[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”4px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_text _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
W 2022 roku, r\u00f3wnolegle z documenta 15<\/em>, niemiecko-chi\u0144ski kurator Qing Cai zorganizowa\u0142 w Kassel mi\u0119dzynarodowy festiwal sztuki live art Overlapping Kassel<\/em>. Josef Ka, mi\u0119dzynarodowa artystka performatywna, wizualna i d\u017awi\u0119kowa, pojawi\u0142a si\u0119 w drugiej cz\u0119\u015bci tego festiwalu. Poniewa\u017c obie nocowa\u0142y\u015bmy w miejscu nad Jeziorem Buga, pewnego pi\u0119knego s\u0142onecznego ranka, gdzie\u015b oko\u0142o godziny sz\u00f3stej rano, spotka\u0142y\u015bmy si\u0119 w drzwiach wej\u015bciowych naszej rezydencji. Josef Ka sta\u0142a ubrana w czarny kostium, trzymaj\u0105c butelk\u0119 szampana. Zaproponowa\u0142a mi \u0142yk trunku z butelki. \u201eNa \u015bniadanie?\u201d \u2013 zapyta\u0142am. \u201eLa Boheme<\/em>\u201d \u2013 odpowiedzia\u0142a. Artystka, chc\u0105c wykorzysta\u0107 wczesne jasne \u015bwiat\u0142o, czeka\u0142a na sesj\u0119 zdj\u0119ciow\u0105 przygotowywan\u0105 dla niej przez znakomitego w\u0119gierskiego fotografa i performera Istvana Kovaca. Na zielonej \u0142\u0105ce tu\u017c przed budynkiem wykona\u0142a performans \u015amieszne zabawy w czasie wojny (spektakl dla g\u0119si)<\/em>.<\/p>\n Z kolei w przestrzeni publicznej Kassel, jak i w pomieszczeniu Moving School wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cej z naszym festiwalem, prezentowa\u0142a akcj\u0119 o antywojennej wymowie. Gra\u0142a patetycznie, przybiera\u0142a wznios\u0142e, czasem dramatyczne pozy. Przez ca\u0142y czas trwania festiwalu chodzi\u0142a w kostiumie. By\u0142a to zaplamiona czerwon\u0105 farb\u0105, d\u0142uga bia\u0142a p\u0142\u00f3cienna koszula. G\u0142ow\u0119 oplot\u0142a banda\u017cem. Przekszta\u0142ci\u0142a w ten spos\u00f3b sw\u00f3j performans w ci\u0105g\u0142e wydarzenie artystyczne .<\/p>\n W 2023 roku zaprosi\u0142am Josef Ka do uczestnictwa w drugiej edycji organizowanego przeze mnie festiwalu Women\u2019s World<\/em>. Odbywa\u0142 si\u0119 on w galerii Pandora w berli\u0144skim Kreuzbergu. Przedstawi\u0142a wtedy trwaj\u0105cy czterdzie\u015bci minut utw\u00f3r Jestem Edith S\u00f6dergan<\/em>, dedykowany urodzonej w Sankt Petersburgu fi\u0144skiej poetce i feministce Edith S\u00f6dergan. Ekspresjonistyczna tw\u00f3rczo\u015b\u0107 poetki wywar\u0142a wp\u0142yw na ca\u0142e pokolenie pisarzy fi\u0144skich i szwedzkich. Na stworzenie tego performansu Josef Ka otrzyma\u0142a grant od Nordic-Baltic Mobility Programme for Culture. Abstrakcyjnie znakomicie odda\u0142a ducha modernistycznej tw\u00f3rczo\u015bci wielkiej skandynawskiej postaci, pokazuj\u0105c niezwyk\u0142\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 budowania scen.<\/p>\n W festiwalu Women\u2019s World<\/em> bra\u0142a udzia\u0142 czterokrotnie. Trzy razy w Berlinie i raz w Poznaniu, gdzie zaprezentowa\u0142a powsta\u0142y podczas pobytu w Stanach Zjednoczonych performans wideo American Gothic<\/em>. Praca by\u0142a aluzj\u0105 do kultowego obrazu ameryka\u0144skiego malarza Granta Wooda, kt\u00f3ry tym w\u0142a\u015bnie dzie\u0142em wywo\u0142a\u0142 bunt amerykan\u00f3w. Bardzo udane wideo ukaza\u0142o spos\u00f3b jej pracy: Josef Ka ch\u0119tnie nawi\u0105zuje do ikonografii hase\u0142 i slogan\u00f3w, pos\u0142uguje si\u0119 kostiumem i makija\u017cem, a twarz maluje bia\u0142\u0105 farb\u0105. Cz\u0119sto u\u017cywa d\u017awi\u0119ku oraz projekcji wideo. W performansach zar\u00f3wno na zewn\u0105trz (outdoor<\/em>), jak i wewn\u0105trz (indoor<\/em>) ogarnia ca\u0142\u0105 przestrze\u0144, chodzi, ta\u0144czy, k\u0142adzie si\u0119. Tworzy d\u0142ugie narracje i potrafi utrzyma\u0107 widz\u00f3w w napi\u0119ciu. \u201eKostium jest cz\u0119\u015bci\u0105 rytua\u0142u \u2013 warstw\u0105 znacze\u0144 \u0142\u0105cz\u0105cych cia\u0142o, przestrze\u0144 i intencj\u0119. Nigdy nie traktuj\u0119 tego jako dekoracji; to \u017cywe przed\u0142u\u017cenie koncepcji, sk\u00f3ra zmieniaj\u0105ca si\u0119 wraz z miejscem i chwil\u0105. Czasem chroni, czasem ods\u0142ania. Pomaga mi wej\u015b\u0107 w stan, w kt\u00f3rym cia\u0142o staje si\u0119 jednocze\u015bnie obrazem i narz\u0119dziem \u2013 otwarte na to, co chc\u0119 pokaza\u0107\u201d.<\/p>\n Podziwia\u0142am j\u0105 w\u00f3wczas za zorganizowanie, wewn\u0119trzn\u0105 dyscyplin\u0119 i oddanie sztuce. Obserwowa\u0142am jej aktywno\u015b\u0107 artystyczn\u0105 w r\u00f3\u017cnych krajach Europy. W 2023 roku, mimo kontuzji kolana, nie zrezygnowa\u0142a z wyst\u0119p\u00f3w w Belgii i na Sycylii. Jecha\u0142a wtedy przez ca\u0142\u0105 Europ\u0119, aby na po\u0142udniu W\u0142och zaprezentowa\u0107 sw\u00f3j spektakl. \u201eTak, ta podr\u00f3\u017c by\u0142a d\u0142uga, a b\u00f3l prawdziwy. Ale b\u00f3l jest zawsze cz\u0119\u015bci\u0105 mojego procesu. Ja od niego nie uciekam. Pr\u00f3buj\u0119 go s\u0142ucha\u0107. Dyscyplina dla mnie to nie kontrola. By\u0107 gotowym oznacza pozosta\u0107 otwartym, nawet gdy organizm stawia op\u00f3r. Sztuka nie czeka na wygod\u0119. Scena, ulica, autobus \u2013 wszystkie miejsca staj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 tego samego rytua\u0142u\u201d. Josef Ka to typ w\u0119druj\u0105cej performerki. Rozpiera j\u0105 energia i ch\u0119\u0107 tworzenia. Performans sta\u0142 si\u0119 dla niej pasj\u0105. Marina Abramovi\u0107 m\u00f3wi\u0142a, \u017ce potrzeba bycia artystk\u0105 jest jak potrzeba oddychania. Po prostu musisz oddycha\u0107, by \u017cy\u0107, i musisz robi\u0107 sztuk\u0119, by \u017cy\u0107. Zreszt\u0105 widz\u0119 podobie\u0144stwa mi\u0119dzy tymi dwiema artystkami.<\/p>\n Josef Ka jest artystk\u0105 pochodzenia rosyjskiego, mieszka i pracuje w Helsinkach w Finlandii. W 2024 roku przebywa\u0142a na rezydencji artystycznej w Wiedniu. Nie tylko pozna\u0142a \u015brodowisko artystyczne miasta, ale tak\u017ce otrzyma\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 prezentacji w\u0142asnych prac. Od lat jest zwi\u0105zana z Fundacj\u0105 Hermanna Nitscha i Orgien Mysterien Theater. W 2024 roku zosta\u0142a zaproszona przez Rit\u0119 Nitsch do udzia\u0142u w wydarzeniu Pfingstfest 2024 w Prinzendorf, gdzie przedstawi\u0142a performance Ascension<\/em> w kooperacji z kompozytorem Franciszkiem Araszkiewiczem (muzyka) i Len\u0105 Perelman (\u015bwiat\u0142o). W dedykowanym Hermannowi Nitschowi dzia\u0142aniu Josef Ka rewelacyjnie wcieli\u0142a si\u0119 w ekstremalnie um\u0119czon\u0105, pe\u0142n\u0105 b\u00f3lu, cielesn\u0105 kreatur\u0119. Mocne i historyczne wyst\u0105pienia akcjonist\u00f3w wiede\u0144skich wyra\u017anie uwiod\u0142y i wp\u0142yn\u0119\u0142y na artystk\u0119.<\/p>\n W 2025 roku w Warszawie w galerii Lotna pokaza\u0142a performans dedykowany G\u00fcnterowi Brusowi. \u201eBrus zamieni\u0142 swoje cia\u0142o w medium prawdy. Podziwiam jego szczero\u015b\u0107 i odwag\u0119. W sztuce Brusa nigdy nie chodzi\u0142o o szok, tylko o konfrontacj\u0119 \u2013 o obna\u017cenie ludzkiej formy, o sprowadzenie jej do najbardziej kruchego i znacz\u0105cego stanu. Kiedy wyst\u0119powa\u0142am w Warszawie, chcia\u0142am kontynuowa\u0107 ten dialog \u2013 nie przez na\u015bladownictwo, ale przez opowie\u015b\u0107. Uhonorowa\u0142am odwag\u0119 potrzebn\u0105 do ujawnienia wewn\u0119trznych ran bez przeprosin\u201d.<\/p>\n Jednym z najs\u0142ynniejszych performans\u00f3w Brusa jest Spacer wiede\u0144ski<\/em> z 1965 roku. Artysta spacerowa\u0142 po Heldenplatz w garniturze pomalowanym na bia\u0142o farb\u0105 emulsyjn\u0105, z czarn\u0105 lini\u0105 po\u015brodku biegn\u0105c\u0105 od st\u00f3p do g\u0142\u00f3w . Linia zaczyna\u0142a si\u0119 od prawej stopy, przebiega\u0142a przez kurtk\u0119, szyj\u0119, usta, nos i czubek g\u0142owy, a ko\u0144czy\u0142a si\u0119 z ty\u0142u tu\u0142owia na lewej pi\u0119cie. Brus przedstawia\u0142 chodz\u0105c\u0105 rze\u017ab\u0119. Swoim wygl\u0105dem protestowa\u0142 przeciwko autorytarnemu pa\u0144stwu. Niestety, w kr\u00f3tkim czasie zosta\u0142 aresztowany i ukarany grzywn\u0105 za zak\u0142\u00f3canie porz\u0105dku publicznego. T\u0105 rewolucyjn\u0105 akcj\u0105 zas\u0142yn\u0105\u0142 jako pionier figur artystycznych w sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej. Poszerzy\u0142 tolerancj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 w Europie i wp\u0142yn\u0105\u0142 na pokolenia artyst\u00f3w. W pierwszej dekadzie XXI wieku figury artystyczne takie jak Eva i Adele, Garyson Perry, Alexandra Fly prowokowa\u0142y opini\u0119 publiczn\u0105 bez konsekwencji ze strony w\u0142adz.<\/p>\n \u201eW 2025 roku przypada sze\u015b\u0107dziesi\u0105ta rocznica powstania Spaceru wiede\u0144skiego<\/em> G\u00fcntera Brusa. Przez ca\u0142y rok powtarzam t\u0119 legendarn\u0105 akcj\u0119 w ka\u017cdym mie\u015bcie i krajobrazie, jaki napotkam. Ka\u017cdy spacer jest zar\u00f3wno ho\u0142dem, jak i transformacj\u0105, rozszerzaj\u0105c\u0105 radykalny gest Brusa na nowe obszary geograficzne i nowe czasy\u201d.<\/p>\n Zapyta\u0142am Josef Ka o obecne reakcje publiczno\u015bci zar\u00f3wno w Wiedniu, jak i w innych krajach. \u201eNa ulicach Wiednia pierwsz\u0105 reakcj\u0105 by\u0142a ciekawo\u015b\u0107 \u2013 to ciche napi\u0119cie mi\u0119dzy fascynacj\u0105 a niepokojem. Ludzie patrzyli, pod\u0105\u017cali za mn\u0105, czasem si\u0119 u\u015bmiechali, czasem odwracali. Przypomnia\u0142o mi to spacery Brusa \u2013 jak przestrze\u0144 publiczna mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 zwierciad\u0142em zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci. Poza Wiedniem reakcje by\u0142y inne, ale mia\u0142y ten sam puls: mieszanin\u0119 zachwytu i dystansu\u201d.<\/p>\n Josef Ka jest performerk\u0105, artystk\u0105 wizualn\u0105, kuratork\u0105, tancerk\u0105 butoh. Jest za\u0142o\u017cycielk\u0105 galerii Sauna w Helsinkach, gdzie cyklicznie prezentuje mi\u0119dzynarodowe edycje wideo performansu. Jako w\u0119drowna performerka wyst\u0119puje w wielu krajach europejskich. Najch\u0119tniej jednak wraca do Wiednia. Swoje \u017cycie podporz\u0105dkowa\u0142a sztuce. Na pytanie, czym jest dla niej sztuka, odpowiedzia\u0142a: \u201eSztuka nie jest czym\u015b, co robi\u0119 \u2013 to j\u0119zyk, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0119. Kszta\u0142tuje moje dni, moje relacje, a nawet m\u00f3j b\u00f3l. Bez tego milcza\u0142abym. W Wiedniu zawsze czuj\u0119 obecno\u015b\u0107 duch\u00f3w \u2013 Nitscha, Brusa, Muehla, Schwarzkoglera \u2013 artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy zamienili cia\u0142o w zeznania. Tamtejsza publiczno\u015b\u0107 rozumie t\u0119 tradycj\u0119. Nie szukaj\u0105 rozrywki, szukaj\u0105 prawdy, intensywno\u015bci. Ich reakcje s\u0105 cz\u0119sto ciche, pe\u0142ne czci. W tej ciszy czuj\u0119 po\u0142\u0105czenie i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n Tekst: Alexandra Holownia<\/p>\n Zdj\u0119cia: archiwum artystki<\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_gallery gallery_ids=”7029,7030,7031,7032,7033,7034,7035,7036,7037,7038,7039,7040,7041″ posts_number=”40″ show_title_and_caption=”off” show_pagination=”off” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” custom_margin=”||20px|||” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W 2022 roku, r\u00f3wnolegle z documenta 15, niemiecko-chi\u0144ski kurator Qing Cai zorganizowa\u0142 w Kassel mi\u0119dzynarodowy festiwal sztuki live art Overlapping Kassel. Josef Ka, mi\u0119dzynarodowa artystka performatywna, wizualna i d\u017awi\u0119kowa, pojawi\u0142a si\u0119 w drugiej cz\u0119\u015bci tego festiwalu. Poniewa\u017c obie nocowa\u0142y\u015bmy w miejscu nad Jeziorem Buga, pewnego pi\u0119knego s\u0142onecznego ranka, gdzie\u015b oko\u0142o godziny sz\u00f3stej rano, spotka\u0142y\u015bmy si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7033,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-7026","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7026"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7026\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7044,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7026\/revisions\/7044"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}