[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”4px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
Wystawa Stacha Szumskiego Kultura spalonego horyzontu odnosi si\u0119 do najstarszych znanych form architektury stworzonej przez Homo sapiens na terenach dzisiejszej Europy Wschodniej w okresie g\u00f3rnego paleolitu.<\/p>\n
Instalacja site specific, zlokalizowana w nawie g\u0142\u00f3wnej Galerii EL, stworzona zosta\u0142a przez artyst\u0119 w oparciu o architektur\u0119 miejsca. G\u0142\u00f3wn\u0105 inspiracj\u0105 dla pracy by\u0142a konstrukcja odkryta w Mezirechu na Ukrainie \u2013 zbudowana oko\u0142o 16 tysi\u0119cy lat temu z ko\u015bci mamut\u00f3w. Czaszki i \u017cuchwy tych zwierz\u0105t tworzy\u0142y kr\u0105g, wewn\u0105trz kt\u00f3rego rozpalano ogie\u0144. To tam odbywa\u0142o si\u0119 \u017cycie pierwszych wsp\u00f3lnot \u2013 ich codzienno\u015b\u0107, rytua\u0142y i przetrwanie. \u015alady podobnych konstrukcji odnaleziono w Krakowie, nad Dnieprem, w Rosji. Wszystkie miejsca prawdopodobnie \u0142\u0105czy\u0142o to samo d\u0105\u017cenie \u2013 do przekszta\u0142cenia surowej natury w przestrze\u0144 bezpieczn\u0105 do zamieszkania.<\/p>\n
Artysta eksploruje w swoich realizacjach w\u0105tek cyrkulacji w\u0119glanu wapnia (stanowi\u0105cego m.in. budulec ko\u015bci i ska\u0142 osadowych pochodzenia organicznego, takich jak wapienie). W\u0119glan wapnia w kontek\u015bcie architektury towarzyszy ludzko\u015bci od zarania dziej\u00f3w – zar\u00f3wno w przypadku jaski\u0144 formuj\u0105cych si\u0119 wewn\u0105trz ska\u0142 wapiennych, kt\u00f3re stanowi\u0142y pierwotne formy schronienia, jak i paleolitycznych budowli z ko\u015bci mamut\u00f3w czy wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie stosowanego wapna przemys\u0142owego.<\/p>\n
Kultura spalonego horyzontu porusza r\u00f3wnie\u017c w\u0105tek funkcjonowania na pograniczu cofaj\u0105cego si\u0119 zlodowacenia, towarzysz\u0105cego egzystencji lud\u00f3w zamieszkuj\u0105cych nasze tereny w g\u00f3rnym paleolicie. Migracja w oparciu o cofanie si\u0119 l\u0105dolodu – rozmra\u017canie si\u0119 nowych perspektyw, to motywy zawarte r\u00f3wnie\u017c w \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej towarzysz\u0105cej wystawie skomponowanej przez Nestora Peixoto Abale (Aethereal Arthropod). Wykorzystano w niej nagrania p\u0119kaj\u0105cego lodu oraz d\u017awi\u0119ki wydawane przez topniej\u0105ce lodowce.<\/p>\n
Stach Szumski ujmuje w swoich pracach czas poprzez cykliczn\u0105 perspektyw\u0119. Odnosi si\u0119 do cyrkulacji proces\u00f3w naturalnych oraz symboli i motyw\u00f3w mutuj\u0105cych na przestrzeni dziej\u00f3w. Artysta studiuje w\u0105tki architektury rytualnej czas\u00f3w prekatolickich, tworzy formy inspirowane kultami neolitycznymi i paleolitycznymi, analizuje kody kulturowe oraz ich modyfikacje na przestrzeni wiek\u00f3w.<\/p>\n
Odnosz\u0105c si\u0119 do znak\u00f3w, prowadzi rozwa\u017cania dotycz\u0105ce zmian to\u017csamo\u015bciowych, adaptacji \u015brodowiskowych, zmian spo\u0142ecznych i globalizacji. W swojej praktyce szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwraca na migracj\u0119 motyw\u00f3w mi\u0119dzy kulturami – proces, w kt\u00f3rym idee, praktyki artystyczne i wierzenia kulturowe przekraczaj\u0105 granice geograficzne, wp\u0142ywaj\u0105c na spo\u0142eczno\u015bci – zmieniaj\u0105c, kszta\u0142tuj\u0105c i wzbogacaj\u0105c ich histori\u0119. Migracja odbywa si\u0119 na r\u00f3\u017cnych poziomach, od religii i sztuki po nowe technologie. Symbolika jest u Szumskiego fundamentem, symbolizmem wp\u0142ywa na odbiorc\u0119.<\/p>\n
Szumski pracuje w r\u00f3\u017cnych mediach; na wystawie zobaczymy wielkoformatowe tkaniny, rze\u017aby oraz instalacj\u0119 site-specific. Cz\u0119\u015b\u0107 realizacji rze\u017abiarskich powsta\u0142a w oparciu o skany 3d ko\u015bci mamut\u00f3w oraz odlewy ceramiczne. Wielkoformatowa tkanina powieszona nad drzwiami g\u0142\u00f3wnymi Galerii EL nawi\u0105zuje do krystalicznej struktury p\u0142atka \u015bniegu udokumentowanego mikroskopem elektronowym, tworz\u0105c odniesienie do relacji g\u00f3rnopaleolitycznych lud\u00f3w z cofaj\u0105cym si\u0119 zlodowaceniem.<\/p>\n
Zdesakralizowany ko\u015bci\u00f3\u0142 staje si\u0119 miejscem, w kt\u00f3rym czas i kultura przemielaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105. Dawne rytua\u0142y sprzed tysi\u0105cleci odzyskuj\u0105 utracon\u0105 przestrze\u0144, a archaiczne praktyki wchodz\u0105 w dialog z histori\u0105 miejsca.<\/p>\n
Tekst i zdj\u0119cia: materia\u0142y organizatora<\/p>\n
\n
Kultura spalonego horyzontu
Stach Szumski
Wernisa\u017c: 25.11.2025 godz. 18:00
Wystawa trwa do 01.03.2026
Duet kuratorski: Emilia Orzechowska i Karolina Po\u0142om <\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_gallery gallery_ids=”6925,6927,6928″ posts_number=”40″ show_title_and_caption=”off” show_pagination=”off” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”||20px|||” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wystawa Stacha Szumskiego Kultura spalonego horyzontu odnosi si\u0119 do najstarszych znanych form architektury stworzonej przez Homo sapiens na terenach dzisiejszej Europy Wschodniej w okresie g\u00f3rnego paleolitu. Instalacja site specific, zlokalizowana w nawie g\u0142\u00f3wnej Galerii EL, stworzona zosta\u0142a przez artyst\u0119 w oparciu o architektur\u0119 miejsca. G\u0142\u00f3wn\u0105 inspiracj\u0105 dla pracy by\u0142a konstrukcja odkryta w Mezirechu na Ukrainie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6926,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-6923","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecane"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6923"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6930,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6923\/revisions\/6930"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}