[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”4px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” custom_padding=”||0px|||” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
I was born a female human animal.
Leonora Carrington<\/p>\n
Many (…) are desperately searching
for those pockets of silence where we can root and grow.
Mark Rothko<\/p>\n
Imagine\u2026
John Lennon<\/p>\n
Matecznik to termin bogaty znaczeniowo, a zarazem niezwykle sp\u00f3jny \u2013 z jednego silnego etymologicznego korzenia (matka \u2013 opieka, pocz\u0105tek, ochrona) rozpo\u015bcieraj\u0105 si\u0119 liczne definicje po\u0142\u0105czone wsp\u00f3ln\u0105 ide\u0105.<\/p>\n
Zatem w biologii pszcz\u00f3\u0142 matecznik oznacza kom\u00f3rk\u0119, w kt\u00f3rej rodzi si\u0119 nowa kr\u00f3lowa, a w le\u015bnictwie jest ostoj\u0105 w g\u0142\u0119bi lasu, wy\u0142\u0105czon\u0105 z polowa\u0144, gdzie zwierz\u0119ta bezpiecznie odchowuj\u0105 potomstwo. Z kolei w szk\u00f3\u0142karstwie to miejsce, w kt\u00f3rym pod ochron\u0105 wyrastaj\u0105 nowe drzewa. W wymiarze kulturowym poj\u0119cie to ewoluuje w stron\u0119 ostoi tradycji, miejsca narodzin idei oraz bezpiecznej przystani, gdzie piel\u0119gnujemy to\u017csamo\u015b\u0107 oraz czerpiemy si\u0142\u0119 z w\u0142asnych korzeni. Podsumowuj\u0105c, matecznik to sanktuarium \u017cycia \u2013 azyl, gdzie to, co delikatne, znajduje wytchnienie i trosk\u0119 niezb\u0119dn\u0105, by przetrwa\u0107, zregenerowa\u0107 si\u0119 i w pe\u0142ni rozwin\u0105\u0107 sw\u00f3j potencja\u0142.<\/p>\n
W\u0142a\u015bnie z takiego miejsca wyrasta najnowsza wystawa Ma\u0142gorzaty Malwiny Niespodziewanej. Matecznik<\/em> jest metafor\u0105 schronienia i propozycj\u0105 my\u015blenia o \u015bwiecie opartym na wsp\u00f3\u0142istnieniu \u2014 rodzajem personalnej ucieczki do \u015bwiata idealnego, utopi\u0105, w kt\u00f3rej jest przestrze\u0144 dla wszystkich i wszystkiego: ludzi, zwierz\u0105t, ro\u015blin, kamieni. Ten wyobra\u017cony \u015bwiat \u2014 \u0142agodny i bezpieczny, otwarty \u2014 jest zar\u00f3wno marzeniem, jak i strategi\u0105 przetrwania.<\/p>\n Cho\u0107 Matecznik<\/em> z za\u0142o\u017cenia nie jest wystaw\u0105 krytyczn\u0105, wybrzmiewaj\u0105 w nim echa aktualnych napi\u0119\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 bohaterek rysunk\u00f3w Niespodziewanej nosi czarne sukienki \u2014 symbol Czarnego Protestu, kt\u00f3rych wci\u0105\u017c jeszcze nie mog\u0105 zdj\u0105\u0107. Ten \u015blad pozostaje, ale uwaga jest \u015bwiadomie przekierowana: z gniewu i frustracji ku przestrzeni spokoju, czu\u0142o\u015bci i wyobra\u017ani. Matecznik dzia\u0142a jak mi\u0119kka odpowied\u017a na otaczaj\u0105cy nas chaos \u2014 jest miejscem, do kt\u00f3rego mo\u017cna si\u0119 wycofa\u0107, gdzie mo\u017cna odetchn\u0105\u0107 i odbudowa\u0107 zasoby, aby m\u00f3c wyobrazi\u0107 sobie \u015bwiat inaczej.<\/p>\n W tej nowej wyobra\u017ani mieszkanki Matecznika<\/em> uniewa\u017cniaj\u0105 tradycyjne podzia\u0142y na to, co ludzkie i pozaludzkie. Ma\u0142gorzata Malwina Niespodziewana buduje sw\u00f3j \u015bwiat wok\u00f3\u0142 idei p\u0142ynno\u015bci, kt\u00f3ra staje si\u0119 tu nadrz\u0119dn\u0105 strategi\u0105 istnienia. Postaci kobiece \u2013 czy to w cyklu Mama Ziemia, czy w wizerunkach syrenich Si\u00f3str<\/em> \u2013 nieustannie transformuj\u0105, dokonuj\u0105c radykalnej renegocjacji granic mi\u0119dzy gatunkami. Ideowym punktem wyj\u015bcia dla tej postawy mo\u017ce by\u0107 przywo\u0142ana na wst\u0119pie deklaracja ontologiczna Leonory Carrington o byciu \u201e\u017ce\u0144skim ludzkim zwierz\u0119ciem\u201d (female human animal). To, co u Carrington by\u0142o odmow\u0105 poddania si\u0119 cywilizacyjnej tresurze i upomnieniem o dziko\u015b\u0107, u Niespodziewanej zyskuje form\u0119 wizualnej symbiozy.<\/p>\n Rezygnacja z antropocentrycznej odr\u0119bno\u015bci pozwala bohaterkom na pe\u0142ne zespolenie z otoczeniem. Hybrydyczno\u015b\u0107 postaci \u2013 kobiet-ro\u015blin, kobiet-zwierz\u0105t \u2013 nie jest tu jedynie surrealistycznym zabiegiem estetycznym, lecz posthumanistyczn\u0105 strategi\u0105 oporu wobec obecnego porz\u0105dku \u015bwiata. Hybryda u Niespodziewanej staje si\u0119 najpe\u0142niejszym wyrazem siostrze\u0144stwa, kt\u00f3re przekracza granice ludzkiego do\u015bwiadczenia. Cia\u0142a bohaterek, ujmowane w procesie mimetycznej transformacji, wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 z organizmami natury, sugeruj\u0105c, \u017ce jedno\u015b\u0107 z ni\u0105 nie jest powrotem do utraconej arkadii, lecz jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 form\u0105 przysz\u0142o\u015bci. Artystka czerpie przy tym z bogatego repozytorium mit\u00f3w i ba\u015bni, traktuj\u0105c je jako \u017cywe kody kulturowe, kt\u00f3re wci\u0105\u017c maj\u0105 moc redefiniowania naszej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n Szczeg\u00f3lne miejsce w tej topografii zajmuje w\u0105tek japo\u0144ski \u2013 dalekie echo podr\u00f3\u017cy artystki i fascynacji filozofi\u0105 Shinto. W cyklu Tulenie kamieni<\/em> odnajdujemy rygor i czu\u0142o\u015b\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 japo\u0144skiej estetyce, gdzie materia nieo\u017cywiona \u2013 kamie\u0144 \u2013 jest obdarzona duchem (kami). Gest tulenia staje si\u0119 tu rytua\u0142em uwa\u017cno\u015bci, pr\u00f3b\u0105 nawi\u0105zania dialogu z tym, co trwa\u0142e, milcz\u0105ce i pierwotne. To nawi\u0105zanie do kultu bogini s\u0142o\u0144ca Amaterasu oraz jej ucieczki do groty znajduje swoje odzwierciedlenie w architekturze wystawy jako poszukiwanie wewn\u0119trznego \u015bwiat\u0142a w czasach mroku. Kamie\u0144 nie jest tu ci\u0119\u017carem, lecz kotwic\u0105; punktem styku mi\u0119dzy kruchym ludzkim cia\u0142em a wieczno\u015bci\u0105 natury.<\/p>\n Przestrze\u0144 Matecznika<\/em> domykaj\u0105 figury Stra\u017cniczek. Stra\u017cniczka Serc<\/em> \u2013 monumentalna posta\u0107 uosabiaj\u0105ca si\u0142\u0119 trwania i troski \u2013 oraz Stra\u017cniczki Ognia<\/em> to archetypiczne opiekunki tego \u015bwiata, czuwaj\u0105ce nad tym, by proces regeneracji nie zosta\u0142 zak\u0142\u00f3cony. Ich obecno\u015b\u0107 nadaje wystawie charakteru sanktuarium, w kt\u00f3rym motywy serca, w\u0142os\u00f3w czy syrenich ogon\u00f3w, obecne w praktyce Niespodziewanej od lat, funkcjonuj\u0105 jako totemy nowej mitologii opartej na wsp\u00f3lnocie. Artystka tworzy tym samym wizualn\u0105 utopi\u0119, kt\u00f3ra nie jest ucieczk\u0105 od odpowiedzialno\u015bci, lecz budowaniem alternatywnego systemu warto\u015bci oraz przestrzeni\u0105 odzyskiwania sprawczo\u015bci, gdzie gniew przekuwa si\u0119 w trosk\u0119, a izolacj\u0119 w rytua\u0142 blisko\u015bci. To projekt \u015bwiata, w kt\u00f3rym przetrwanie zale\u017cy od naszej zdolno\u015bci do wsp\u00f3\u0142odczuwania z ka\u017cdym rodzajem istnienia.<\/p>\n Integralnym elementem prac Ma\u0142gorzaty Malwiny Niespodziewanej jest papier. Rysunki i grafiki powstaj\u0105 na r\u0119cznie robionych papierach \u2013 s\u0105 to m.in. lokta z Nepalu czy japo\u0144skie Hon-minoshi i kozo \u2013 kt\u00f3re artystka pozyskuje podczas swoich podr\u00f3\u017cy, cz\u0119sto bezpo\u015brednio od lokalnych rzemie\u015blniczek. R\u00f3\u017cnorodne arkusze czekaj\u0105 potem na sw\u00f3j moment, a ich specyficzne faktury i organiczne pochodzenie staj\u0105 si\u0119 istotn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 przedstawianych historii. Fascynacja r\u0119cznie robionym papierem to w\u0105tek obecny w tw\u00f3rczo\u015bci Niespodziewanej od dawna, b\u0119d\u0105cy jednym z wielu dowod\u00f3w jej niezwyk\u0142ej artystycznej konsekwencji.<\/p>\n Matecznik<\/em> ukazuje autork\u0119 o ugruntowanym dorobku, kt\u00f3ra z rzadk\u0105 precyzj\u0105 snuje w\u0142asn\u0105 opowie\u015b\u0107, nieustannie rozszerzaj\u0105c swoje mitologie o nowe obszary. To w\u0142a\u015bnie w tych nowych przestrzeniach wybrzmiewa m\u0105dro\u015b\u0107 Matecznika<\/em> \u2013 wizja \u015bwiata budowana po swojemu, z pewno\u015bci\u0105 i moc\u0105. Powr\u00f3t do postulowanych przez Rothk\u0119 kieszeni ciszy<\/em> i zapuszczanie korzeni w bezpiecznych miejscach staj\u0105 si\u0119 tu gestem oporu, a sama wystawa zaproszeniem do wej\u015bcia w ten wyobra\u017cony \u015bwiat \u2014 by\u0107 mo\u017ce bowiem to, co wsp\u00f3lnie wy\u015bnione, zyskuje szans\u0119, by sta\u0107 si\u0119 mo\u017cliwe?<\/p>\n Ma\u0142gorzata Malwina Niespodziewana<\/strong> (1972) \u2013 artystka sztuk wizualnych, graficzka, rysowniczka, autorka instalacji przestrzennych, obiekt\u00f3w i wideo. Absolwentka Wydzia\u0142u Grafiki krakowskiej ASP (1993\u20131998). Jej dyplom Ceremonie, zrealizowany w pracowni profesora Stanis\u0142awa Wejmana, zosta\u0142 wyr\u00f3\u017cniony Medalem Rektora. Stopie\u0144 doktory sztuk pi\u0119knych uzyska\u0142a w 2007 roku za projekt \u201eCia\u0142o. Artystyczna koncepcja cia\u0142a uniwersalnego\u201d pod opiek\u0105 prof. Jacka Gaja. Obecnie dr hab. i profesorka na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. W swojej tw\u00f3rczo\u015bci od lat bada koncepcj\u0119 \u201ecia\u0142a uniwersalnego\u201d, \u0142\u0105cz\u0105c j\u0105 z w\u0105tkami biograficznymi artystek awangardowych (m.in. Kobro, Rosenstein, Jaremy), feminizmem oraz kultur\u0105 Japonii. Autorka ponad 40 wystaw indywidualnych, jej prace znajduj\u0105 si\u0119 w kolekcjach m.in. w Japonii, Szwecji, USA i W\u0142oszech. Mieszka i pracuje w Krakowie. Wystawa Matecznik jest jej pi\u0105t\u0105 prezentacj\u0105 solow\u0105 w Galerii M we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n \n Tekst i zdj\u0119cia: materia\u0142y organizatora<\/p>\n \n \n Ma\u0142gorzata Malwina Niespodziewana. <\/strong>MATECZNIK<\/strong> [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|||||” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_gallery gallery_ids=”7681,7682,7683,7684,7685,7686″ posts_number=”40″ show_title_and_caption=”off” show_pagination=”off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” custom_margin=”||20px|||” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" I was born a female human animal.Leonora Carrington Many (…) are desperately searchingfor those pockets of silence where we can root and grow.Mark Rothko Imagine\u2026John Lennon Matecznik to termin bogaty znaczeniowo, a zarazem niezwykle sp\u00f3jny \u2013 z jednego silnego etymologicznego korzenia (matka \u2013 opieka, pocz\u0105tek, ochrona) rozpo\u015bcieraj\u0105 si\u0119 liczne definicje po\u0142\u0105czone wsp\u00f3ln\u0105 ide\u0105. Zatem w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7686,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-7678","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecane"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7678","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7678"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7678\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7694,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7678\/revisions\/7694"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7686"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7678"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Kuratorka: Marta Dziedziniewicz<\/strong>
Galeria M, ul. \u015awidnicka 38a, 50-068 Wroc\u0142aw<\/strong>
15 maja \u2013 6 czerwca 2026<\/strong>
Wernisa\u017c: pi\u0105tek 15 maja 2026 o godzinie 19:00<\/strong><\/p>\n