Czerń to droga do wolności. W niej, w pozornym nieistnieniu i mroku, realizuje się dążenie do niezależności i uwolnienie od konieczności bycia. Wystawa, której punktem wyjścia jest ciemność, dosłowna lub symboliczna, to pokaz prac artystek i artystów operujących językiem rysunku, malarstwa, rzeźby, obiektów przestrzennych czy szkła. Czerń, rozumiana w sposób szeroki, jest dla nich metodą samopoznania, drogą którą podążają zarówno w wymiarze twórczym, jak i ludzkim.
W sztuce czerń manifestuje się w sposób dość niepokojący, jest bowiem potężnym, a zarazem paradoksalnym środkiem wyrazu. Choć zwykle organizuje kompozycję, jest także symbolem absencji formy. Jest przeciwieństwem pojęcia światła, składnika bez którego wizualna reprezentacja idei nie jest w stanie zaistnieć. Jednocześnie jej rola w organizowaniu gry barw jest kluczowa – czerń pełni więc jednoczesną funkcję nieistnienia i superkoloru.
W czerni zawiera się sfera sacrum, niedostępna często z poziomu rozumu, niewidoczna dla oka, gdyż jej blask pochłania i oślepia tak samo jak światło. Aby ją pojąć, należy odrzucić przekonanie, że czeń jest brakiem, stanem niekompletnym, czy wymagającym dopełnienia. Przeciwnie, jest ona samowystarczalna i autonomiczna. Stanowi byt ostateczny i esencjonalny, posiadający własną strukturę i sens.
Wreszcie, jest ona składową naszej dualistycznej osobowości. Droga do poznania siebie i świata wiedzie przez akceptację cienia, reprezentującego zwierzęcą naturę, stojącego w opozycji do tego, co odpowiada wymogom kultury, burzącego wyidealizowany obraz samego siebie. Żeby dotrzeć do koloru, trzeba więc najpierw poznać ciemność i czerń. Żeby w pełni móc przeżywać życie musimy uznać złożoność naszej osobowości – tę, która mieści w sobie zarówno absolutną ciemność, jak i rodzący się z niej kolor.
Artystki i artyści: Anna Bujak, Antonina Joszczuk-Brzozowska, Marek Kulig, Michał Marek, Wojciech Pukocz, Bartosz Radziszewski
W czerni kopię jak szpadlem w ziemi, w nadziei przejścia na drugą stronę
Kuratorka: Alicja Klimczak-Dobrzaniecka
Galeria Test
Warszawa, ul. Marszałkowska 34/50
