc\u0142awskiej Galerii Fotografii. To w\u0142a\u015bnie wtedy rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 najbardziej dynamiczny okres w historii miejsca. Jerzy Olek nie tylko rozwija\u0142 intensywny program wystawienniczy, ale tak\u017ce budowa\u0142 mi\u0119dzynarodowe kontakty, tworzy\u0142 teoretyczne ramy dzia\u0142a\u0144 artyst\u00f3w pracuj\u0105cych z medium fotografii, inicjowa\u0142 debaty, spotkania, sympozja. Jego kuratorski projekt <em>Stany graniczne fotografii<\/em>, pokazany w 1977 roku najpierw w Katowicach, nast\u0119pnie we Wroc\u0142awiu, by\u0142 punktem zwrotnym \u2013 pocz\u0105tkiem refleksji nad medium jako j\u0119zykiem, narz\u0119dziem, materi\u0105. W tym samym roku Jerzy Olek zainicjowa\u0142 sympozjum <em>Foto \u2013 Medium \u2013 Art<\/em>, kt\u00f3re po\u0142\u0105czy\u0142o wystawy, wyk\u0142ady i spotkania w kilkunastu lokalizacjach Wroc\u0142awia. Wzi\u0119li w nim udzia\u0142 najwa\u017cniejsi tw\u00f3rcy zwi\u0105zani z nurtem nowych medi\u00f3w, a miasto \u2013 przynajmniej na chwil\u0119 \u2013 sta\u0142o si\u0119 centrum artystycznego eksperymentu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 1978 roku galeria zmieni\u0142a nazw\u0119 na Foto\u2013Medium\u2013Art i pod tym szyldem dzia\u0142a\u0142a a\u017c do po\u0142owy lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Kolejne edycje sympozj\u00f3w, publikacje, spotkania teoretyczne i dziesi\u0105tki wystaw sprawi\u0142y, \u017ce miejsce to zyska\u0142o renom\u0119 nie tylko w Polsce. Dzi\u0119ki kontaktom Jerzego Olka we Wroc\u0142awiu mo\u017cna by\u0142o ogl\u0105da\u0107 tw\u00f3rc\u00f3w z Republiki Federalnej Niemiec, Czechos\u0142owacji, Stan\u00f3w Zjednoczonych, Japonii czy Kanady \u2013 i to w czasach, gdy dost\u0119p do mi\u0119dzynarodowej sceny artystycznej nie by\u0142 ani prosty, ani oczywisty. W 1989 roku galeria zorganizowa\u0142a <em>Fotokonferencj\u0119 Wsch\u00f3d\u2013Zach\u00f3d. Europejska Wymiana<\/em> \u2013 wydarzenie, kt\u00f3re podczas drugiej edycji w 1991 roku przyci\u0105gn\u0119\u0142o do Wroc\u0142awia ponad stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu go\u015bci z dwudziestu kraj\u00f3w. W programie pojawili si\u0119 mi\u0119dzy innymi Christian Boltanski, Christo, Klaus Elle, Sandra Moss, ale tak\u017ce mniej znani wtedy tw\u00f3rcy z Europy \u015arodkowo-Wschodniej, kt\u00f3rych g\u0142osy dopiero zacz\u0119\u0142y wybrzmiewa\u0107. \u0141\u0105cznie Jerzy Olek zrealizowa\u0142 w ci\u0105gu niespe\u0142na dw\u00f3ch dekad ponad trzysta wystaw i kilkadziesi\u0105t wydarze\u0144 towarzysz\u0105cych \u2013 od seminari\u00f3w po wielkie ekspozycje mi\u0119dzynarodowe. W 1996 roku jego historia z galeri\u0105 zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w cieniu konfliktu z \u00f3wczesnym kierownictwem O\u015brodka Kultury i Sztuki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po zako\u0144czeniu kadencji Jerzego Olka galeria funkcjonowa\u0142a pod r\u00f3\u017cnymi nazwami \u2013 Dolno\u015bl\u0105skie Centrum Fotografii, a od 2017 roku Galeria Foto-Gen. Zmienia\u0142y si\u0119 zespo\u0142y, kierunki programowe i \u015brodowiska, z kt\u00f3rymi galeria wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a. Kolejne etapy jej dzia\u0142alno\u015bci odzwierciedla\u0142y przemiany w \u015bwiecie fotografii, zmieniaj\u0105ce si\u0119 potrzeby i j\u0119zyki wsp\u00f3\u0142czesnej kultury wizualnej. W po\u0142owie 2022 roku zacz\u0119li\u015bmy kolejny rozdzia\u0142 i od tej pory prowadzimy galeri\u0119 z my\u015bl\u0105 o jej historii \u2013 zar\u00f3wno programowej, jak i architektonicznej. Zale\u017ca\u0142o nam na tym, by pracowa\u0107 z pami\u0119ci\u0105 miejsca \u2013 z jego specyfik\u0105, warstwowo\u015bci\u0105 i symbolik\u0105 \u2013 a jednocze\u015bnie otwiera\u0107 si\u0119 na nowe media, formaty i konteksty. Fotografia pozostaje punktem wyj\u015bcia, ale nie jedynym j\u0119zykiem. Wystawy takie jak <em>Salon zimowy. Fale \u015bwiat\u0142a i d\u017awi\u0119ki<\/em> kolektywu kinoMANUAL stawia\u0142y na zmys\u0142owe do\u015bwiadczenie analogowych technologii, eksploruj\u0105c punkty styku mi\u0119dzy fotografi\u0105 a filmem, mi\u0119dzy \u015bwiat\u0142em a d\u017awi\u0119kiem. Przestrze\u0144 galerii zmienia\u0142a si\u0119 w tym czasie w przytulny, pulsuj\u0105cy \u015bwiat\u0142em salon \u2013 miejsce kontemplacji, powrotu do pierwotnych do\u015bwiadcze\u0144 obrazu. R\u00f3wnolegle z dzia\u0142aniami lokalnymi rozpocz\u0119li\u015bmy r\u00f3wnie\u017c intensywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105. Jesieni\u0105 2024 roku \u2013 wsp\u00f3lnie z Instytutem Polskim w Pary\u017cu \u2013 zrealizowali\u015bmy wystaw\u0119 <em>Villa Polonez<\/em>, pokazuj\u0105c\u0105 najnowsz\u0105 polsk\u0105 fotografi\u0119 w kontek\u015bcie zmieniaj\u0105cego si\u0119 pejza\u017cu dziedzictwa, architektury i to\u017csamo\u015bci. Prezentacja jedenastu os\u00f3b artystycznych \u2013 mi\u0119dzy innymi Weroniki G\u0119sickiej, Micha\u0142a \u0141uczaka, Anny Or\u0142owskiej, kinaMANUAL i Witka Orskiego \u2013 odby\u0142a si\u0119 jako cz\u0119\u015b\u0107 programu <em>Photo Days<\/em> w czasie targ\u00f3w Paris Photo. Te i inne nasze dzia\u0142ania nie by\u0142y pr\u00f3b\u0105 rekonstrukcji przesz\u0142o\u015bci galerii, ale raczej kontynuacj\u0105 jej energii \u2013 nie jako instytucji zamkni\u0119tej w murach, lecz miejsca my\u015blenia o obrazie i jego roli we wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cho\u0107 przestrze\u0144 galerii przy placu Biskupa Nankiera od czerwca pozostaje zamkni\u0119ta, my nie zwalniamy. W czasie remontu skupiamy si\u0119 na tym, co zawsze by\u0142o r\u00f3wnie wa\u017cne, jak wystawy: wsp\u00f3\u0142pracy, rozmowie, wymianie. Pracujemy nad kolejnymi projektami z partnerami z Polski i zagranicy, planujemy nowe publikacje, przygotowujemy program rezydencji artystycznych i my\u015blimy o powrocie do formu\u0142y sympozjum fotograficznego \u2013 tym razem w jeszcze bardziej mi\u0119dzynarodowym wydaniu. Drzwi galerii s\u0105 chwilowo zamkni\u0119te, ale nasze projekty nie stoj\u0105 w miejscu \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 z nich ju\u017c wkr\u00f3tce pojawi si\u0119 w innych przestrzeniach, bli\u017cszych i dalszych. Ten rok b\u0119dzie dla nas czasem intensywnej pracy poza \u015bcianami galerii \u2013 ale nie poza jej to\u017csamo\u015bci\u0105. A po powrocie? Chcemy otworzy\u0107 drzwi szerzej ni\u017c dot\u0105d. I zaprosi\u0107 do \u015brodka na nowo \u2013 z t\u0105 sam\u0105 uwa\u017cno\u015bci\u0105 na obraz, kontekst i rozmow\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tekst: Pawe\u0142 B\u0105kowski<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zdj\u0119cia: z archiwum Galerii FOTO-GEN<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tekst pochodzi z 95. numeru Pisma Artystycznego Format<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row use_custom_gutter=&#8221;on&#8221; gutter_width=&#8221;2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px|||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;6657,6658,6659,6660,6661&#8243; posts_number=&#8221;40&#8243; show_title_and_caption=&#8221;off&#8221; show_pagination=&#8221;off&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_margin=&#8221;||20px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wiosn\u0105 \u2013 tu\u017c przed rozpocz\u0119ciem remontu \u2013 w Galerii Foto-Gen pokazali\u015bmy wystaw\u0119 o miejscach, kt\u00f3re fizycznie cz\u0119sto ju\u017c nie istniej\u0105, ale wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105 w pami\u0119ci. Te wszystkie raje, komety i Polonie opowiada\u0142a o ma\u0142ych kinach Dolnego \u015al\u0105ska \u2013 jednosalowych, czasem prowizorycznych, lecz g\u0142\u0119boko osadzonych w lokalnych wsp\u00f3lnotach. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a zamkni\u0119ta, inne zmieni\u0142y funkcj\u0119, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6661,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-6655","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6655"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6655\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6667,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6655\/revisions\/6667"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}