{"id":898,"date":"2022-10-13T13:28:29","date_gmt":"2022-10-13T13:28:29","guid":{"rendered":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/?p=898"},"modified":"2022-10-13T13:39:13","modified_gmt":"2022-10-13T13:39:13","slug":"898","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/2022\/10\/13\/898\/","title":{"rendered":"Moda to nie ubrania"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.18.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;||0px|0px||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p><strong><span>Je\u015bli jeste\u015bcie w Pary\u017cu i macie troch\u0119 czasu, nie id\u017acie do Luwru. Zr\u00f3bcie krok w bok, dos\u0142ownie, do budynku przylegaj\u0105cego do dawnego pa\u0142acu kr\u00f3lewskiego. A\u017c do stycznia 2023 roku mo\u017cna tam zobaczy\u0107 wystaw\u0119, kt\u00f3r\u0105 b\u0119dzie Wam si\u0119 \u015bni\u0142a po nocach. <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>W Mus\u00e9e des Arts D\u00e9coratifs kr\u00f3luje obecnie Elsa Schiaparelli, w\u0142oska projektantka modowa. W sieci znajdziecie wiele jej m\u0105drych zda\u0144 \u2013 na pocz\u0105tek przywo\u0142am jedno: <em>naprawd\u0119 dobre ubrania nigdy nie wyjd\u0105 z mody<\/em>. Oczywi\u015bcie, \u017ce jest powtarzane przez wszystkich, kt\u00f3rzy siedz\u0105 w bran\u017cy modowej. Powtarzane te\u017c przez r\u00f3\u017cne postacie, kt\u00f3re chc\u0105 nas uczy\u0107, jak si\u0119 ubiera\u0107, jak stworzy\u0107 szafy modu\u0142owe. Ble ble ble \u2013 wydaje si\u0119 nudne i banalne, wi\u0119c dlaczego akurat te s\u0142owa przywo\u0142uj\u0119? Bo powiedzia\u0142a je wybitna posta\u0107, kt\u00f3ra naprawd\u0119 wiedzia\u0142a, co m\u00f3wi. A na dodatek nie chodzi tak naprawd\u0119 o ubrania, ale o mod\u0119 jako dziedzin\u0119 sztuk wizualnych. <\/span><\/p>\n<p><span>Kiedy Elsa Schiaparelli zaczyna\u0142a swoj\u0105 karier\u0119 projektantki modowej w Pary\u017cu, to by\u0142y inne czasy. Lata 20. i 30. XX wieku jawi\u0105 mi si\u0119 troch\u0119 jakby to by\u0142 wielowarstwowy program typu art-reality show ze s\u0142awnymi postaciami. Wszyscy si\u0119 znali i wszyscy ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowali. Oczywi\u015bcie, \u017ce si\u0119 k\u0142\u00f3cili, zdradzali i obgadywali, ale jest w tym (w moich oczach) niesamowita energia ma\u0142ego \u015brodowiska, kt\u00f3re zanim rozproszy\u0142o si\u0119 po \u015bwiecie (realnym i pozagrobowym) diametralnie zmieni\u0142o sztuk\u0119 i kultur\u0119. <\/span><\/p>\n<p><span>Wystawa S<em>hocking! Les Mondes Surr\u00e9alistes d\u2019Elsa Schiaparelli <\/em>raczej o tym nie opowiada wprost, za to skrupulatnie opowiada o wielopoziomowej tw\u00f3rczo\u015bci projektantki. 520 prac, w tym oryginalne stroje i szkice, ale i perfumy czy obrazy (m.in. Pablo Picasso <em>Portrait of Nusch<\/em>, 1937). Wystawa te\u017c pokazuje jej mentor\u00f3w i oczywi\u015bcie tw\u00f3rc\u00f3w, z kt\u00f3rym wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a, ale i tych kt\u00f3rzy do dzi\u015b inspiruj\u0105 si\u0119 jej pracami. My\u015bl\u0119, \u017ce Schiaparelli przede wszystkim zachwyca\u0142a tym, jak mo\u017cna po\u0142\u0105czy\u0107 dosy\u0107 wydawa\u0142oby si\u0119 klasyczne kroje sukni czy marynarek z nieokie\u0142znanymi elementami dekoracyjnymi, wzorami i dodatkami. I jak te elementy zmienia\u0142y ca\u0142o\u015b\u0107. To by\u0142a moda jako po\u0142\u0105czenie realno\u015bci ze snem \u2013 nie dziwi zatem to, jak bardzo surreali\u015bci podziwiali Schiaparelli. Kiedy oni bawili si\u0119 na p\u0142\u00f3tnach i w rze\u017abach, kt\u00f3re potem statycznie ozdabia\u0142y salony, ona sprawia\u0142a, \u017ce jej ubrania o\u017cywia\u0142y si\u0119 podczas noszenia. Jej surrealistyczne fantazje wychodzi\u0142y na ulice, to jakby wchodzi\u0107 w czyj\u015b sen i \u017cy\u0107 tym snem. <\/span><\/p>\n<p><span>Patrz\u0105c na stoj\u0105ce manekiny w muzeum, nie czuj\u0119 utraty tej \u017cywotno\u015bci. Kuratorzy (Olivier Gabet i Marie-Sophie Carron de la Carri\u00e8re) zadbali, by ca\u0142a ekspozycja by\u0142a niczym pomieszczenia z pa\u0142acu pami\u0119ci i wyobra\u017ani projektantki. Wida\u0107 dba\u0142o\u015b\u0107 o wiedz\u0119 i konteksty, a wszystko jest przyst\u0119pnie opisane. Mam jednocze\u015bnie poczucie, \u017ce zaraz kto\u015b ubierze jej stroje i wyjdzie na ulic\u0119 (ale nie zniszczy jak s\u0142ynn\u0105 sukni\u0119 Marilyn Monroe). Moda Schiaparelli jest bardzo rze\u017abiarska \u2013 sylwetki, kt\u00f3re kszta\u0142towa\u0142a w kolejnych sezonach, to formy przepi\u0119kne i miejscami bardzo nieoczywiste. Teraz mo\u017cna by nazwa\u0107 je klasycznymi, na pewno nie retro, ale wtedy bez w\u0105tpienia budzi\u0142y mieszane uczucia. Co mnie zachwyca, to jak jej moda by\u0142a efektem bardzo konsekwentnego i skrupulatnego my\u015blenia. Ka\u017cdy element \u2013 nawet guziki \u2013 zas\u0142uguj\u0105 na nasz\u0105 czujno\u015b\u0107. Nic tutaj nie jest przypadkowe. <\/span><\/p>\n<p><span>Kuratorom zale\u017cy, by wystawa by\u0142a przestrzeni\u0105 do dyskusji o modzie. Chc\u0105 pokaza\u0107 widzom przestrze\u0144 wolno\u015bci i porozumienia. Przestrzeni\u0105 do bycia sob\u0105. Czy\u017c tym bowiem nie jest moda? Teraz, gdy to pisz\u0119, czuj\u0119 ca\u0142y ci\u0119\u017car spo\u0142ecznego i politycznego kontekstu tej dziedziny sztuk wizualnych, ale i pot\u0119\u017cnej kasy. Nie potrafi\u0119 wyrzuci\u0107 z g\u0142owy fragment\u00f3w z reporta\u017cy Roberto Saviano pisz\u0105cego o tym, jak w\u0142oska mafia kontroluj\u0119 szwalnie. Nie potrafi\u0119 wyrzuci\u0107 z g\u0142owy obraz\u00f3w p\u0142on\u0105cych fabryk w Azji. G\u00f3ry wyrzuconych ubra\u0144 na \u015bmietnik. Miliardy, miliardy wody przeznaczonych na produkcj\u0119. Wychudzonych modelek i pod\u0105\u017caj\u0105cych za nimi g\u0142odz\u0105cych si\u0119 nastolatek. Krwawych diament\u00f3w. Zabitych zwierz\u0105t. Wyzysku. <\/span><\/p>\n<p><span>To wszystko jest i nie uciekn\u0119 przed tym, czego jestem \u015bwiadoma. Jednocze\u015bnie \u015bwieci si\u0119 delikatny p\u0142omie\u0144 tw\u00f3rczo\u015bci i kreacji w modzie. \u015awieci si\u0119 i w swoim ulotnym blasku opowiada o tym, \u017ce przez mod\u0119 co\u015b potrafimy sob\u0105 wyrazi\u0107. Lub co\u015b ukry\u0107 i si\u0119 wzmocni\u0107, kiedy jest nam ci\u0119\u017cko. Mo\u017cemy te\u017c mie\u0107 g\u0119si\u0105 sk\u00f3rk\u0119, kiedy patrzymy na zwiewn\u0105, jasna sukni\u0119, na kt\u00f3rej wije si\u0119 homar, i wyobra\u017camy sobie, jak powiewa na ulicy obok mnie. Zamykam oczy i widz\u0119 motyle, kt\u00f3re wylatuj\u0105 ze stroj\u00f3w Schiaparelli. Zamykam oczy i \u015bni\u0105 mi si\u0119 cyrkowcy, kt\u00f3rzy przeskakuj\u0105 nad przepa\u015bci\u0105. Zamykam oczy i siedz\u0119 obok projektantki. Ona pije kaw\u0119 i opowiada sw\u00f3j sen o Apollo. Obok niej Man Ray, M\u00e9ret Oppenheim, Marcel Duchamp i Jean Cocteau. To wszystko mam, jak tylko zamkn\u0119 oczy. <\/span><\/p>\n<p><span> Tekst: Beata Bartecka<\/span><\/p>\n<p><span> Zdj\u0119cia: Materia\u0142y organizatora\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span><\/span><\/p>\n<p><em><span>Shocking! Les Mondes Surr\u00e9alistes d\u2019Elsa Schiaparelli<\/span><\/em><\/p>\n<p><span>Mus\u00e9e des Arts D\u00e9coratifs, Pary\u017c<\/span><\/p>\n<p><span>do 22 stycznia 2023<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.17.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.17.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px|||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.17.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;918,917,916,915,914,913,912,911,910,909,908,907,906,905,904,903,902,901,900&#8243; posts_number=&#8221;30&#8243; show_title_and_caption=&#8221;off&#8221; show_pagination=&#8221;off&#8221; _builder_version=&#8221;4.18.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; min_height=&#8221;1024px&#8221; custom_margin=&#8221;||208px|||&#8221; custom_padding=&#8221;||0px|||&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elsa Schiaparelli w  Mus\u00e9e des Arts d\u00e9coratifs<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":909,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-898","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=898"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":924,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/898\/revisions\/924"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format.asp.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}