W 2015 roku Barbara Kubska zaangażowała się w proces digitalizowania negatywów, jakie zostawił po sobie jej dziadek Zygmunt Kubski, który w latach 1954–1989 dokumentował powstawanie „nowego miasta” Tychy. Spojrzenie artystki spotkało się ze spojrzeniem dziadka sprzed kilkudziesięciu lat. Zobaczyła miasto przez filtr PRL-u. Jednocześnie, wychowana w czasach ustrojowego przełomu, zdała sobie sprawę z braku zakotwiczenia własnej historii w historii tamtego okresu. Dlaczego uznano, że nie warto o nim opowiadać?
Ponad cztery tysiące negatywów Zygmunta Kubskiego (1921–2008) znajdujących się w zasobach Muzeum Miejskiego w Tychach, przedstawia budowę drugiego po Nowej Hucie modelowego miasta socjalistycznego. Unikatowy zbiór fotografii dokumentuje wdrażanie nowych technologii, mechanizację budowy, projekty ważnych architektek i architektów, jak choćby związanych z Politechniką Wrocławską Ewy i Marka Dziekońskich (zaprojektowali zespół budowli Panoramy Racławickiej) oraz Marii i Andrzeja Czyżewskich.
Z biegiem lat artystkę zaczęły intrygować napięcia między materialnością archiwum a ulotnymi sensami obrazów, między fizycznością miasta a utopijnymi wyobrażeniami o nim, między rzekomym obiektywizmem fotografii a propagandą.
Na wystawie „Gładka powierzchnia prefabrykatów. Archiwum – Zygmunt Kubski” zestawiono wybrane obiekty, instalacje i fotografie z cyklów How Distant, How Close (2025) i Czas nieutracony (2022) z najnowszymi realizacjami. Artystka wyciąga zdjęcia z muzealnych trybów. Kadruje je, łączy z innymi obrazami, przesuwa akcenty. Podważa zasadność postrzegania archiwum wyłącznie w kategoriach urbanistycznej i architektonicznej dokumentacji. Konstruuje potencjalne narracje i pokazuje, że archiwum może być nieograniczoną przestrzenią społecznej wyobraźni.
Tekst i zdjęcia: materiały organizatora
GŁADKA POWIERZCHNIA PREFABRYKATÓW
Barbara Kubska
17.07 — 13.09.2026
Galeria FOTO-GEN
Współpraca kuratorska:
Paweł Bąkowski / Galeria FOTO-GEN
Ewelina Lasota / Muzeum Miejskie w Tychach
