[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”4px|||||” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.8″ _module_preset=”default” custom_padding=”||0px|||” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
Barwy to nie tylko wizualna przyjemno\u015b\u0107, ale prawdziwy j\u0119zyk, kt\u00f3rym rzeczywisto\u015b\u0107 przemawia do naszego cia\u0142a. W projekcie \u201eSpektrum \u015awiat\u0142a. Ekspozycja na Kolor\u201d \u0142\u0105czymy psychologi\u0119, sztuk\u0119 i dizajn, by pozwoli\u0107 widzom dos\u0142ownie poczu\u0107 kolor na w\u0142asnej sk\u00f3rze. To nie metafora \u2013 to rzeczywiste do\u015bwiadczenie sensoryczne wykraczaj\u0105ce daleko poza zwyk\u0142e patrzenie.<\/strong><\/p>\n Nasz projekt opiera swoj\u0105 metodologi\u0119 na pozornie odleg\u0142ych od siebie tradycjach poznawczych. Z jednej strony si\u0119gamy do siedemnastowiecznego odkrycie Isaaca Newtona dotycz\u0105cego rozszczepienia \u015bwiat\u0142a bia\u0142ego na spektrum barw \u2013 moment prze\u0142omowy dla nowo\u017cytnej optyki. Z drugiej \u2013 do staro\u017cytnej wiedzy o centrach energetycznych w subtelnym ciele cz\u0142owieka, znanych z tradycji jogicznej. Ka\u017cda czakra wibruje na okre\u015blonej cz\u0119stotliwo\u015bci, kt\u00f3rej odpowiada konkretny kolor spektrum: od czerwieni w podstawie kr\u0119gos\u0142upa, przez pomara\u0144cz, \u017c\u00f3\u0142\u0107, ziele\u0144, b\u0142\u0119kit, indygo, a\u017c po fiolet na szczycie g\u0142owy.<\/p>\n \u0141\u0105cz\u0105c empiryczne z mistycznym \u2013 newtonowsk\u0105 fizyk\u0119 z metafizyk\u0105 cia\u0142a subtelnego \u2013 nie hierarchizujemy tych sposob\u00f3w rozumienia \u015bwiata, lecz pozwalamy im tw\u00f3rczo wsp\u00f3\u0142brzmie\u0107. W naszym artystyczno-badawczym podej\u015bciu odwo\u0142ujemy si\u0119 jednocze\u015bnie do weryfikowalnych zjawisk fizycznych i psychologicznych oraz uznajemy za r\u00f3wnie istotne te wymiary do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re wci\u0105\u017c wymykaj\u0105 si\u0119 kwantyfikacji. Ta metafizyczna rama materializuje si\u0119 w konkretnych decyzjach projektowych: ka\u017cda kolorowa przestrze\u0144 stymuluje nie tylko oko, ale ca\u0142\u0105 ludzk\u0105 istot\u0119 \u2013 jej uk\u0142ad nerwowy, struktury mi\u0119\u015bniowe, energetyk\u0119 i emocje.<\/p>\n W projekcie \u201eEkspozycja na Kolor\u201d barwa przestaje by\u0107 jedynie w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 powierzchni. Staje si\u0119 \u015brodowiskiem, atmosfer\u0105 \u2013 czym\u015b, czym mo\u017cna oddycha\u0107 lub w co mo\u017cna wej\u015b\u0107 jak w wod\u0119. Czerwona przestrze\u0144 opowiada o czerwieni w ka\u017cdym precyzyjnie zaprojektowanym elemencie: w teksturze tkanin, w temperaturze \u015bwiat\u0142a, w rodzaju aktywno\u015bci, do jakiej nas zaprasza. Ta wielozmys\u0142owo\u015b\u0107 ma g\u0142\u0119bokie uzasadnienie w neurobiologii percepcji: m\u00f3zg nie przetwarza informacji z poszczeg\u00f3lnych zmys\u0142\u00f3w osobno, lecz ci\u0105gle syntetyzuje je w zunifikowane do\u015bwiadczenie. Projekt wykorzystuje t\u0119 naturaln\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107, tworz\u0105c \u015brodowisko, w kt\u00f3rym wszystkie kana\u0142y sensoryczne m\u00f3wi\u0105 tym samym j\u0119zykiem koloru.<\/p>\n Ka\u017cda barwa niesie w sobie dwa bieguny \u2013 czerwie\u0144 to zar\u00f3wno bezpiecze\u0144stwo, jak i gniew, b\u0142\u0119kit reprezentuje wolno\u015b\u0107 ekspresji, ale tak\u017ce apodyktyczno\u015b\u0107. Ta z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 odbija prawd\u0119 o ludzkich emocjach \u2013 rzadko s\u0105 jednobarwne, cz\u0119\u015bciej stanowi\u0105 spektrum r\u00f3\u017cnych odcieni. Czerwie\u0144 nie wybiera \u2013 jest zar\u00f3wno odwag\u0105, jak i agresj\u0105, ochron\u0105 i manifestacj\u0105. Pomara\u0144cz budzi dzieci\u0119c\u0105 rado\u015b\u0107, ale mo\u017ce by\u0107 natarczywy, infantylny. \u017b\u00f3\u0142ty to barwa wewn\u0119trznej godno\u015bci, lecz r\u00f3wnie\u017c egotyzmu i pychy. Ziele\u0144 przynosi akceptacj\u0119 i czu\u0142o\u015b\u0107, ale zna tak\u017ce stagnacj\u0119 i niezdolno\u015b\u0107 do zmiany. Ta polaryzacyjna natura barw nie jest s\u0142abo\u015bci\u0105 projektu, ale jego najwi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 \u2013 uczy my\u015blenia w spektrum, w gradientach, pokazuj\u0105c, \u017ce nasze emocje zawsze zawieraj\u0105 w sobie potencja\u0142 do transformacji.<\/p>\n Kluczowym elementem ka\u017cdej przestrzeni jest wielkoformatowa panorama wizualna z ruchomymi magnetycznymi elementami \u2013 rozleg\u0142y obraz obejmuj\u0105cy ca\u0142e pole widzenia i oddzia\u0142uj\u0105cy bezpo\u015brednio na pod\u015bwiadomo\u015b\u0107. Obrazy, stworzone dla ka\u017cdej strefy barwnej, zosta\u0142y zbudowane tak, by dzia\u0142a\u0107 na wz\u00f3r medytacji wizualnej: ich kompozycja, rytm, nasycenie i forma prowadz\u0105 wzrok w g\u0142\u0105b, spowalniaj\u0105 my\u015blenie analityczne i otwieraj\u0105 dost\u0119p do warstw do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re na co dzie\u0144 pozostaj\u0105 poza zasi\u0119giem \u015bwiadomo\u015bci. Wsp\u00f3\u0142tworzona i prze\u017cywana, dzia\u0142a jak ikonografia emocji: zanim widz zd\u0105\u017cy j\u0105 zinterpretowa\u0107, jego uk\u0142ad nerwowy ju\u017c na ni\u0105 reaguje. To obraz, kt\u00f3ry trafia wprost w cia\u0142o, omijaj\u0105c filtr racjonalizacji.<\/p>\n Smakowanie koloru obejmuje r\u00f3wnie\u017c s\u0142uch i dotyk. Instalacjom towarzyszy \u015bcie\u017cka d\u017awi\u0119kowa z\u0142o\u017cona z autorskich opowie\u015bci i medytacji \u2013 prowadzonych g\u0142osem nagra\u0144, kt\u00f3re pog\u0142\u0119biaj\u0105 rezonans ka\u017cdej barwy i zapraszaj\u0105 do wej\u015bcia w jej wewn\u0119trzny krajobraz. S\u0105 one przek\u0142adem na odpowiadaj\u0105c\u0105 konkretnej barwie wibracj\u0119 fali d\u017awi\u0119kowej, a tak\u017ce metaforyczn\u0105 opowie\u015bci\u0105 o jej jako\u015bciach. R\u00f3wnie istotnym wymiarem projektu jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania jako\u015bci koloru przez zapach. Ka\u017cdej strefie barwnej towarzyszy starannie dobrany aromat \u2013 nie jako ozdobnik, lecz jako precyzyjny no\u015bnik emocji i pami\u0119ci cia\u0142a. Zapach dzia\u0142a na uk\u0142ad limbiczny bezpo\u015brednio, z pomini\u0119ciem \u015bwiadomej analizy, co czyni go wyj\u0105tkowo skutecznym narz\u0119dziem pog\u0142\u0119biania do\u015bwiadczenia kolorystycznego.<\/p>\n Interaktywno\u015b\u0107 jest dla nas nie dodatkiem, lecz sam\u0105 istot\u0105 projektu. Ka\u017cda instalacja zosta\u0142a zaprojektowana tak, by widz nie pozostawa\u0142 biernym obserwatorem, ale stawa\u0142 si\u0119 aktywnym uczestnikiem do\u015bwiadczenia. To w\u0142a\u015bnie w dzia\u0142aniu, w fizycznym kontakcie z przestrzeni\u0105, ujawnia si\u0119 pe\u0142ny potencja\u0142 koloru. W\u0142\u0105czamy cia\u0142o w proces poznawania barw, czerpi\u0105c z element\u00f3w psychoterapii somatycznej Bodynamic \u2013 metody rozwini\u0119tej przez du\u0144sk\u0105 psychoterapeutk\u0119 Lisbeth Marcher, opartej na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce ka\u017cda jako\u015b\u0107 psychiczna ma sw\u00f3j odpowiednik w konkretnych mi\u0119\u015bniach i wzorcach motorycznych. Traumy, nierozwi\u0105zane konflikty, niewyra\u017cone emocje zapisuj\u0105 si\u0119 w ciele jako chroniczne napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowe. Terapia polega tu na \u015bwiadomym \u201eodwiedzaniu\u201d tych struktur, uczeniu cia\u0142a nowych wzorc\u00f3w reagowania.<\/p>\n Przenosz\u0105c do projektowania praktyki terapii somatycznej, traktujemy przestrze\u0144 i poszczeg\u00f3lne interakcje jako narz\u0119dzia pog\u0142\u0119bionego poznawania siebie. Hamak w czerwonej przestrzeni nie jest przypadkowym elementem dekoracyjnym \u2013 zosta\u0142 zaprojektowany tak, by \u015bciska\u0107 cia\u0142o, aktywizuj\u0105c najstarsze struktury uk\u0142adu nerwowego zwi\u0105zane z poczuciem bezpiecze\u0144stwa, podobnym do tego, kt\u00f3re odczuwamy w \u0142onie matki. G\u00f3ra do przesuwania w \u017c\u00f3\u0142tej przestrzeni aktywizuje konkretne grupy mi\u0119\u015bniowe zwi\u0105zane z poczuciem wewn\u0119trznej mocy i sprawczo\u015bci. Przepychanie jej to dos\u0142ownie \u0107wiczenie mocy \u2013 nie w sensie dominacji, ale zdolno\u015bci do wp\u0142ywania na \u015bwiat i osi\u0105gania celu. Ka\u017cdy z obiekt\u00f3w jest przemy\u015blan\u0105 interwencj\u0105 artystyczno-terapeutyczn\u0105 i zaproszeniem do do\u015bwiadczania.<\/p>\n To podej\u015bcie wymaga od widza radykalnej zmiany perspektywy: przestrze\u0144 wystawiennicza przestaje by\u0107 scen\u0105 do ogl\u0105dania, a staje si\u0119 \u015brodowiskiem do zamieszkania, laboratorium do eksperymentowania z w\u0142asnymi reakcjami. Nie przychodzi si\u0119 tu po to, by zobaczy\u0107 sztuk\u0119 \u2013 przychodzi si\u0119 tu po to, by pozwoli\u0107 przestrzeni wp\u0142yn\u0105\u0107 na psychik\u0119 i cia\u0142o, odkry\u0107 napi\u0119cia i mo\u017cliwo\u015bci, o kt\u00f3rych si\u0119 zapomnia\u0142o.<\/p>\n \u201eSpektrum \u015awiat\u0142a\u201d to projekt totalny, w kt\u00f3rym wybrzmiewa nasze przekonanie, \u017ce projektowanie przestrzeni to projektowanie do\u015bwiadczenia, w kt\u00f3rym forma ma bezpo\u015bredni wp\u0142yw na uk\u0142ad nerwowy, struktury emocjonalne i zdolno\u015bci poznawcze. To zaproszenie do poszerzenia mapy w\u0142asnego wn\u0119trza \u2013 przez obraz, zapach, d\u017awi\u0119k, ruch i dotyk.<\/p>\n <\/p>\n Tekst: Patrycja Mastej, Magdalena Skowro\u0144ska<\/p>\n Zdj\u0119cia: z archiwum Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego Wroc\u0142aw, fot. M. Kujda<\/p>\n \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n <\/p>\n<\/div>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}”][et_pb_row use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|||||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_gallery gallery_ids=”8292,8293,8294,8295″ posts_number=”40″ show_title_and_caption=”off” show_pagination=”off” _builder_version=”4.27.8″ _module_preset=”default” custom_margin=”||20px|||” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Barwy to nie tylko wizualna przyjemno\u015b\u0107, ale prawdziwy j\u0119zyk, kt\u00f3rym rzeczywisto\u015b\u0107 przemawia do naszego cia\u0142a. W projekcie \u201eSpektrum \u015awiat\u0142a. Ekspozycja na Kolor\u201d \u0142\u0105czymy psychologi\u0119, sztuk\u0119 i dizajn, by pozwoli\u0107 widzom dos\u0142ownie poczu\u0107 kolor na w\u0142asnej sk\u00f3rze. To nie metafora \u2013 to rzeczywiste do\u015bwiadczenie sensoryczne wykraczaj\u0105ce daleko poza zwyk\u0142e patrzenie. Nasz projekt opiera swoj\u0105 metodologi\u0119 na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8293,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-8289","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8289"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8305,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8289\/revisions\/8305"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Autorkami projektu \u201eSpektrum \u015awiat\u0142a. Ekspozycja na Kolor\u201d s\u0105 Patrycja Mastej \u2013 artystka, malarka, projektantka wystaw interaktywnych, adiunktka na Wydziale Architektury Wn\u0119trz, Wzornictwa i Scenografii Akademii Sztuk Pi\u0119knych we Wroc\u0142awiu, oraz Magdalena Skowro\u0144ska \u2013 psycholo\u017cka, psychoterapeutka, historyczka sztuki, projektantka wystaw interaktywnych. Projekt realizowano w latach 2020\u20132024 w Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnym Wroc\u0142aw (barwy: czerwona, pomara\u0144czowa, \u017c\u00f3\u0142ta, zielona), a w 2025 roku (barwa niebieska) \u2013 w Galerii U Kosa\u0142ki i podczas Wroc\u0142aw Off Gallery Weekend.<\/h6>\n