{"id":7416,"date":"2026-03-17T08:44:15","date_gmt":"2026-03-17T08:44:15","guid":{"rendered":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/?p=7416"},"modified":"2026-04-20T08:19:46","modified_gmt":"2026-04-20T08:19:46","slug":"7416","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/2026\/03\/17\/7416\/","title":{"rendered":"Ontologie formy | Ewa Zawadzka i Katarzyna Koczy\u0144ska-Kielan"},"content":{"rendered":"

[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_module=”40″ global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”1_2,1_2″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”||0px|||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_2″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_image src=”https:\/\/format.asp.wroc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/format.png” title_text=”format” url=”@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoiaG9tZV91cmwiLCJzZXR0aW5ncyI6e319@” _builder_version=”4.16.0″ _dynamic_attributes=”url” _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_2″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_social_media_follow _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” position_origin_a=”bottom_center” position_origin_f=”top_center” position_origin_r=”bottom_right” text_orientation=”right” width=”100%” locked=”off” global_colors_info=”{}”][et_pb_social_media_follow_network url=”https:\/\/asp.wroc.pl” icon_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” background_enable_color=”off” background_image=”https:\/\/format.asp.wroc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/aspsmall.jpg” background_enable_image=”on” background_size=”initial” global_colors_info=”{}” follow_button=”off” url_new_window=”on”][\/et_pb_social_media_follow_network][et_pb_social_media_follow_network social_network=”facebook” url=”https:\/\/www.facebook.com\/Format-pismo-artystyczne-268333536529571″ icon_color=”#FFFFFF” _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” background_color=”#000000″ background_enable_color=”on” global_colors_info=”{}” follow_button=”off” url_new_window=”on”]facebook[\/et_pb_social_media_follow_network][et_pb_social_media_follow_network social_network=”instagram” url=”https:\/\/www.instagram.com\/pismoartystyczneformat\/” _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” background_color=”#000000″ background_enable_color=”on” global_colors_info=”{}” follow_button=”off” url_new_window=”on”]instagram[\/et_pb_social_media_follow_network][\/et_pb_social_media_follow][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|||||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_menu menu_id=”3″ show_search_icon=”on” search_icon_color=”#000000″ menu_icon_color=”#000000″ _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” menu_font=”Roboto Condensed|700|||||||” menu_text_color=”#000000″ menu_font_size=”16px” text_orientation=”right” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_menu][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”4px|||||” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” custom_padding=”||0px|||” global_colors_info=”{}” hover_enabled=”0″ sticky_enabled=”0″]<\/p>\n

Ewa Zawadzka i Katarzyna Koczy\u0144ska-Kielan \u2013 dwie artystki, to\u017csamo\u015b\u0107 rygoru i dyscypliny. Redukcja, konsekwencja koloru i dyscyplina gestu buduj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 p\u0142aszczyzn\u0119, na kt\u00f3rej forma ujawnia swoj\u0105 autonomi\u0119. Lecz pod t\u0105 warstw\u0105 ods\u0142aniaj\u0105 si\u0119 dwie odmienne ontologie: u Zawadzkiej forma zag\u0119szcza si\u0119 i dzia\u0142a \u201edo wewn\u0105trz”, u Koczy\u0144skiej-Kielan wychodzi \u201ena zewn\u0105trz”, ku relacji ze \u015bwiatem i do\u015bwiadczeniem. Wsp\u00f3lnota \u015brodk\u00f3w i r\u00f3\u017cnica ontologii buduj\u0105 napi\u0119cie, w kt\u00f3rym sztuka staje si\u0119 intensywnym do\u015bwiadczeniem istnienia.<\/p>\n

Ontologie formy<\/strong><\/p>\n

Wsp\u00f3lna wystawa Ontologie formy Katarzyny Koczy\u0144skiej-Kielan i Ewy Zawadzkiej proponuje my\u015blenie o formie jako sposobie relacji z rzeczywisto\u015bci\u0105. Pomimo powierzchownych podobie\u0144stw formalnych \u2013 redukcji \u015brodk\u00f3w, dyscypliny gestu, ograniczonej palety kolorystycznej oraz zbli\u017conych \u017ar\u00f3de\u0142 wra\u017cliwo\u015bci i do\u015bwiadczenia \u2013 zestawione realizacje \u0142atwo prowokuj\u0105 interpretacj\u0119 opart\u0105 wy\u0142\u0105cznie na wizualnej zbie\u017cno\u015bci. Jednak podobie\u0144stwo j\u0119zyka formalnego nie prowadzi tu do jednorodno\u015bci sensu. Przeciwnie \u2013 ods\u0142ania r\u00f3\u017cnice g\u0142\u0119bszego porz\u0105dku.
W pracach obu artystek forma staje si\u0119 narz\u0119dziem interpretacji obserwowanej rzeczywisto\u015bci, lecz prowadzi do odmiennych ontologii. Podobne \u015brodki formalne organizuj\u0105 dwa r\u00f3\u017cne sposoby rozumienia relacji mi\u0119dzy form\u0105 a \u015bwiatem. U jednej forma koncentruje si\u0119
i autonomizuje, buduj\u0105c w\u0142asny porz\u0105dek relacji materii, \u015bwiat\u0142a i rytmu; u drugiej otwiera si\u0119 na zmienno\u015b\u0107 do\u015bwiadczenia i pozostaje w dialogu z rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n

Katarzyna Koczy\u0144ska-Kielan<\/strong>
W tw\u00f3rczo\u015bci Katarzyny Koczy\u0144skiej-Kielan forma nie zamyka si\u0119 w autonomii dzie\u0142a. Jej realizacje pozostaj\u0105 wra\u017cliwe na zmienno\u015b\u0107 \u015bwiata \u2013 na materi\u0119, proces oraz do\u015bwiadczenie przestrzeni. Redukcja \u015brodk\u00f3w nie oznacza tu izolacji formy, lecz przeciwnie: umo\u017cliwia jej wej\u015bcie w relacj\u0119 z otoczeniem.
Forma dzia\u0142a jako medium kontaktu ze \u015bwiatem. Jej pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 nie prowadzi do zamkni\u0119cia, lecz do intensyfikacji relacji mi\u0119dzy obiektem, przestrzeni\u0105 i percepcj\u0105 widza. Prace Koczy\u0144skiej-Kielan mo\u017cna odczytywa\u0107 jako formy pozostaj\u0105ce w stanie otwarcia \u2013 reaguj\u0105ce na kontekst, materialno\u015b\u0107 i obecno\u015b\u0107 cia\u0142a w przestrzeni.
W tym sensie forma nie tyle reprezentuje rzeczywisto\u015b\u0107, ile pozostaje w procesie jej rozpoznawania. Jest sposobem orientowania si\u0119 w \u015bwiecie \u2013 narz\u0119dziem wra\u017cliwego kontaktu z jego zmienno\u015bci\u0105.<\/p>\n

Ewa Zawadzka<\/strong>
W tw\u00f3rczo\u015bci Ewy Zawadzkiej podobny rygor formalny prowadzi w odmiennym kierunku. Materia pozostaje autonomiczna i konsekwentnie domyka si\u0119 w rozwi\u0105zaniach podporz\u0105dkowanych dyscyplinie kompozycyjnej. Redukcja \u015brodk\u00f3w s\u0142u\u017cy tu koncentracji formy.
Relacje mi\u0119dzy \u015bwiat\u0142em, p\u0142aszczyzn\u0105 i rytmem buduj\u0105 struktur\u0119, kt\u00f3ra nie odwo\u0142uje si\u0119 bezpo\u015brednio do zewn\u0119trznej rzeczywisto\u015bci, lecz ustanawia w\u0142asny porz\u0105dek obecno\u015bci. Forma zag\u0119szcza si\u0119 i dzia\u0142a \u201edo wewn\u0105trz\u201d, organizuj\u0105c przestrze\u0144 obrazu jako pole napi\u0119\u0107 mi\u0119dzy materi\u0105 a \u015bwiat\u0142em.
W tym sensie prace Zawadzkiej kieruj\u0105 do\u015bwiadczenie widza ku skupieniu. Percepcja zostaje spowolniona, a obraz staje si\u0119 przestrzeni\u0105 kontemplacji, w kt\u00f3rej sens nie ujawnia si\u0119 natychmiast, lecz wy\u0142ania si\u0119 stopniowo w procesie uwa\u017cnego patrzenia.<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Sztuka i \u201espojrzenie zatrzymane\u201d<\/strong>
Wystawa Ontologie formy postuluje uwa\u017cno\u015b\u0107. To sztuka zdyscyplinowana, operuj\u0105ca ograniczeniem \u015brodk\u00f3w i cisz\u0105 formy, pozwalaj\u0105ca do\u015bwiadczeniu wydarzy\u0107 si\u0119 przed jego nazwaniem. W czasach, gdy obrazy mno\u017c\u0105 si\u0119 szybciej, ni\u017c jeste\u015bmy w stanie je zobaczy\u0107,
a do\u015bwiadczenie podlega logice natychmiastowego rozpoznania, tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Koczy\u0144skiej-Kielan i Zawadzkiej mo\u017cna czyta\u0107 jak esej o donios\u0142o\u015bci przerwy w nieustannej potrzebie interpretacji.
W tym sensie sztuka operuj\u0105ca redukcj\u0105 i dyscyplin\u0105 formy mo\u017ce by\u0107 rozumiana jako szczeg\u00f3lna \u201epedagogika widzenia\u201d, o kt\u00f3rej pisze Byung-Chul Han w ksi\u0105\u017cce The Burnout Society. W \u015bwiecie nadmiaru obraz\u00f3w sztuka ta przywraca sam\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 uwa\u017cnego patrzenia. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego najbardziej zdyscyplinowane formy okazuj\u0105 si\u0119 dzi\u015b tymi, kt\u00f3re najpe\u0142niej przywracaj\u0105 do\u015bwiadczeniu czas potrzebny, by \u015bwiat m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 naprawd\u0119 zobaczony.
Adriana Zimnowoda<\/p>\n

Tekst i zdj\u0119cia: materia\u0142y organizatora<\/p>\n

Ontologie formy | Ewa Zawadzka i Katarzyna Koczy\u0144ska-Kielan<\/strong>
20.03.2026 – 8.05.2026<\/strong>
kuratorka: dr Adriana Zimnowoda<\/strong>
Galeria Sztuki PKZ (poziom -1) | Pa\u0142ac Kultury Zag\u0142\u0119bia| D\u0105browa G\u00f3rnicza<\/strong><\/p>\n

25 kwietnia o godzinie 12:00 w Galerii Sztuki PKZ odb\u0119dzie si\u0119 autorskie oprowadzanie po wystawie<\/span><\/strong><\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}”][et_pb_row use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|||||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_gallery gallery_ids=”7430,7431,7432,7433,7434,7435″ posts_number=”40″ show_title_and_caption=”off” show_pagination=”off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” custom_margin=”||20px|||” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_module=”41″ global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_divider color=”#000000″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_margin=”||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_divider][et_pb_menu menu_id=”3″ search_icon_color=”#000000″ menu_icon_color=”#000000″ _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” menu_font=”Roboto Condensed|700|||||||” menu_text_color=”#000000″ menu_font_size=”16px” custom_margin=”||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_menu][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”1_4,1_4,1_4,1_4″ _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|||||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_image src=”https:\/\/format.asp.wroc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/wms.jpg” title_text=”wms” _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

Pismo artystyczne Format powstaje dzi\u0119ki
wsparciu finansowemu Miasta Wroc\u0142aw<\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_image src=”https:\/\/format.asp.wroc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/asps.jpg” title_text=”asps” _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_social_media_follow _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” position_origin_a=”bottom_center” position_origin_f=”top_center” position_origin_r=”bottom_right” text_orientation=”right” width=”100%” locked=”off” global_colors_info=”{}”][et_pb_social_media_follow_network social_network=”facebook” url=”https:\/\/www.facebook.com\/Format-pismo-artystyczne-268333536529571″ _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” background_color=”#000000″ background_enable_color=”on” global_colors_info=”{}” follow_button=”off” url_new_window=”on”]facebook[\/et_pb_social_media_follow_network][et_pb_social_media_follow_network social_network=”instagram” url=”https:\/\/www.instagram.com\/pismoartystyczneformat\/” _builder_version=”4.17.3″ _module_preset=”default” background_color=”#000000″ background_enable_color=”on” global_colors_info=”{}” follow_button=”off” url_new_window=”on”]instagram[\/et_pb_social_media_follow_network][\/et_pb_social_media_follow][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ewa Zawadzka i Katarzyna Koczy\u0144ska-Kielan \u2013 dwie artystki, to\u017csamo\u015b\u0107 rygoru i dyscypliny. Redukcja, konsekwencja koloru i dyscyplina gestu buduj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 p\u0142aszczyzn\u0119, na kt\u00f3rej forma ujawnia swoj\u0105 autonomi\u0119. Lecz pod t\u0105 warstw\u0105 ods\u0142aniaj\u0105 si\u0119 dwie odmienne ontologie: u Zawadzkiej forma zag\u0119szcza si\u0119 i dzia\u0142a \u201edo wewn\u0105trz”, u Koczy\u0144skiej-Kielan wychodzi \u201ena zewn\u0105trz”, ku relacji ze \u015bwiatem i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7431,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-7416","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecane"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7416","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7416"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7416\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7619,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7416\/revisions\/7619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7416"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}