Na dziedzińcu Pawilonu Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej prezentowana jest wielkoskalowa rzeźba „Sub rosa” autorstwa Anny Bujak. Przygotowana specjalnie do tego miejsca w swoim założeniu odnosi się do architektury budynku oraz jego przedwojennej historii. Czerpiąc z formalnych rozwiązań sztuki gotyku, realizacja staje się manifestem na temat zawodowych aspiracji kobiet-artystek.
Monumentalna, wykonana w całości z odlewanego aluminium rzeźba „Sub rosa” (2026) jest pierwszą realizacją o charakterze site specific stworzoną w tym miejscu przez artystkę-kobietę. W dziesięcioletniej historii Pawilonu jako muzeum poświęconego prezentacji sztuki współczesnej, jest to aspekt wymagający podkreślenia, aczkolwiek niejedyny uwrażliwiający na zawartą w pracy perspektywę feministyczną.
Punktem wyjścia dla Bujak są zawodowe aspiracje kobiet-artystek oraz kulturowe, społeczne, instytucjonalne i ekonomiczne warunki, w jakich je realizują. Artystkę interesują czynniki budujące siłę zawodowych motywacji oraz mechanizmy skutecznie je deprecjonujące i redukujące. Łacińskie wyrażenie sub rosa odnosi się więc do milczących kobiecych aspiracji, pozostających często pragnieniem wypowiadanym w tajemnicy, ale też do działań podejmowanych w ukryciu.
Nie bez znaczenia wobec tych zagadnień pozostają stylistyczne i formalne analogie ze sztuką gotyku. „Inspiracja architekturą gotycką jest pretekstem do wyrażenia osobistych refleksji na temat potęgi sztuki, imperatywu tworzenia, sprawczości, ale też relacji między kruchością i monumentalnością” – tłumaczy Anna Bujak. „Katedra zbudowana z łodyg róż łączy architektoniczność z organicznością rośliny, stwarzając przestrzeń dla wielu interpretacji, w tym także tych, odnoszących się do kobiecego doświadczenia i historycznych wyobrażeń o tym, kto może być budowniczym monumentów. Możliwość wykonania rzeźbiarskiej realizacji w Pawilonie Czterech Kopuł jest dla mnie symbolicznym przekroczeniem metafory szklanego sufitu na wielu płaszczyznach rozumienia” – dodaje artystka.
Instalacja towarzyszy wystawie „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”.
Tekst i zdjęcia: materiały organizatora
Anna Bujak. Sub rosa
31 lipca – 30 grudnia 2026
Opieka kuratorska: Małgorzata Micuła
Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej
Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu
